Το έπος του 1821 (Μέρος 3ο)

Ο κόμης Καποδίστριας καταφθάνει στην Αίγινα, προσωρινή έδρα της Ελληνικής Κυβέρνησης, στις 12 Ιανουαρίου 1828 και έξι μέρες μετά προκαλεί ψήφισμα της Βουλής, για αναστολή τους ισχύοντος Συντάγματος της Τροιζήνας, τη γνωστή Προσωρινή διοίκηση της Επικράτειας. Στις 26 Ιανουαρίου δίνει το νενομισμένο όρκο και αναλαμβάνει το βαρύτατο έργο της διακυβέρνησης του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, αρχίζοντας την οικονομική και εκπαιδευτική οικοδόμησή του. Αρωγοί στο βαρυσήμαντο έργο του, το Πανελλήνιο, κάτι ανάλογο με τη σημερινή Βουλή, το οποίο αριθμούσε 27 μέλη και Γραμματέας του (Πρωθυπουργός) ήταν ο Σπυρίδων Τρικούπης. 

Στις 30 Αυγούστου αποβιβάζεται στην Πελοπόννησο ο γάλλος Στρατηγός Μαιζόν, με 14.000 άνδρες, με σκοπό τη ρητή υλοποίηση του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου (7 Ιουλίου 1828), με αποτέλεσμα ο Ιμπραήμ να αναγκαστεί να υποχωρήσει και μέχρι το τέλος του 1828 η Πελοπόννησος να εκκαθαρίζεται από τους Τούρκους. Μεταξύ Ιουνίου - Αυγούστου 1829 έχουμε τη Δ’ Εθνοσυνέλευση στο Άργος και στις 12 Σεπτεμβρίου τη μάχη της Πέτρας στη Βοιωτία, κατά την οποία ο Δημήτριος Υψηλάντης με 2.300 άνδρες νικά τους 7.000 Τούρκους, θέτοντας έτσι τέρμα στον επταετή πόλεμο υπέρ της Ελευθερίας. 

Η Ελληνική Επανάσταση ολοκληρώνεται, τυπικά, στις 3 Φεβρουαρίου 1830, ημέρα υπογραφής του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου, το οποίο εξασφαλίζει την ανεξαρτησία της Ελλάδας και καθορίζει τα σύνορά της. Έτσι, η Ελλάδα εκτός από την Πελοπόννησο και τα νησιά, θα περιελάμβανε και την Εύβοια, καθώς και το μεγαλύτερο τμήμα της Στερεάς Ελλάδας.

Με τον αγώνα τους οι Έλληνες κατάφεραν αφ’ ενός μεν να ελευθερωθούν από τα 375 χρόνια σκλαβιάς και δουλείας από τους αδυσώπητους Τούρκους και Οθωμανούς, αφετέρου δε, σε τοπικό επίπεδο, έφεραν ένα καίριο πλήγμα κατά της κραταιάς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας - το οποίο τη διάσπασε και από μεταξύ της και από τις Μεγάλες Δυνάμεις - αλλά και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έδωσε τα «φώτα» για την απεξάρτηση και άλλων σκλαβωμένων λαών από τους κατακτητές τους.

Τρία είναι τα πράγματα που μας μένουν στο νου, όταν αναφερόμαστε στην Ελληνική Επανάσταση:

1).        Το θάρρος και η αντρειοσύνη των Ελλήνων, αφού όπως λέει κι ο Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του «μας έλεγαν τρελούς», που μια χούφτα Ελλήνων με ελάχιστα όπλα και εφόδια πήγε να τα βάλει με την ισχυρότερη πολεμική μηχανή της τότε εποχής. Στο μεγαλείο της Ελληνικής ψυχής, ξεχωρίζουν ακόμη και δύο γυναίκες, η Μαντώ Μαυρογένους και η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα.

2).        Ο φιλελληνισμός, που σε μεγάλο βαθμό επηρέασε την πολιτική των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων υπέρ των Ελλήνων, μιας και η λύση ουσιαστικά δόθηκε στο διπλωματικό επίπεδο. Αξιόλογη είναι και η προσφορά του φιλελληνισμού στον οικονομικό τομέα. Εδώ να πούμε ότι ο μεγαλύτερος φιλέλληνας ήταν ο Λόρδος Βύρωνας, ο οποίος έχασε τη ζωή του στην Ελλάδα. 

3).        Η δημοκρατική σκέψη των Ελλήνων, που από τον πρώτο κιόλας χρόνο του πολέμου άρχισαν να οργανώνονται νομοθετικά και διοικητικά, με τις Εθνοσυνελεύσεις και τα πολιτεύματα, γνωρίζοντας ότι το κράτος το οποίο θα ιδρυόταν θα έχρηζε νομοθεσίας και οργάνωσης. Έτσι έχουμε ένα κράτος το οποίο όταν δημιουργείται έχει την απαραίτητη νομική και νομοθετική υποδομή.

Υποκλινόμαστε μπροστά στο μεγαλείο της Επανάστασης και προσπαθούμε να ατενίσουμε τη δύσκολη και αβάσταχτη για πολλούς εποχή στην οποία έζησαν οι ήρωες που έκαναν πραγματικότητα την Επανάσταση. Να θυμηθούμε ότι εκείνη την εποχή 1800 - 1840 οι ήρωες αυτοί κυκλοφορούσαν ανάμεσα στον Ελληνικό λαό, χωρίς να ξεχωρίζουν απ’ αυτόν και ότι πολλοί απ’ αυτούς ήταν ζωντανοί θρύλοι.

Δυστυχές είναι το γεγονός ότι μερικοί (Μαντώ Μαυρογένους, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης κτλ) είχαν άδοξο τέλος, μιας και όπως λέει κι ο ποιητής «Ελλάς, που τρώεις τα παιδιά σου». Ας ελπίσουμε ότι αξιόλογη θα είναι η προσφορά των σχολείων στην εκμάθηση των ιστορικών γεγονότων του 1821. Ως συντάκτης του άρθρου, σας συνιστώ την ιστοσελίδα http://www.army.gr/html/GR_Army/publish/strep/march25/march1.htm, η οποία είναι το αφιέρωμα του ΓΕΣ στον αγώνα του 1821.

... Καλλίτερα μιας ώρας λεύτερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή ...

Ρήγας Βελεστινλής (Φεραίος) - Θούριος

Αλέξανδρος-Μιχαήλ Χατζηλύρας katoomba@cytanet.com.cy

2002-03-26 21:25:05