Την Ετήσια Εκθεση της Κεντρικής Τράπεζας για το 2011 ανέλυσε ο ο απερχόμενος Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης

«Ενώπιον πρωτοφανών προκλήσεων βρίσκεται ο τόπος»

Ενώπιον πρωτοφανών προκλήσεων βρίσκεται η κυπριακή οικονομία, δήλωσε ο απερχόμενος Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης, προσθέτοντας πως από τη στιγμή που η Κύπρος απώλεσε την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές κρέμεται από μια κλωστή.

''Επαναλαμβάνω ότι ο τόπος μας βρίσκεται σήμερα ενώπιον πρωτοφανών προκλήσεων. Ο αρνητικός φαύλος κύκλος που δημιουργήθηκε με την αρνητική αλληλεπίδραση μεταξύ δημοσίων οικονομικών και τραπεζών πρέπει να σπάσει'', ανέφερε ο κ. Ορφανίδης στην τελευταία του παρουσία ως Διοικητής της ΚΤ, στο πλαίσιο παρουσίασης της ετήσιας έκθεσης της Τράπεζας για το 2011.

Οπως είπε, ''εδώ και τρία χρόνια τουλάχιστον αναφέρω ότι είχαμε στον τόπο μας ένα σοβαρό πρόβλημα, το οποίο επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο πέρσι και αυτό ήταν ο εκτροχιασμός των δημοσιονομικών μας. Δυστυχώς, αργήσαμε πάρα πολύ να αρχίσουμε να παίρνουμε διορθωτικές κινήσεις για το συγκεκριμένο''.

Πρόσθεσε ότι επιβάλλεται να γίνουν διορθωτικές κινήσεις ''για να καταφέρουμε να επανορθώσουμε την κακή εικόνα που δημιουργήσαμε ανά το παγκόσμιο για τα δημοσιονομικά της Κύπρου και να ανατρέψουμε την εικόνα που είχε δημιουργηθεί για τον τόπο μας''.

Χαρακτήρισε το πρόβλημα με τις ζημιές των κυπριακών τραπεζών λόγω της έκθεσής τους στα ελληνικά ομολόγα διαχειρίσιμο, αλλά απέρριψε εκ νέου τις ευθύνες που αποδίδονται στην ΚΤ σε σχέση με την έκθεση των κυπριακών τραπεζών στα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.

Κατά τον κ. Ορφανίδη, το πρόβλημα δεν σχετίζεται με την έκθεση στα ελληνικά ομόλογα αλλά στο ότι η Κυβέρνηση δεν ανέτρεψε την ''κακή εικόνα'' των δημοσίων οικονομικών.

''Οταν μία χώρα έχει ένα μεγάλο τραπεζικό σύστημα, αυτό το σύστημα είναι πιο επιρρεπές σε προβλήματα όταν τα δημοσιονομικά της χώρας τίθενται υπό αμφισβήτηση. Και δυστυχώς αυτή είναι η κατάσταση στην οποία βρεθήκαμε. Από το Μάιο του 2011 όταν η Κυβέρνησή μας δεν μπορεί καν να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές, ουσιαστικά κρεμόμαστε από μία στιγμή'', είπε.

Για το ότι δεν η ΚΤ δεν απέτρεψε τις αγορές ελληνικών ομολόγων από τις κυπριακές τράπεζες, ο κ. Ορφανίδης παρατήρησε ότι καμία εποπτική αρχή μέσα στην ΕΕ δεν μπορούσε να απαγορέψει αγορές κυβερνητικών ομολόγων στη ζώνη του ευρώ''. Είπε ακόμη ότι το εποπτικό πλαίσιο της Ευρωζώνης δεν επιτρέπει σε μια ΚΤ να απαγορέψει σε μια τράπεζα την αγορά ομολόγων στο νόμισμα της χώρας, τα οποία, όπως είπε, ''ακόμη και σήμερα θεωρούνται μηδενικού ρίσκου''.

