Η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ)

Σύμφωνα με τη Συνθήκη Εγγυήσεως και Συμμαχίας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί υπό την κυριότητά του δύο κυρίαρχες Βάσεις, στην Επισκοπή και τη Δεκέλεια, η Ελλάδα και η Τουρκία διατηρούν στρατιωτικό απόσπασμα 950 και 650, αντίστοιχα, Αξκών, Ανθστών και οπλιτών, το οποίο μετά από παράκληση της Δημοκρατίας μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί σε αριθμό. Η Τουρκική Δύναμη Κύπρου (ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ) έπαψε να υφίσταται το 1964, ενώ η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ) συγκροτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1959, στον Άγιο Στέφανο Αττικής (Μπογιάτι), μετά από την υπογραφή της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας της Κύπρου. 

Στις 16 Αυγούστου 1960, ημέρα της ανακήρυξης της Κύπρου σε ανεξάρτητη Δημοκρατία, η ΕΛΔΥΚ αποβιβάζεται στο λιμάνι της Αμμοχώστου, στο αρματαγωγό «Αλιάκμων», προς ενθουσιασμό των κατοίκων του νησιού. Πρώτος της Δκτής ήταν ο Σχης (ΠΖ) Διονύσιος Αμπούζης, ενώ η Διοίκηση, το Επιτελείο, οι Λόχοι και τα Τάγματά της έδρευαν σε Στρατόπεδο δυτικά της πόλης της Λευκωσίας, στην περιοχή Γερόλακκου και υπαγόταν αρχικά στο Τριμερές Στρατηγείο. Σήμερα, η διοικητική του Υπαγωγή βρίσκεται - στον καιρό της ειρήνης - στον Α’ Υπαρχηγό Γ.Ε.Σ, ενώ - στον καιρό του πολέμου - στον Αρχηγό Γ.Ε.Ε.Φ, και η δύναμή της αριθμεί σε 3.000 άνδρες και γυναίκες.  

Κατά την περίοδο 20 Ιουλίου με 17 Αυγούστου 1974, η ΕΛΔΥΚ ανέπτυξε πολεμική δράση κατά των Τούρκων εισβολέων και έλαβε μέρος σε διάφορες μάχες με ηρωισμό και αυταπάρνηση, όπως αυτές του Κιόνελι, του ίδιου του Στρατοπέδου και της Βασίλειας, γράφοντας λαμπρές σελίδες δόξας, οι οποίες όμως, ακόμη και σήμερα, δεν αναγνωρίζονται από το Ελληνικό Κράτος επίσημα ως πολεμικές δραστηριότητες, ούτε έχουν αποδοθεί τιμές ή/και τιμητικά παράσημα σ’ αυτούς που πολέμησαν και στους συγγενείς των πεσόντων, τα σώματα των οποίων βρίσκονται θαμμένα στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας, γιατί αυτό θα ήταν αντίθετο με τη λογική ότι έγινε πολεμική σύρραξη μεταξύ δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ. Πολλοί τάφοι είναι στην ουσία κενοτάφια, ενώ ανάμεσα στους ΕΛΔΥΚάριους βρίσκονται και μερικοί αγνοούμενοι. 

Οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ πολέμησαν στις επιχειρήσεις του 1974 και την καθιέρωσαν στην συνείδηση των Ελληνοκυπρίων αδελφών τους με την θυσία τους. Κάθε χρόνο βλέπουμε να έρχονται απ’ όλο τον κόσμο στους δέκτες των τηλεοράσεών μας τους μαυροφορεμένους συγγενείς των 100 πεσόντων (54 Καταδρομέων και 46 άλλων) και των 73 αγνοουμένων για να αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής. Πρόσφατα (10/7/2000) εξακριβώθηκε η ταυτότητα του Λχία (ΠΖ) Χρίστου Κουκουλλάρη, ενώ τον περασμένο μήνα (Ιούνιος 2001) αναγνωρίστηκαν με τη μέθοδο του DNA τα οστά των Στρτη (ΠΖ) Ασημάκη Μπουρέκα και Στρτη (ΠΖ) Αλέξιου Χριστόπουλου, που μέχρι πριν καταλογίζονταν ανάμεσα στους αγνοούμενους. Σε μία άνιση μάχη σώμα προς άρμα, υπέστησαν αλλά και προκάλεσαν βαρύτατες απώλειες, στην πείσμονα αντίστασή τους να μην εγκαταλείψουν το Στρατόπεδό τους. Είναι βέβαιο ότι η ΕΛΔΥΚ σε περίπτωση σύρραξης θα αποτελέσει τον πρώτο στόχο του αντιπάλου, για υλοποίηση των επεκτατικών σχεδίων του. 

