Καρκίνος του προστάτη
Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών δεν γνωρίζει τι είναι το PSA

Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών υποβάλλεται σε εξέταση PSA και παρόλα αυτά δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι, ούτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης αυτής.

Συγκεκριμένα, το 70% των ανδρών δεν γνωρίζει τι εξέταση κάνει, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών, και η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Urology.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά ο έλεγχος στους άνδρες με την εξέταση PSA να ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών αν δεν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και στην ηλικία των 45 ετών αν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δηλαδή, αν έχουν έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη. Επίσης, συνιστά στους άνδρες που έχουν 2 ή και περισσότερους συγγενείς με καρκίνο του προστάτη, τότε να ξεκινούν την τακτική εξέταση από την ηλικία των 40 ετών. Σε κάθε περίπτωση, για τις ηλικίες άνω των 50 ετών ο έλεγχος συνιστάται να είναι ετήσιος και να συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ, μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τη συγκεκριμένη εξέταση.

Το PSA (ή ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από ορισμένα κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται από τον προστάτη στο σπέρμα, για να το υγροποιήσει μετά την εκσπερμάτιση. Επομένως το μεγαλύτερο τμήμα του παραγόμενου PSA αποβάλλεται από τον οργανισμό του άνδρα με το σπέρμα. Υπάρχει όμως και μια μικρή ποσότητα που διαφεύγει στο αίμα. Αυτή την ποσότητα ανιχνεύει η εξέταση του PSA.

Τα περισσότερα εργαστήρια που μετρούν το PSA αναγράφουν στα αποτελέσματά τους ότι είναι ένας «καρκινικός δείκτης», στην πραγματικότητα τα επίπεδα του PSA μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας πολλών ασθενειών και καταστάσεων. «Η έλλειψη ειδικότητας (specificity) είναι ένας από τους μεγάλους περιορισμούς του PSA», τονίζει ο Δρ. Πούλιας.

Τα επίπεδα του PSA δεν αυξάνονται μόνο σε περίπτωση καρκίνου του προστάτη, αλλά και άλλων προστατικών ασθενειών (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, προστατίτιδα), καθώς και μετά από διέγερση του προστάτη, όπως συμβαίνει κατά την εκσπερμάτιση, την δακτυλική εξέταση του προστάτη, την κυστεοσκόπηση, την κατακράτηση ούρων, την τοποθέτηση ουροκαθετήρα ή τη βιοψία προστάτου. Ακόμα και ορισμένες έντονες ασκήσεις, όπως η ποδηλασία, μπορεί να τα επηρεάσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστάται στους άνδρες να αποφεύγουν το σεξ και την ποδηλασία επί τουλάχιστον 1-2 ημέρες πριν κάνουν το PSA.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη μπορεί να μειώσουν το PSA κατά 50% μέσα σε 6-12 μήνες από την έναρξη της χρήσης τους. Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονται η φιναστερίδη, η δουταστερίδη και η ταμσουλοζίνη. Τα επίπεδα του PSA μπορεί να μειώσει και το φάρμακο κετοκοναζόλη που χορηγείται για τις μυκητιάσεις, καθώς και ορισμένα συμπληρώματα βοτάνων όπως η σερενόα η πριονωτή (saw palmetto) και τα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων. Επομένως, «οι άνδρες που πρόκειται να υποβληθούν σε εξέταση PSA πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους για όλα τα φάρμακα, τα βότανα και τα συμπληρώματα που ενδεχομένως παίρνουν», επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Αν και πολλά εργαστήρια ορίζουν ως φυσιολογικές τις τιμές του ολικού PSA κάτω από 4 ng/ml, στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. «Ο όγκος του προστατικού αδένα αυξάνεται σε με την ηλικία και έτσι παράγει περισσότερο PSA, συνεπώς είναι λογικό να βλέπουμε χαμηλότερα επίπεδα στους νεότερους άνδρες και υψηλότερα στους πιο ηλικιωμένους», εξηγεί ο γιατρός. Εξαιτίας αυτής της ηλικιακής διακύμανσης, έχει προταθεί η ιδέα της προσαρμογής των φυσιολογικών τιμών αναλόγως με την ηλικία ως εξής:

* 40-49 ετών = έως 2,5 ng/ml

* 50-59 ετών = έως 3,5 ng/ml

* 60-69 ετών = έως 4,5 ng/ml

* Άνω των 70 ετών = έως 6,5 ng/ml

Όμως, και αυτές οι τιμές δεν είναι απόλυτες, διότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εθνικότητα ή με το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη. «Σε κάθε περίπτωση, όταν βλέπουμε έναν άνδρα με πάρα πολύ υψηλό PSA για την ηλικία του ή με PSA το οποίο αυξάνεται κατά περισσότερο από 0,20 ng/ml από τον έναν χρόνο στον άλλο, συνήθως τον παραπέμπουμε για βιοψία προστάτου, ακόμα κι αν η δακτυλική εξέταση δεν αποκαλύψει κάτι ύποπτο» επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Για να μην ανησυχεί όμως ο κόσμος, πρέπει να ξέρει ότι καρκίνο θα έχει τελικά μόνο ο 1 στους 4 άνδρες που κάνουν βιοψία προστάτη. Οι υπόλοιποι συνήθως έχουν καλοήθη υπερπλασία προστάτη ή προστατίτιδα.

Το PSA που απελευθερώνεται στο αίμα μπορεί να είναι ενωμένο με άλλες ουσίες (συνδεδεμένο PSA) ή να είναι μόνο του (ελεύθερο PSA). Το άθροισμα αυτών των δύο είναι το ολικό PSA. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό του ελεύθερου PSA (στα αποτελέσματα των εξετάσεων αναγράφεται και ως «free PSA») είναι χαμηλότερο στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη, σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο.

Έτσι, όταν υπάρχουν αμφιβολίες για το αν η αύξηση του PSA οφείλεται σε καλοήθη νόσο ή σε καρκίνο, οι γιατροί μπορεί να ελέγξουν και τον λόγο (αναλογία) του ελεύθερου προς το ολικό PSA (free PSA/total PSA ratio), που εξετάζεται κυρίως στις τιμές ολικού PSA από 4 έως 10 ng/ml. Όταν η τιμή αυτού του λόγου είναι πάνω από 0,24, σημαίνει ότι ο άνδρας έχει πολύ ελεύθερο PSA και επομένως πολύ δύσκολα θα έχει καρκίνο. Όσο πιο χαμηλός, όμως, είναι, τόσο πιθανότερο είναι να έχει καρκίνο και επομένως χρειάζεται βιοψία.

Επειδή, πάντως, ούτε αυτή η αναλογία είναι πάντοτε αρκετή, μπορεί να εφαρμοστεί μια ειδική εξέταση που λέγεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη η βιοψία προστάτη ή όχι.

 

Send to Facebook

Πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη

Καθισμένος στη μικρή αυλή του φτιαγμένου από λάσπη σπιτιού του, ο Adama Kone, αρχηγός του χωριού στην Bougoula του νοτιοανατολικού Μάλι, συζητά μαζί με το συμβούλιο των πρεσβύτερων για τη σημασία της έρευνας για την ελονοσία που γίνεται εκεί. Όταν ερωτώνται εάν έχουν κολλήσει ποτέ ελονοσία, ο Kone και οι σύμβουλοί του ξεσπούν σε τρανταχτά...

23/05/2018 07:04

Διατροφή

Η διατροφή με φασόλια, φακές, ρεβίθια, αρακά και άλλα όσπρια βοηθά στην απώλεια βάρους, σύμφωνα με μια νέα καναδική επιστημονική έρευνα. Σύμφωνα με την μελέτη, τα όσπρια κάνουν κάποιον να νιώθει χορτασμένος, με συνέπεια να του κόβουν την όρεξη να φάει άλλο, πράγμα που βοηθά στο αδυνάτισμα. Οι ερευνητές του Νοσοκομείου...

21/05/2018 07:02

Διατροφή

Τα οφέλη του γιαουρτιού έχουν αναφερθεί αρκετές φορές αν και δεν είναι σε όλους γνωστά. Εκτός από ασβέστιο και πρωτεΐνες, μία μερίδα γιαουρτιού περιέχει επίσης τα λεγόμενα «καλά» βακτήρια τα οποία υποστηρίζουν την καλή λειτουργία του εντέρου και του ανοσοποιητικού, βελτιώνουν την πέψη και προστατεύουν από την κατάθλιψη. Δείτε...

19/05/2018 06:39

«Νόσος των Σταυροφόρων»

Τις επιπλοκές που παρουσιάζονται σε άτομα που υποφέρουν από την σπάνια ασθένεια γνωστής ως «Νόσου των Σταυροφόρων» μετά από την μεταμόσχευση ήπατος, συζήτησε η Επιτροπή Υγείας της Βουλής, με τον Κοινοτάρχη Πάχνας Ανδρέα Σάββα να εισηγείται όπως η εξέταση DNA για εντοπισμό της ασθένειας προσφέρεται δωρεάν. Σε δηλώσεις του...