Ο κ. Ορφανίδης υποστήριξε ότι αν το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων γινόταν σε επίπεδο 50%, όπως ήταν η αρχική απόφαση της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, οι κυπριακές τράπεζες είχαν τα κεφάλαια να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

Ειδικότερα, είπε πως όταν άρχισε να διαφαίνεται το ρίσκο με τα ελληνικά ομόλογα η ΚΤ επέστησε την προσοχή στις Τράπεζες να σιγουρευτούν ότι λαμβάνεται σωστά υπόψη το πλαίσιο ελέγχου ρίσκου που έχουν. Ανέφερε ακόμη ότι σε προσωπικές επαφές με τους επικεφαλής των τραπεζών τούς ζητήθηκε να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους έτσι ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που διαφαίνονταν όχι μόνο από τα ομόλογα, αλλά και από τους κινδύνους στην Ευρωζώνη.

''Εάν δεν ζητούσαμε αυτή την αύξηση των κεφαλαίων και αν δεν γινόταν αυτή η αύξηση των κεφαλαίων θα είχαμε σοβαρά προβλήματα με το τραπεζικό μας σύστημα όταν επιδεινώθηκε η κρίση στην Ευρωζώνη'', είπε, προσθέτοντας ότι το πρόβλημα προέκυψε από την απόφαση της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις 26 Οκτωβρίου για απομείωση των ελληνικών ομολόγων της τάξης του 75-80%.

Λέγοντας ότι ''για πολιτικούς λόγους αυτό φαίνεται ότι αυτό κάτι το οποίο θεωρήθηκε σωστό'', ο κ. Ορφανίδης είπε ότι ''άποψή μου, προσωπική είναι ότι δεν έγινε με το σωστό τρόπο και μία άποψη που δεν είναι μόνο προσωπική, αλλά και άποψη που συμμερίζονται και άλλοι κεντρικοί τραπεζίτες και εποπτικές αρχές είναι ότι έγιναν πολλά λάθη με τον τρόπο που αποφασίστηκε αυτή η απομείωση και με τον τρόπο με τον οποίο επιβλήθηκε αυτή η απομείωση σε τράπεζες στην Ευρωζώνη''.

''Εάν είχαμε απομείωση ακόμη και 50%, που ακόμη και αυτό θα ήταν λάθος, δεν θα ήταν πρόβλημα γιατί οι τράπεζες είχαν όντως μαζέψει αυτά τα κεφάλαια τα οποία χρειάζονταν ακόμη και για τέτοιου είδους απομειώσεις'', πρόσθεσε, για να διερωτηθεί ''πείτε μου εάν πάω πίσω δύο χρόνια με τι δικαιολογητικό προς τους μετόχους της μία τράπεζα θα μπορούσε να πει κοιτάξετε εγώ πρέπει να προετοιμαστώ για απομείωση των ελληνικών ομολόγων της τάξης του 75-80%''.

''Οταν έχουμε πολιτικές αποφάσεις αυτής της μορφής, οι οποίες ουσιαστικά εξαναγκάζουν τράπεζες σε όλη την Ευρώπη να υποστούν ζημιές ποιος φταίει για αυτές τις ζημιές; Αυτή είναι η ερώτηση που έρχεται στο τέλος της ημέρας'', συνέχισε.

Παράλληλα, ο κ. Ορφανίδης επέμεινε στα περί πολιτικών παρεμβάσεων στο έργο της ΚΤ, λέγοντας ότι οι συγκεκριμένες αναφορές του έγιναν σε απάντηση συγκεκριμένης ερώτησης κατά την προχθεσινή παρουσία του στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής.

''Αυτή ήταν η καλύτερη απάντηση που μπορούσα να δώσω. Δεν έχω τίποτα να προσθέσω σε εκείνη την απάντηση, αλλά ό,τι είπα σε εκείνη την απάντηση, ναι έτσι είναι τα πράγματα'', είπε.

Σε αυτό το σημείο, ο Διοικητής της ΚΤ τόνισε πως ''η ανεξαρτησία είναι ιερή για Κεντρικές Τράπεζες. Η ΚΤ πρέπει να είναι μακριά από πολιτικές παρεμβάσεις για οτιδήποτε θέμα''.

