Η Στρατιωτική Σχολή Αξκών Σωμάτων (Μέρος 1ο)

Oι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις ιδιαίτερα από το 1912 και μετέπειτα, έκαναν όλο και επιτακτικότερη την ανάγκη για μόνιμη λύση στο πρόβλημα στελέχωσης του Ελληνικού Στρατού με Αξιωματικούς του Υγειονομικού. Έως το 1921, ο Ελληνικός Στρατός χρησιμοποιούσε για τις ανάγκες του πτυχιούχους ιατρούς, οι οποίοι κατατάσσονταν εθελοντικά στις τάξεις του. Μάλιστα, το 1914 οι αυξημένες ανάγκες σε θέσεις κατώτερων Αξκών Υγειονομικού λόγω των Βαλκανικών Πολέμων οδηγούν στη μονιμοποίηση 80 εφέδρων Ανθυπίατρων.

Το γεγονός αυτό όμως είχε πολλά μειονεκτήματα, με κυριότερο τα μεγάλα προβλήματα προσαρμογής των νέων ιατρών στο στρατιωτικό περιβάλλον, όπως στο θεσμό της πειθαρχίας και την υποταγή στις διαταγές των ανωτέρων. Προσωρινή λύση δόθηκε με την αποστολή απόφοιτων Γυμνασίων στη Στρατιωτική Ιατρική Σχολή της Λυών της Γαλλίας, αλλά και πάλι εντοπίστηκαν προβλήματα, όπως το μεγάλο ύψος δαπανών για τις σπουδές και η διαφορετική νοοτροπία εκπαίδευσης στο Γαλλικό στρατό, αφού μετεκπαιδεύονταν στη Σχολή Βαλ ντε Γκρας του Παρισιού, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση 10ετούς υπηρεσίας στο στράτευμα.

Έτσι, έγινε προφανές ότι επείγε η δημιουργία μιας Στρατιωτικής Σχολής στα πρότυπα της Λυών, όπως υπήρχε εκείνη την εποχή σε όλα τα κράτη της Ευρώπης. Μετά από τις διαπιστώσεις αυτές με νομοθετικό διάταγμα που υπογράφηκε το Δεκέμβριο του 1925 ιδρύθηκε η Στρατιωτική Ιατρική Σχολή (ΣΙΣ) που λειτούργησε το 1926 με έδρα την Αθήνα. Εδώ να σημειώσουμε ότι η κύρια εισήγηση προερχόταν από τον Υπίατρο Βασίλειο Χλωροκώστα, την οποία αποδέκτηκε η ιεραρχία, αλλά και στις συνεχείς προσπάθειες του Γενικού Αρχίατρου Χαράλαμπου Φλώκου, πρώτου διοικητή της ΣΙΣ.

Η ΣΙΣ είχε διοικητή Γενικό Αρχίατρο και υποδιοικητή Συνταγματάρχη Όπλου, όμως ο ερασιτεχνισμός και η αλλοπρόσαλλη διοικητική πορεία, συνοδευόμενα από τη γενική καχυποψία και αδιαφορία είναι αρνητικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη ΣΙΣ, της οποίας η λειτουργία νομικά κατοχυρώθηκε μόλις το 1929. Η έδρα της ΣΙΣ ήταν το 430 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, γνωστό ως «Ελπίς». Το επίφοβο της διατήρησης της λειτουργίας της Σχολής διαφάνηκε από την άγουρη εκκίνηση, όταν πριν καλά-καλά καταταγούν οι μαθητές της ΣΙΣ, ο Υπουργός Οικονομικών Αθανάσιος Ευταξίας αποφασίζει την κατάργησή της, για λόγους οικονομίας! Το κακό αποσοβήθηκε μετά από την επιρροή του Γ. Αρτρου Φλώκου και του Στρατηγού Μαζαράκη, αλλά και την επιζήτηση καλών σχέσεων με το Στρατό από την κυβέρνηση.

Καθώς περνούσε ο καιρός, η φήμη και το κύρος της Σχολής άρχισαν να γίνονται κοινή συνείδηση στους Αθηναίους, φθάνοντας σε ομότιμη θέση με τη ΣΣΕ, τη ΣΝΔ και τη νεοϋδριθείσα Στρατιωτική Σχολή Αεροπλοΐας, ενώ η σχέση με το Πανεπιστήμιο Αθηνών έδινε μια ξεχωριστή αξία στα στελέχη της ΣΙΣ, μιας και οι φοιτητές και καθηγητές της Ιατρικής Σχολής είχαν αρμονικές σχέσεις με τους στρατιωτικούς συναδέλφους τους.

Πέραν από τα πανεπιστημιακά μαθήματα, οι μαθητές διδάσκονταν τρεις ξένες γλώσσες (Αγγλικά, Γαλλικά και Γερμανικά), ενώ ταυτόχρονα διδάσκονταν φροντιστηριακή Ανατομία, Φυσιολογία και Χημεία. Παράλληλα, η ΣΙΣ διατηρούσε υψηλό επίπεδο πειθαρχίας (γυμναστική, προσκλητήρια, εξάρτυση, κυριακάτικη έξοδος κτλ). Το καλοκαίρι του 1927 και 1928, η ΣΙΣ μεταστάθμευσε στη Φανερωμένη Σαλαμίνας, και απασχολούνταν μόνο με μελέτη, γυμναστική και θαλάσσια λουτρά.