17/05/2018 14:55

Είναι βλαβερή η μπύρα;

Η μπίρα δεν επιτρέπεται να διαφημίζεται ως "ωφέλιμη" έκρινε χθες το ομοσπονδιακό δικαστήριο της Γερμανίας, αφού μια οργάνωση για την προστασία των καταναλωτών μήνυσε ένα ζυθοποιείο, επειδή άφηνε ψευδώς να εννοηθεί ότι τα προϊόντα του έκαναν καλό στην υγεία. Η αντιπαράθεση με το ζυθοποιείο Haerle, που εδρεύει στη γερμανική πόλη...

17/05/2018 06:40

Ένας καλός ύπνος είναι αναγκαίος

Ο ύπνος για πολλούς είναι μια πολυτέλεια καθώς οι υποχρεώσεις της καθημερινότητας είναι πολλές. Οι αυξημένες υποχρεώσεις στη δουλειά, αλλά και ρυθμοί της καθημερινότητας είναι συχνά πηγή άγχους, το οποίο πολλές φορές επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο μας. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω μας που έχουν ανάγκη από περισσότερο ύπνο...

17/05/2018 06:39

Αιμοδοσία

Ο Αυστραλός Τζέιμς Χάρισον, γνωστός ως "Ο Άνθρωπος με το Χρυσό Χέρι", έδωσε για τελευταία φορά από το σωτήριο αίμα του. Ο 81 ετών Χάρισον έχει στο αίμα του ένα αντίσωμα, που χρησιμοποιείται για την παρασκευή της αντι-D ανοσοσφαιρίνης, η οποία σώζει ζωές, καθώς χορηγείται σε γυναίκες την περίοδο της κύησης, οι οποίες πάσχουν από...

16/05/2018 12:48

Αρτηριακή πίεση

  Αν την ώρα που μετράτε την αρτηριακή σας πίεση μιλάτε, τα πόδια σας είναι σταυρωμένα ή η ουροδόχος κύστη σας είναι γεμάτη, αλλοιώνεται το αποτέλεσμα της μέτρησης, προειδοποιεί η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA). «Αυτά τα απλά πράγματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά είτε ένα άτομο έχει χαρακτηρισθεί ως υπερτασικό και...

15/05/2018 07:02

Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου

Με διάφορες δραστηριότητες και ενημερωτικά έντυπα γιορτάζεται και φέτος η Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής, με τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου (ΣυΔιΚυ) να αναφέρει σε ανακοίνωσή του ότι στην Κύπρο η παχυσαρκία είναι στο 27,8 % του συνολικού πληθυσμού. Ανακοίνωση του ΣυΔιΚυ αναφέρει ότι σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό...

12/05/2018 09:22

Τα ενοχλητικά έντομα του καλοκαιριού

Εκτός από την ανεπιθύμητη φαγούρα τα κουνούπια που έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους λόγω των υψηλών θερμοκρασιών κρύβονται πίσω από την μετάδοση σοβαρών ασθενειών, όπως είναι η ελονοσία. «Τα κουνούπια πολλές φορές είναι ενδιάμεσοι φορείς διάφορων μεταδοτικών νοσημάτων, δηλαδή τσιμπάνε κάποιον ο οποίος είναι μολυσμένος...

11/05/2018 08:53

Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας

Αν και στην Ευρώπη η θαλασσαιμία συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σπάνια νοσήματα, στην Κύπρο είναι σχετικά συχνή. Περίπου 12% των Κυπρίων είναι φορείς της β-θαλασσαιμίας ενώ υπάρχουν περίπου 700 άτομα με την ασθένεια αυτή, αναφέρεται σε ανακοίνωση του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής με την ευκαιρία της 8ης Μαΐου που έχει καθιερωθεί...

08/05/2018 17:04

ΜΕΛΑΝΩΜΑ 8 ΜΑΪΟΥ 2018

Ο καρκίνος του δέρματος είναι  μια από τις σοβαρότερες μορφές καρκίνου και  ιδιαίτερα επικίνδυνος για τη ζωή του ατόμου. Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου  συχνά κληρονομείται καθώς τα γονίδιά μας παίζουν σημαντικό ρόλο στον καρκίνο του δέρματος. Σήμερα o καρκίνος του δέρματος αποτελεί το 3%  του συνόλου όλων των κακοηθειών...

08/05/2018 00:00

Back to Top