Σε ερώτηση αν είμαστε πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, ο κ. Ορφανίδης είπε ότι γίνονται τους τελευταίους μήνες πολύ λεπτοί χειρισμοί, προσθέτοντας ότι τόσο με τον νυν Υπουργό Βάσο Σιαρλή όσο και με τον τέως ΥΠΟΙΚ Κίκη Καζαμία ''ουσιαστικά δουλεύουμε μέχρι και σήμερα 24 ώρες επτά μέρες την εβδομάδα για να βρούμε λύση στα προβλήματα που έχουμε''.

Αποκάλυψε ότι μέχρι και χθες τα μεσάνυχτα μιλούσε με τον κ. Σιαρλή για τη διαμόρφωση ενός σημείου για κάτι που πρέπει να κάνει πριν λήξει η θητεία του.

''Θέλω να πιστεύω ότι εάν συνεχίσουν με σωστό τρόπο να γίνονται οι λεπτοί χειρισμοί σε τόσο στενή συνεργασία μεταξύ του Διοικητή της ΚΤ και του ΥΠΟΙΚ και του προσωπικού, τα στελέχη της ΚΤ με τα στελέχη του ΥΠΟΙΚ, θέλω να αισιοδοξώ ότι θα καταφέρουμε να βρούμε λύση. Η κατάσταση όμως είναι κρίσιμη, χωρίς σωστούς χειρισμούς δεν μπορώ να σας δώσω καμία διαβεβαίωση για το πού θα βρισκόμαστε σε λίγο καιρό'', είπε.

Σε ερώτηση ποιο θεωρεί το μεγαλύτερο λάθος του που έκανε στην θητεία του, ο κ. Ορφανίδης απάντησε ότι αυτό που τον λυπεί είναι το ότι ''δεν κατάφερα προσωπικά, και νοιώθω έντονα ότι έχω προσωπική ευθύνη για αυτό το πράγμα, να πείσω τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το οικονομικό του επιτελείο ουσιαστικά για τρία χρόνια, από το 2008 μέχρι και το καλοκαίρι πέρσι, για την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης που διαφαινόταν και για τη σημασία της λήψης διορθωτικών μέτρων για να αποφύγουμε να βρεθούμε στη κατάσταση που βρεθήκαμε σήμερα''.

''Νοιώθω προσωπικά έντονα ευθύνη που δεν κατάφερα να πείσω τους αρμόδιους για να λάβουν αυτές τις αποφάσεις με το συμβουλευτικό ρόλο που έχει ο εκάστοτε Διοικητής της ΚΤ'', είπε.

Εξάλλου, κληθείς να σχολιάσει τη χθεσινή δήλωση του Προέδρου Χριστόφια ότι όποιος «εν αντρέπεται ο κόσμος εν δικός του», οκ. Ορφανίδης απάντησε λέγοντας ''πράγματι''.

Προεδρικές εκλογές
------------------
Ερωτηθείς ποια είναι τα σχέδιά του δεδομένου ότι το όνομά του έχει ακουστεί ως πιθανός υποψήφιος των κομμάτων του κεντρώου χώρου, ο κ. Ορφανίδης είπε χαριτολογώντας ότι είναι ανοικτός σε εισηγήσεις.

''Επειδή από αύριο δεν έχω δουλειά, δέχομαι εισηγήσεις και θα δούμε πώς θα πάει το πράγμα'', είπε χαρακτηριστικά.

Είπε ακόμη ότι ο ίδιος τήρησε πιστά πάντοτε το σεβασμό στους θεσμούς. ''Θεώρησα ότι ήταν απαραίτητο να παραμείνω υπεράνω οποιασδήποτε πολιτικής ανάμιξης με οποιαδήποτε κόμματα και για αυτό το λόγο φυσικά δεν έκανα καμία επαφή για πολιτικούς λόγους με κανέναν και μέχρι και το τέλος της ημέρας σήμερα αυτό παραμένει το ίδιο'', συμπλήρωσε.