Όμως, η ΣΙΣ - που πάντοτε θεωρούτανε οικονομικά ασύμφορη - δέχτηκε καίριο πλήγμα στα 1930, χρονιά κατά την οποία δεν δέχτηκε 1ετείς. Έτσι, μεταφέρεται οριστικά στις Γενικές Αποθήκες του Ρουφ, δίπλα ακριβώς από τις βαριές βιομηχανίες του Λεκανοπεδίου, αγγίζοντας τα όρια της τραγικότητας και κάνοντας όλους σχεδόν τους μαθητές να αρρωστήσουν από φυματίωση. Έτσι, το 1932 η ΣΙΣ μεταφέρεται στο Μέγαρο Λογοθέτη• από εδώ αποφοιτούν οι Αξκοί που θα δώσουν τον άνισο αγώνα στα βουνά της Αλβανίας.

Το 1935 η ΣΙΣ κλείνει οριστικά τις πύλες της και δύο χρόνια αργότερα ιδρύεται η Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων Υπηρεσιών (ΣΑΣΥ), με έδρα το Γαλλικό Νοσοκομείο, με μια μάλλον παράξενη εκπαιδευτική οντότητα. Περιελάμβανε τέσσερα τμήματα: Υγειονομικό (4ετές), Στρατολογικό (4ετές), Διαχειριστών (2ετές) και Αυτοκινήτων (2ετές). Η ΣΑΣΥ όμως έπασχε εκ γενέσεως και δομής, με αποτέλεσμα τόσο η ίδια η Σχολή να είναι υποβαθμισμένη, όσο και οι μαθητές καταπιεσμένοι. Σαν από παράξενη μοίρα, κανείς από τους μαθητές του Υγειονομικού Τμήματος της ΣΑΣΥ δεν θα προλάβει να ολοκληρώσει τις σπουδές του και να ορκιστεί Ιατρός, μιας και η έκρηξη του πολέμου θα οδηγήσει τη ΣΑΣΥ, στελέχη και φοιτητές, στις χιονισμένες κορυφές της Πίνδου, όπου κι αυτοί συνεισφέρουν στον υπέρ πάντων αγώνα του Έθνούς.

Οι 30 επιτυχόντες στις εξετάσεις του 1940 καλούντα στο 1944 στη ΣΣΕ, συγκροτώντας ξεχωριστό Λόχο Ιατρών, ο οποίος όμως διαλύθηκε (λόγω της σκληρής εκπαίδευσης και τη δύσκολη Ιατρική μελέτη) και ξανασυγκεντρώνονται το 1945, ως Υγειονομικό Τμήμα της ΣΣΕ, με εμφανή την τάση ανεξαρτητοποίησης από τη ΣΣΕ. Στο μεταξύ, οι ζυμώσεις που θα επέτρεπαν τη λειτουργία μιας αμιγώς Ιατρικής παραγωγικής Σχολής αρχίζουν να λαμβάνουν χώρα στα ανώτατα στρατιωτικά κλιμάκια, με βάση συζήτηση του Στυλιανού Σαμαρά, τακτικού καθηγητή της Παθολογικής Ανατομίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και του Γενικού Αρχίατρου Δημήτριου Συλλαϊδόπουλου για την ίδρυση μιας Παραγωγικής Σχολής στη Μακεδονία, η οποία παρουσιάστηκε σε συνεδρία της Ιατρικής Σχολής στις 15 Οκτωβρίου 1945, ως ελπίδα για τόνωση της σημασίας του μακεδονικού ζητήματος, αφού προσωπικά ο Γιουγκοσλάβος Στρατάρχης Τίτο προέβαλλε άνομες απαιτήσεις από το Ελληνικό Κράτος.

Αποτέλεσμα, το 1946 παύει η λειτουργία του Υγειονομικού Τμήματος της ΣΣΕ, με τα μέλη του να αποστέλλονται για εκπαίδευση στο 402 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Αυτό είναι και το τέλος της αβεβαιότητας, των πειραματισμών και των ερασιτεχνισμών. Φυσικά, να σημειώσουμε ότι σημαντικό ρόλο στην ίδρυση της Σχολής έπαιξε και η έντονη προσπάθεια για τη δημιουργία βουλγαρικών εκπαιδευτηρίων στη Θεσσαλονίκη, ωθώντας το Γενικό Επιτελείο να τονίσει την παρουσία του Ελληνικού Στρατού στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά και ως υποστήριξη της νεοσύστατης Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου.

Έτσι, στις 6 Ιουνίου 1946, στη Θεσσαλονίκη, θα δημιουργηθεί ένα νέο βιώσιμο οικοδόμημα, με την ίδια ακριβώς ονομασία που είχε το 1926, Στρατιωτική Ιατρική Σχολή. Το κτίριο στο οποίο είχε επιλεγεί η στέγαση της Σχολής ήταν αυτό της προπολεμικής Γερμανικής Σχολής και, συντόμως, το Κυβερνείο (σημερινό Εθνικογραφικό - Λαογραφικό Μουσείο), χώρος ο οποίος ήταν υπό ανακατασκευή. Λειτούργησε για πρώτη φορά την 1η Αυγούστου του 1947.

2002-03-25 10:18:02