Σήμερα, μετά την κατάπαυση του πυρός, η ΕΛΔΥΚ έχει τρία Στρατόπεδα στη Μαλούντα, τον Άγιο Γιάννη της Μαλούντας και την Αθαλάσσα, όπου τα τμήματά της εκπαιδεύονται. Η ΕΛΔΥΚ είναι έτοιμη να ξαναγράψει χρυσές σελίδες στην Ιστορία όποτε και εάν αυτό απαιτηθεί, ενώ αποτελεί ένα σύγχρονο και αυτόνομο μηχανοκίνητο τακτικό συγκρότημα, έτοιμο να αναλάβει οποιαδήποτε αποστολή της ανατεθεί και να την φέρει σε πέρας με επιτυχία. Η ΕΛΔΥΚ διοργανώνει κάθε χρόνο εκδηλώσεις ανοιχτές για το κοινό την ημέρα του Πάσχα, καθώς και έκτακτα εκθέσεις φωτογραφιών, χορευτικές εκδηλώσεις κτλ, φέρνοντάς την πιο κοντά στον απλό κόσμο. 

Το κεντρικό Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, το Στρατόπεδο του Τχη (ΜΧ) Σωτήριου Σταυριανάκου βρίσκεται στο χωριό Μαλούντα, όπου και εδρεύει η Διοίκηση της ΕΛΔΥΚ και μεγάλος αριθμός των μελών της Δύναμης. Στο προαναφερόμενο στρατόπεδο υπάρχει Ηρώο των πεσόντων και αγνοούμένων της Δύναμης με πλάκα που φέρει τα ονόματα και τους βαθμούς των αγνοουμένων και πεσόντων κατά το 1974. Σήμερα, τα Στρατόπεδα της ΕΛΔΥΚ αποτελούν μερικά από τα πιο συγυρισμένα, εύτακτα και εξοπλισμένα στρατόπεδα (περιλαμβάνουν βιβλιοθήκη με ηλεκτρονικούς υπολογιστές, σύνδεση Διαδικτύου και μουσικά CD-ROMs, αίθουσες εκδηλώσεων κτλ), θυμίζοντας στρατιωτική βάση του ΝΑΤΟ. Στο Ηρώο βρίσκεται και προτομή του Λγού (ΜΧ) Σωτήριου Σταυριανάκου, ο οποίος έπεσε ηρωικά μαχόμενος κατά την διάρκεια της Μάχης του Στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ στον Γερόλακκο την 16 Αυγούστου 1974, παράλληλα με το Λγό (ΠΖ) Βασίλειο Σταμπουλή (στον οποίο είναι αφιερωμένο το Στρατόπεδο στον Άγιο Ιωάννη).

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι όλα τα μέλη της Δύναμης είναι του Στρατού Ξηράς, από όλα τα Όπλα-Σώματα και ότι φέρουν το κίτρινο επίραμμα της ΕΛΔΥΚ στον ώμο τους, ενώ το εθνόσημο των μελών της και η ζώνη τους δεν φέρει οποιοδήποτε διακριτικό (για τους κληρωτούς). Το έμβλημα της ΕΛΔΥΚ συμβολίζει τον Ενιαίο Αμυντικό Χώρο (η Ελλάδα και η Κύπρος στέφονται με κοινό στεφάνι), ενώ μεταξύ των δύο χωρών προβάλλεται το έμβλημα του ΓΕΣ, ενώ το ρητό της ΕΛ.ΔΥ.Κ είναι το ακόλουθο:

ΤΟ ΟΜΟΑΙΜΟΝ ΤΕ ΚΑΙ ΟΜΟΓΛΩΣΣΟΝ ΚΑΙ ΟΜΟΘΡΗΣΚΟΝ ΚΑΙ ΟΜΟΤΡΟΠΟΝ, παραφθορά αποσπάσματος από το Θ’ 144 του Ηρόδοτου «Το Ελληνικόν εστί ομόαιμόν τε και και ομόγλωσσον και θεών ιδρύματα κοινά και θυσίαι ήθεά τε ομότροπα» (Η ουσία του Ελληνισμού είναι και το ίδιο αίμα και η ίδια γλώσσα και τα κοινά ιερά των θεών και οι θυσίες και τα όμοια ήθη). Πρόσφατα ανάλαβε Δκτής της ΕΛΔΥΚ ο Σχης (ΠΖ) Περικλής Πιπερούδης, από το Σχη (ΠΖ) Αριστείδη Τσουμάνη. Στην Ελλάδα υπάρχουν σύλλογοι πολεμιστών της ΕΛΔΥΚ, ενώ πρόσφατα (11/9/2000) έγιναν τα  Αποκαλυπτήρια μνημείου πεσόντων της ΕΛΔΥΚ, από το Δήμαρχο Κηρέως και τον Πρόεδρο της ΟΚΟΕ. Με πρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων, και στην συμβολή των οδών Μιχαλακοπούλου και Βασιλέως Αλεξάνδρου ανεγέρθηκε Μνημείο Πεσόντων στην Κύπρο το 1974. Τα εγκαίνια του Μνημείου έγιναν στις 20 Ιουλίου 1998, από το Δήμαρχο Αθηναίων κ. Δημήτρη Αβραμόπουλο.