Τέλος, ο κ. Ορφανίδης ανέφερε ότι έχει επικοινωνήσει με το διάδοχό του Πανίκο Δημητριάδη για τα πιο σημαντικά θέματα τα οποία υπάρχουν.




---Την Ετήσια Εκθεση της Κεντρικής Τράπεζας για το 2011 ανέλυσε ο Α. Ορφανίδης---


Οσα πέτυχε η Κύπρος τις τελευταίες δεκαετίες ως χώρα βρίσκονται δυστυχώς υπό αμφισβήτηση, ανέφερε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης αναλύοντας τα δεδομένα της Ετήσιας Εκθεσης της Τράπεζας για το έτος 2011.

«Αν αποτύχουμε και αυτή τη φορά να κάνουμε τις σωστές κινήσεις, τότε η Κύπρος θα οδηγηθεί αναπόφευκτα σε περιπέτειες με σημαντικότατες οικονομικές επιπτώσεις για το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας», ανέφερε.

Ο κ. Ορφανίδης είπε ότι η πορεία ανάκαμψης που παρουσίασε η κυπριακή οικονομία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2011 διακόπηκε το δεύτερο εξάμηνο του έτους εξαιτίας κυρίως της καταστροφής του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού στο Βασιλικό τον Ιούλιο του 2011 και των συνεπειών της. Πρόσθεσε ότι αρνητικές για την Κύπρο ήταν και οι διεθνείς οικονομικές και χρηματοοικονομικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπως και οι επιδράσεις στις κυπριακές τράπεζες από την απομείωση του ελληνικού χρέους.

«Συνολικά, το 2011 η εγχώρια οικονομία κατέγραψε οριακή ανάπτυξη της τάξης του 0,5% σε σχέση με αύξηση 1,1% το 2010, η δε ανεργία συνέχισε να παρουσιάζει ανησυχητική ανοδική τάση και μέχρι το Δεκέμβριο του χρόνου, η εποχιακά διορθωμένη εναρμονισμένη ανεργία έφτασε στα ιστορικά πρωτόγνωρα επίπεδα του 9,4%, ενώ εξακολουθεί να αυξάνεται και τους πρώτους μήνες του 2012», είπε.

Πρόσθεσε ότι, κατά την εν λόγω περίοδο, οι συνέπειες από το διευρυμένο δημοσιονομικό έλλειμμα αυξήθηκαν σημαντικά, ενώ ο κύκλος υποβαθμίσεων στον οποίο έχει περιέλθει η κυπριακή οικονομία δημιουργεί, νέους κινδύνους για την εγχώρια ανάπτυξη και τις προοπτικές ανάκαμψης της χώρας.

Ο κ. Ορφανίδης είπε ότι παρά τη διαφαινόμενη σοβαρή επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης την περίοδο 2008-2010, δεν λήφθηκαν έγκαιρα τα απαραίτητα μέτρα όπως έπρεπε.

«Δυστυχώς, ενώ ήταν γνωστό ότι η κατάσταση ήταν κρίσιμη, δεν λήφθηκαν τα απαραίτητα μέτρα ούτε τους πρώτους μήνες του 2011 με αποτέλεσμα το Μάιο η Δημοκρατία, να αποκλειστεί από τις διεθνείς αγορές, είπε.

Ο κ. Ορφανίδης είπε ότι τα ουσιαστικά μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που λήφθηκαν μετά τον ανασχηματισμό του Υπουργικού Συμβουλίου τον Αύγουστου του 2011, δεν ήταν αρκετά για να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των αγορών στην Κυβέρνηση, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα η Κύπρος να είναι ακόμη αποκλεισμένη.

Σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό τομέα, ανέφερε ότι η αδυναμία της Κυβέρνησης από το Μάιο του 2011 να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της, δημιούργησε διεθνώς αμφιβολίες για την ικανότητα της να στηρίξει τις τράπεζες σε περίπτωση ανάγκης.

