Η οικογένεια των Ατρειδών

Όπως αναφέραμε στο προηγούμενό μας άρθρο, ο Αγαμέμνονας, πρωτότοκος γιος του Ατρέα, νυμφεύτηκε την Κλυταιμνήστρα, κόρη του Τυνδάρεω και της Λήδας και μαζί απέκτησαν την Ηλέκτρα, την Ιφιάνασσα, την Ιφιγένεια, τη Λαοδίκη, τον Ορέστη και τη Χρυσόθεμις. Ο Τυνδάρεως, αδελφός του Ικάριου και του Ιπποκόοντα, ήταν γιος του Οίβαλου και της νύμφης Βάτειας, ενώ η Λήδα ήταν κόρη του Θέστιου και της Ευρυθέμιδας. Ο Οίβαλος ήταν γιος του βασιλιά Κυνόρτη, ενώ η Λήδα, αργότερα πλάγιασε και με το Δία. Ο Μενέλαος, σύζυγος της ωραίας Ελένης, και πατέρας της Ερμιόνης, που έγινε σύζυγος του εξάδελφού της, Ορέστη και μαζί απέκτησαν τον Τισαμενό.

Η Ιφιγένεια, κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, κλήθηκε από τον πατέρα της στην Αυλίδα υπό το πρόσχημα του γάμου με τον Αχιλλέα, αλλά έχοντας σκοπό να τη θυσιάσει στην Άρτεμη, για να επιτρέψει τον απόπλου του συγκεντρωμένου στρατεύματος στην Ταυρίδα, αφού επικρατούσε απόλυτη νηνεμία - ο Αγαμέμνονας είχε σκοτώσει το ιερό της ελάφι - και, σύμφωνα με μαντεία που προφήτεψε ο μάντης Κάλχας, έπρεπε να θυσιαστεί. Παρά το βάρος της ψυχής του, όμως, έπρεπε να τη θυσιάσει, αφού οι υπόλοιποι Έλληνες το απαιτούσαν. Την ύστατη στιγμή, πριν να της επιφέρει το θανάσιμο τραύμα ο μάντης Κάλχας, η θεά την αντικαθιστά με ένα ελάφι και τη μεταφέρει με σύννεφο στην Ταυρίδα, ως ιέρειά της, για να ετοιμάζει σε θυσία τους Έλληνες που έρχονταν από τον Τρωικό πόλεμο.

Όταν έφθασε ο αδελφός της Ορέστης με το φίλο του Πυλάδη, κρατώντας το ξόανο της Αρτέμιδος, η Ιφιγένεια αναγνώρισε τον αδελφό της και, με τη βοήθεια της θεάς Αθηνάς δραπετεύει μαζί του, φθάνοντας στην Ελλάδα και γίνεται ιέρεια στη Βαυρώνα της Αττικής. Ο Ευριπίδης έγραψε δύο τραγωδίες αναφορικά με την Ιφιγένεια, την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» και την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι». Το όνομά της φέρει ο αστεροειδής αρ. 112. Ο Ορέστης, παιδί ακόμη (12 χρονών) όταν σκοτώθηκε ο πατέρας του από τη μητέρα του και τον εξάδελφό του, κατέφυγε στη Φωκίδα με την αδελφή του, Ηλέκτρα, όπου μεγάλωσε στην αυλή του βασιλιά Στροφία. Κατά τον Όμηρο, διέφυγε στην Αθήνα μετά από διαταγή του Μαντείου των Δελφών, επιστρέφοντας στις Μυκήνες μετά από 8 χρόνια, για να σκοτώσει τη μητέρα του, Κλυταιμνήστρα, και τον εξάδελφό του, Αίγισθο, εκδικούμενος την πονηρή δολοφονία του πατέρα του.

Μαζί με το φίλο του Πυλάδιο, γιο του βασιλιά Στροφία, επανάκτησε τις Μυκήνες και το θρόνο τους· οι Ερινύες όμως δεν τον άφηναν να χαρεί λεπτό το θρόνο του χωρίς να έχει στο νου του τη μητροκτονία που διέπραξε, ενώ δικάστηκε από τους θεούς στον Άρειο Πάγο και αθωώθηκε με την ψήφο της θεάς Αθηνάς. Συμβουλευόμενος το μαντείο των Δελφών πήγε στην Ταυρική χερσόνησο, όπου και συνελήφθηκε από το βασιλιά των Σκυθών, Θόαντα, οδηγούμενος στο ναό της Άρτεμις για να σφαχτεί, σύμφωνα με την τοπική παράδοση που ίσχυε για τους ξένους. Εκεί, τον αναγνώρισε η αδελφή του, Ιφιγένεια, και διέφυγαν μαζί στην Ελλάδα, όπου και, νυμφευόμενος με την Ερμιόνη, κόρη του Μενέλαου και της Ελένης, έγινε βασιλιάς της Σπάρτης και πατέρας του Τισαμενού. Πέθανε στην Αρκαδία, κοντά στην πόλη Ορεστεία, όταν τον δάγκωσε ένα φίδι, και τάφηκε στην Τεγέα.

Ο Αισχύλος έγραψε τριλογία με το όνομα «Ορέστεια», όπως και ο Ευριπίδης έγραψε την τραγωδία «Ορέστης», αναφερόμενος στην ιστορία του Ορέστη. Οι μύθοι του Ορέστη ενέπνευσαν περιώνυμους ποιητές των αρχαίων και νεότερων χρόνων (Όμηρος, Αισχύλος, Στησίχορος, Ευριπίδης, Ρακίνας, Βολταίρος, Γκαίτε), αλλά και πολλούς καλλιτέχνες (Παρράσιος, Θέωνας, Τιμόμαχος κτλ), ενώ πολλά αγγεία φέρουν αναπαραστάσεις του. Το όνομά του φέρει ο αστεροειδής αρ. 13475. Ο Τυνδάρεως, βασιλιάς της Σπάρτης, γιος του Οίβαλου και της Βάτειας, βοήθησε το Θέστιο σε πόλεμο με γειτονικούς λαούς, ενώ ο Ηρακλής σκότωσε τον Ιπποκόοντα και τους 12 του γιους, επαναφέροντάς τον στο θρόνο της Σπάρτης.

Ο Τυνδάρεως, μυθικός βασιλιάς της Σπάρτης, γιος του Οίβαλου και της νύμφης Βάτειας, εκθρονίστηκε από τον αδελφό του, Ιπποκόοντα, και κατέφυγε στην Αιτωλία, όπου και νυμφεύτηκε τη Λήδα, κόρη του βασιλιά Θέστη. Το όνομά του φέρει ο αστεροειδής αρ. 8125. Ο Οίβαλος, μυθολογικός ήρωας, γιος του σπαρτιάτη βασιλιά Κυνόρτη, από τη νύμφη Βάτεια ή την κόρη του Περσέα, Γοργοφόνη, γέννησε τον Ικάριο, τον Ιπποκόοντα και τον Τυνδάρεω. Τέλος, ο Τισαμενός, γιος του Ορέστη και της Ερμιόνης και εγγονός του Μενέλαου ήταν ο τελευταίος βασιλιάς του Άργους, των Μυκηνών και της Σπάρτης, ενώ κατά την κάθοδο των Ηρακλειδών (Δωριέων) σκότωσε τον αρχηγό τους, Αριστόμαχο, τα παιδιά του οποίου αργότερα (Αριστόδημος, Κρεοφόντης και Τήμενος) τον σκότωσαν, εκδικούμενοι το φόνο του πατέρα τους. Θεωρείται ο τελευταίος απόγονος των Ατρειδών.

2001-05-16 22:43:57