Η οικογένεια του Ιάσονα (Μέρος 1ο)

Με αυτό μας το άρθρο, ξεφεύγουμε για λίγο από τη γενεαλογική σειρά και αφιερώνουμε μερικά άρθρα στον Ιάσονα και την καταγωγή του, με σκοπό να συνδέσουμε τον ονομαστό αυτό ήρωα με την αρπαγή του Χρυσόμαλλου Δέρατος, την Αργοναυτική Εκστρατεία και τον Τρωικό Πόλεμο, στα οποίους έλαβε μέρος και ο Θησέας. Θα αρχίσουμε με την πατρική οικογένεια του Ιάσονα και θα καταλήξουμε στα διάφορα παρακλάδια και της πατρικής και της μητρικής του οικογένειας, που σε ένα βαθμό συγκλίνουν.

Ο Ιάσονας ήταν γιος του Αίσονα. Ο Αίσων ήταν αδελφός του Αμυθάονα και του Φερήτη, και γιος του Κρηθέα και της Τυρώς. Νυμφεύτηκε την Πολυμήδη ή Αλκιμήδη, κόρη του Αλέα, και μαζί της απόκτησε τον Ιάσονα και τον Πρόμαχο. Το θρόνο του πήρε με δόλο ο ετεροθαλής αδελφός του, Πελίας· θέλοντας να προστατέψει τον Ιάσονα από τις επιβουλές του Πελία, προσποιήθηκε ότι ο Ιάσονας είχε πεθάνει, ενώ κρυφά και μέσα στη νύχτα τον οδήγησε στον Κένταυρο Χείρωνα, στο βουνό Πήλιο, όπου ο Ιάσονας εκπαιδεύτηκε στο σώμα και το πνεύμα. Κατά την παράδοση, αυτοκτόνησε πίνοντας αίμα από θυσιασμένο ταύρο όταν του ανακοίνωσαν πως οι Αργοναύτες είχαν σκοτωθεί.

Ο Αμυθάονας ή Αμυθέονας, γιος του Κρηθέα και αδελφός του Αίσονα, ήταν πατέρας του περίφημου γιατρού Μελάμποδα και του Βίαντα, βασιλιά του Άργους. Υπήρξε, κατά την παράδοση και το θρύλο, ο ιδρυτής της Πύλου. Ήταν νυμφευμένος με την Ειδομένη ή Ροδόπη, κόρη του αδελφού του, Φερήτη και θεωρείται ο ιδρυτής των Ολυμπιακών αγώνων το 776 π.Χ. Ειδομένη ονομάζεται ένα χωριό στο Κιλκίς.

Ο Μελάμποδας ή Μελάμπους ήταν μάντης και γενάρχης του μαντικού γένους των Μελαμποδίδων. Κατά το μύθο, η μητέρα του τον απόθεσε μετά τη γέννησή του στο δάσος και εκεί απόκτησε τη μαντική ικανότητα, συναναστρεφόμενος με πουλιά και ζώα που είχαν την ιδιότητα αυτή. Όταν κάποια φίδια καθάρισαν τα αυτιά του, ο Μελάμποδας απόκτησε τη δύναμη να καταλαβαίνει τη λαλιά όλων των ζώων και των πουλιών και να πληροφορείται απ’ αυτά τι θα συνέβαινε στους ανθρώπους. Το όνομά του το πήρε επειδή τα πόδια του είχαν μαυρίσει από την έκθεσή τους στον ήλιο. Στα Αιγόσθενα των Μεγαρίδων υπήρχε ιερό με το όνομά του, όπου τελούνταν οι αγώνες «Μελαμπόδεια». Ο αδελφός του, Βίας, ερωτεύτηκε την Πηρώ, κόρη του Νηλέα (γιου της Τυρώς και του Ποσειδώνα) και θέλησε να τη νυμφευτεί. Ο Νηλέας έθεσε ως όρο για να του δώσει την κόρη του να του φέρει τη βοϊδοαγέλη του Ίφικλου.

Τον άθλο επιτέλεσε ο Μελάμποδας, στη θέση του Βία, επιχειρώντας να απαγάγει τα ζώα για χάρη του αδελφού του. Στο εγχείρημά του συνελήφθηκε και φυλακίστηκε. Ελευθερώθηκε όταν προείπε ότι θα γκρεμιζόταν η στέγη του Ίφικλου, ενώ όταν κλήθηκε να θεραπεύσει τη στειρότητά του, ο Ίφικλος του έδωσε ως ανταμοιβή το κοπάδι με τα βόδια, για να τα δώσει στο Βίαντα και να νυμφευτεί την Πηρώ. Μαζί με το Μελάμποδα, ο Βίας, νυμφευμένος πλέον, ταξίδεψε για τόπους μακρινούς και λαμβάνοντας μέρος σε πολλές ηρωικές συναθροίσεις. Μια απ’ αυτές ήταν η θεραπεία των κόρων του Προίτου, Ιφινόης και Ιφιάνασσας, από τη μανία που τους είχε εμφυτέψει ο Ποσειδώνας. Ο Βίας απόκτησε με την Πηρώ πέντε παιδιά.

Η Τυρώ, γιαγιά του Ιάσονα και μητέρα του Αίσονα, ήταν κόρη του βασιλιά Σαλμώνεου· με το θάνατο του πατέρα της, έζησε στο παλάτι του θείου της, Κρηθέα, στην Ιωλκό. Καθώς μεγάλωνε, ερωτεύτηκε τον ποταμό Ενιπέα, αλλά αυτός δεν ανταπέδιδε τα συναισθήματά της. Έτσι, κάθε μέρα πήγαινε στην όχθη του ποταμού και έκλαιγε γοερά. Μια μέρα, ο Ποσειδώνας - που την αγαπούσε πολύ - έλαβε τη μορφή του ποταμού Ενιπέα και την κυρίευσε. Αργότερα, αφού της αποκάλυψε την ταυτότητά του, της προφήτεψε πως θα γεννούσε μαζί του δυο γιους, εφιστώντας την προσοχή της να κρατήσει τη σχέση τους μυστική.

Όταν πλησίαζε η ώρα της γέννας, η Τυρώ έφυγε από το παλάτι, με το πρόσχημα ότι θα πήγαινε στο ποτάμι να πλύνει τα ρούχα της. Εκεί, απόμακρα από τα μάτια του οποιουδήποτε, γέννησε δύο δίδυμα αγοράκια, τα οποία έβαλε μέσα στη σκάφη και τα άφησε στην τύχη τους να επιπλέουν στο ποτάμι. Όμως, όντας γιοι του Ποσειδώνα, τα βρέφη δεν γινόταν να χαθούν και να αφεθούν στο έλεος της μοίρας τους. Έτσι, διασώθηκαν από μια αγέλη αλόγων, που τα μεγάλωσαν, δίνοντας τους τα ονόματα Πελίας και Νηλέας.

Αργότερα, όταν η μητέρα τους τυχαία άκουσε από την αγέλη για τα παιδιά που ανεβρέθηκαν, τα αναγνώρισε και τα έφερε στο παλάτι. Συγχρόνως, όμως, η Τυρώ είχε ήδη παντρευτεί τον Κρηθέα, με τον οποίο απόκτησε τρεις γιους, τον Αίσονα, τον Αμυθάονα και το Φερήτη.

2001-06-08 12:11:07