Το Πεζικό (Μέρος 1ο)

Με αυτό μας το άρθρο αρχίζουμε ένα αφιέρωμα στα Όπλα και Σώματα του Στρατού Ξηράς, τα οποία εξετάζουμε ιστορικά και σημασιολογικά. Αρχίζουμε, όπως είναι αναμενόμενο, με το Πεζικό. Το Πεζικό (ΠΖ) αποτελούσε από την αρχαιότητα τη βάση του Στρατού, οπλισμένο με αμυντικά και επιθετικά όπλα, διεξάγοντας τον αγώνα με κίνηση και ισχυρή κρούση. Σημαντική ήταν η παρουσία του στην Αρχαία Αθήνα και Σπάρτη, ενώ κατά το Μεσαίωνα δίνει την πρωτεύουσά του θέση στο Ιππικό, μιας και οι ιππότες μπορούσαν να διακινούνται πάνω στα άλογα σε μεγάλες μεταξύ τους αποστάσεις.

Όμως, όντας το αρχαιότερο και συμβατικότερο των Όπλων, πήρε τη θέση που του άρμοζε κατά τον εκατονταετή Πόλεμο Αγγλίας και Γαλλίας, όντας κατάλληλο για κατάληψη εδαφών. Έκτοτε, ήταν και παραμένει ο βασιλιάς των Όπλων, αναβαθμιζόμενο ποιοτικά και ενισχυόμενο με μαχητική ισχύ. Γι’ αυτό το λόγο «Στους πολέμους κερδίζουν οι άνθρωποι και όχι οι μηχανές»· η ρήση αυτή ήταν αληθής μέχρι και τα μέσα του 20ου αιώνα. Όμως, από τα μέσα του 20ου αιώνα, άρχισε να έχει περισσότερη σημασία η μηχανή και όχι ο άνθρωπος, έτσι η αξία του Πεζικού σε ένα μελλοντικό μεγάλο Πόλεμο ίσως να τεθεί υπό αμφισβήτηση, δεδομένου ότι η Αεροπορία, τα Τεθωρακισμένα και το Πυροβολικό - καθώς και εν μέρει το Ναυτικό - έχουν να επιδείξουν σημαντική αύξηση στη μαχητικότητα και αποδοτικότητα, μιας και βασίζονται σε σύγχρονα όπλα.

Στην Ελλάδα, το πρώτο οργανωμένο τμήμα Πεζικού συγκροτήθηκε το Φεβρουάριο του 1821, από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, με την επωνυμία Ιερός Λόχος. Με διάταγμα της 1ης Απριλίου 1822 στην Κόρινθο, υπογράφεται διάταγμα για συγκρότηση βαρέος και ελαφρού Πεζικού. Το 1825, με την παραλαβή του Τακτικού Στρατού από το Συνταγματάρχη Φαβιέρο, έχουμε δύο Τάγματα στην Αθήνα (από 8 Λόχους το καθένα, από 120 - 140 άνδρες ο Λόχος), ένα Τάγμα στο Ναύπλιο (από 6 Λόχους), ένα Ημίταγμα (Τμήμα ελαφρού Πεζικού) και 4 Λόχοι ανιχνευτών σταυροφόρων, με δύναμη 250 ανδρών. 

Το 1829 έχουμε 4 Τάγματα με 24 Λόχους, τα οποία θα διπλασιαστούν σε ποσότητα στα 1833, φτάνοντας τη συνολική δύναμη 5824 άτομα. Παράλληλα, δημιουργούνται 10 Τάγματα ακροβολιστών με 40 ανεξάρτητους Λόχους, φτάνοντας σε σύνολο τα 2040 άτομα. Η ενίσχυση του Όπλου μας κάνει στα 1852 να έχουμε συνολικό δυναμικό Πεζικού 6151 άτομα, τα οποία είναι καταμερισμένα σε 2 Τάγματα Γραμμής (από 8 Λόχους), 2 Τάγματα Ακροβολιστών (από 6 Λόχους) και 4 Συντάγματα Οροφυλακής (από 2 Τάγματα). 

Στα 1877 φτάνουμε να έχουμε οργανωμένο Πεζικό, με 2 Μεραρχίες (στη Λαμία και την Αθήνα), καθώς και την 5η Ταξιαρχία. Η κάθε Μεραρχία είχε από 2 Ταξιαρχίες, οι οποίες είχαν από 2 Συντάγματα. Μέχρι το 1904, έχουμε 3 Μεραρχίες, με 6 Ταξιαρχίες, 12 Συντάγματα Πεζικού και 6 Τάγματα Ευζώνων. Μεταξύ του Μακεδονικού Αγώνα και των Βαλκανικών Πολέμων, διαμορφώνονται 7 Μεραρχίες, 20 Συντάγματα Πεζικού, 1 Σύνταγμα Κρητών και 1 Ευζώνων, καθώς και 3 Τάγματα Εθνοφρουράς. Λίγο πριν τη Μικρασιατική εκστρατεία έχουμε τη Συγκρότηση των Α’, Β’ και Γ’ Σωμάτων Στρατού, καθώς και της Ταξιαρχίας του Έβρου.

Κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, το Α’ και Β’ Σώματα Στρατού υπάγονται στο Τμήμα Στρατιάς Ηπείρου, το Γ’ Σώμα Στρατού μετονομάζεται σε Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, ενώ παράλληλα συγκροτούνται τα Τμήματα Στρατιάς Ανατολικής και Κεντρικής Μακεδονίας. Μεταξύ 1940 - 1941, οι Μεραρχίες μεταβάλλονται από 4 σε 16, ενώ κατά το 1944 υπάρχει και μία Ορεινή Ταξιαρχία· παράλληλα, επανιδρύεται ο Ιερός Λόχος, με 3 τμήματα επιδρομών. Από τη λήξη του πολέμου μέχρι το 1949, έχουμε αύξηση του αριθμού των Ταξιαρχιών και Μεραρχιών, ενώ μπαίνει για πρώτη φορά ο θεσμός της Στρατιωτικής Διοίκησης.

2002-05-08 08:16:50