«Ετσι, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν την απομοίωση του ελληνικού χρέους στις 21 Ιουλίου και 26 Οκτωβρίου του 2011, η οποία έπληξε τα κεφάλαια των τραπεζών στην Ευρώπη, τόσο οι τράπεζες όσο και η Κυβέρνηση μπήκαν στον αρνητικό φαύλο κύκλο που βρισκόμαστε μέχρι σήμερα», ανέφερε.

Σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα της ΚΤΚ, κατά τη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας είπε ότι η Τράπεζα έχει ενδυναμωθεί με πολλούς τρόπους την Τράπεζα, στο πρότυπο άλλων κεντρικών τραπεζών του ευρωσυστήματος αλλά και της ΕΚΤ.

«Καταστήσαμε έτσι την ΚΤΚ ένα πιο ισχυρό οργανισμό εν μέσω της πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης με δυνατά οχυρώματα και οικονομικά μαξιλάρια», είπε.

Πρόσθεσε ότι η οικονομική ενδυνάμωση της ΚΤΚ κρίθηκε αναγκαία λόγω των αυξημένων κινδύνων που πηγάζουν λόγω της κρίσης, από τον πιστωτικό κίνδυνο των αντισυμβαλλομένων όσο και από το μεγαλύτερο όγκο των πράξεων νομισματικής πολιτικής του ευρωσυστήματος. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος είναι ιδιαίτερα προσεκτικές και συντηρητικές όσον αφορά τα στοιχεία που αγοράζουν ή και αποδέχονται ως ασφάλεια για πράξεις νομισματικής πολιτικής.

Αναφερόμενος στην κερδοφορία της Τράπεζας είπε ότι πριν από την ενίσχυση των προβλέψεων και τις μεταφορές στα αποθεματικά ήταν 66,6 εκατ. ευρώ. Το 2011 η Τράπεζα αύξησε τις προβλέψεις για γενικούς κινδύνους κατά 25 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας τη συνολική πρόβλεψη στα 100 εκατ. ευρώ, ενώ αύξησε και το κεφάλαιο της Τράπεζας κατά 30 εκατ. ευρώ, στα 90 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, τα τελευταία πέντε χρόνια, το κεφάλαιο της Τράπεζας αυξήθηκε κατά 250% (από 25,6 εκατ. ευρώ σε 90 εκατ. ευρώ), τα αποθεματικά κατά 71% (από 34 εκατ. ευρώ σε 58 εκατ. ευρώ) ενώ καθιερώθηκαν προβλέψεις για αντιμετώπιση γενικών κινδύνων, οι οποίες από ανύπαρκτες το τέλος του 2006, ανήλθαν, μέχρι το τέλος του 2011, σε 100 εκατ. ευρώ.

Ο Διοικητής είπε ότι, το συνολικό κεφάλαιο, τα αποθεματικά και οι προβλέψεις έχουν αυξηθεί περισσότερο από τέσσερις φορές, σε 248,1 εκατ. ευρώ από 59,6 εκατ. ευρώ. Τα συνολικά κέρδη της πενταετίας διαμορφώθηκαν σε 260 εκατ. ευρώ με μέσο όρο 52 εκατ. ευρώ. Τα συνολικά οικονομικά μαξιλάρια της τράπεζας διαμορφώθηκαν στο τέλος της πενταετίας σε 800 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με 350 εκατ. ευρώ στις αρχές του 2007, μετά και τη διανομή 133,8 εκατ. ευρώ στην κυβέρνηση.

Είπε επίσης ότι παρά της αυξημένε υποχρεώσεις της Τράπεζας με την ένταξή της στο ευρωσύστημα με αποτέλεσμα να απαιτούνται περισσότερες ώρες εργασίας, όχι μόνο δεν αυξήθηκε το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά αντίθετα σήμερα υπάρχει ελαφριά μείωση σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια, γεγονός που υποδηλοί αύξηση της παραγωγικότητας.

Ο κ. Ορφανίδης είπε ότι στο τέλος της θητείας του το προσωπικό αριθμεί 333 άτομα, από τους οποίους οι 325 είναι μόνιμοι υπάλληλοι.


2012-05-03 00:00:00