Καρκίνος του προστάτη
Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών δεν γνωρίζει τι είναι το PSA

Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών υποβάλλεται σε εξέταση PSA και παρόλα αυτά δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι, ούτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης αυτής.

Συγκεκριμένα, το 70% των ανδρών δεν γνωρίζει τι εξέταση κάνει, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών, και η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Urology.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά ο έλεγχος στους άνδρες με την εξέταση PSA να ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών αν δεν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και στην ηλικία των 45 ετών αν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δηλαδή, αν έχουν έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη. Επίσης, συνιστά στους άνδρες που έχουν 2 ή και περισσότερους συγγενείς με καρκίνο του προστάτη, τότε να ξεκινούν την τακτική εξέταση από την ηλικία των 40 ετών. Σε κάθε περίπτωση, για τις ηλικίες άνω των 50 ετών ο έλεγχος συνιστάται να είναι ετήσιος και να συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ, μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τη συγκεκριμένη εξέταση.

Το PSA (ή ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από ορισμένα κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται από τον προστάτη στο σπέρμα, για να το υγροποιήσει μετά την εκσπερμάτιση. Επομένως το μεγαλύτερο τμήμα του παραγόμενου PSA αποβάλλεται από τον οργανισμό του άνδρα με το σπέρμα. Υπάρχει όμως και μια μικρή ποσότητα που διαφεύγει στο αίμα. Αυτή την ποσότητα ανιχνεύει η εξέταση του PSA.

Τα περισσότερα εργαστήρια που μετρούν το PSA αναγράφουν στα αποτελέσματά τους ότι είναι ένας «καρκινικός δείκτης», στην πραγματικότητα τα επίπεδα του PSA μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας πολλών ασθενειών και καταστάσεων. «Η έλλειψη ειδικότητας (specificity) είναι ένας από τους μεγάλους περιορισμούς του PSA», τονίζει ο Δρ. Πούλιας.

Τα επίπεδα του PSA δεν αυξάνονται μόνο σε περίπτωση καρκίνου του προστάτη, αλλά και άλλων προστατικών ασθενειών (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, προστατίτιδα), καθώς και μετά από διέγερση του προστάτη, όπως συμβαίνει κατά την εκσπερμάτιση, την δακτυλική εξέταση του προστάτη, την κυστεοσκόπηση, την κατακράτηση ούρων, την τοποθέτηση ουροκαθετήρα ή τη βιοψία προστάτου. Ακόμα και ορισμένες έντονες ασκήσεις, όπως η ποδηλασία, μπορεί να τα επηρεάσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστάται στους άνδρες να αποφεύγουν το σεξ και την ποδηλασία επί τουλάχιστον 1-2 ημέρες πριν κάνουν το PSA.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη μπορεί να μειώσουν το PSA κατά 50% μέσα σε 6-12 μήνες από την έναρξη της χρήσης τους. Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονται η φιναστερίδη, η δουταστερίδη και η ταμσουλοζίνη. Τα επίπεδα του PSA μπορεί να μειώσει και το φάρμακο κετοκοναζόλη που χορηγείται για τις μυκητιάσεις, καθώς και ορισμένα συμπληρώματα βοτάνων όπως η σερενόα η πριονωτή (saw palmetto) και τα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων. Επομένως, «οι άνδρες που πρόκειται να υποβληθούν σε εξέταση PSA πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους για όλα τα φάρμακα, τα βότανα και τα συμπληρώματα που ενδεχομένως παίρνουν», επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Αν και πολλά εργαστήρια ορίζουν ως φυσιολογικές τις τιμές του ολικού PSA κάτω από 4 ng/ml, στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. «Ο όγκος του προστατικού αδένα αυξάνεται σε με την ηλικία και έτσι παράγει περισσότερο PSA, συνεπώς είναι λογικό να βλέπουμε χαμηλότερα επίπεδα στους νεότερους άνδρες και υψηλότερα στους πιο ηλικιωμένους», εξηγεί ο γιατρός. Εξαιτίας αυτής της ηλικιακής διακύμανσης, έχει προταθεί η ιδέα της προσαρμογής των φυσιολογικών τιμών αναλόγως με την ηλικία ως εξής:

* 40-49 ετών = έως 2,5 ng/ml

* 50-59 ετών = έως 3,5 ng/ml

* 60-69 ετών = έως 4,5 ng/ml

* Άνω των 70 ετών = έως 6,5 ng/ml

Όμως, και αυτές οι τιμές δεν είναι απόλυτες, διότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εθνικότητα ή με το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη. «Σε κάθε περίπτωση, όταν βλέπουμε έναν άνδρα με πάρα πολύ υψηλό PSA για την ηλικία του ή με PSA το οποίο αυξάνεται κατά περισσότερο από 0,20 ng/ml από τον έναν χρόνο στον άλλο, συνήθως τον παραπέμπουμε για βιοψία προστάτου, ακόμα κι αν η δακτυλική εξέταση δεν αποκαλύψει κάτι ύποπτο» επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Για να μην ανησυχεί όμως ο κόσμος, πρέπει να ξέρει ότι καρκίνο θα έχει τελικά μόνο ο 1 στους 4 άνδρες που κάνουν βιοψία προστάτη. Οι υπόλοιποι συνήθως έχουν καλοήθη υπερπλασία προστάτη ή προστατίτιδα.

Το PSA που απελευθερώνεται στο αίμα μπορεί να είναι ενωμένο με άλλες ουσίες (συνδεδεμένο PSA) ή να είναι μόνο του (ελεύθερο PSA). Το άθροισμα αυτών των δύο είναι το ολικό PSA. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό του ελεύθερου PSA (στα αποτελέσματα των εξετάσεων αναγράφεται και ως «free PSA») είναι χαμηλότερο στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη, σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο.

Έτσι, όταν υπάρχουν αμφιβολίες για το αν η αύξηση του PSA οφείλεται σε καλοήθη νόσο ή σε καρκίνο, οι γιατροί μπορεί να ελέγξουν και τον λόγο (αναλογία) του ελεύθερου προς το ολικό PSA (free PSA/total PSA ratio), που εξετάζεται κυρίως στις τιμές ολικού PSA από 4 έως 10 ng/ml. Όταν η τιμή αυτού του λόγου είναι πάνω από 0,24, σημαίνει ότι ο άνδρας έχει πολύ ελεύθερο PSA και επομένως πολύ δύσκολα θα έχει καρκίνο. Όσο πιο χαμηλός, όμως, είναι, τόσο πιθανότερο είναι να έχει καρκίνο και επομένως χρειάζεται βιοψία.

Επειδή, πάντως, ούτε αυτή η αναλογία είναι πάντοτε αρκετή, μπορεί να εφαρμοστεί μια ειδική εξέταση που λέγεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη η βιοψία προστάτη ή όχι.

 

Send to Facebook

Φάρμακο για πνευμονική νόσο

Οι επιστήμονες στο ερευνητικό ίδρυμα Stanley Manne Children's Research στο νοσοκομείο Παίδων «Ann & Robert H. Lurie» στο Σικάγο, έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης μιας νέας θεραπείας για την πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (ΠΑΥ), μια σοβαρή πνευμονική νόσο με πενταετή επιβίωση στο 50% των ασθενών. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές...

11/08/2018 07:06

Υπουργείο Υγείας

Εγκαινιάστηκε σήμερα η νέα Μονάδα Αιμοκάθαρσης του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας η οποία στοχεύει στην κάλυψη και αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς εξυπηρέτηση των αναγκών των ασθενών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Η πρότυπη αυτή Μονάδα σχεδιάστηκε με τρόπο ούτως ώστε να πληροί τις πιο αυστηρές προδιαγραφές...

23/07/2018 13:04

Φροντίστε το κεφάλι σας

Πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να ξαπλώσουν στο κρεβάτι τους για να κοιμηθούν, ενώ τα μαλλιά τους είναι ακόμα βρεγμένα. Βρεγμένα μαλλιά - Μάλιστα, αυτό δεν είναι κάτι που συμβαίνει μόνο το καλοκαίρι, οπότε και τα μαλλιά μας είναι πιο συχνά βρεγμένα από τη θάλασσα ή από τα περισσότερα ντους που κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε τη ζέστη. Ακόμα...

16/08/2018 06:49

Αλόγιστη χρήση και έλλειψη συντήρησης ελλοχεύει κινδύνους

Με τον υδράργυρο να «χτυπάει» κόκκινο, η δροσιά του κλιματιστικού είναι απόλαυση. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την αλόγιστη χρήση τους και την μη σωστή συντήρησή τους. Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Δημήτρης Βασσάλος, Πνευμονολόγος, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών...

13/08/2018 16:21

Δημόσια υγεία

Η Παγκύπρια Συντεχνία Κυβερνητικών Ιατρών (ΠΑΣΥΚΙ) θεωρεί πως το κράτος έχει υποχρέωση να διαφυλάξει την υγεία των πολιτών του σήμερα, κάθε στιγμή και όχι κάποτε και όχι ίσως. Σε ανακοίνωσή της, με αφορμή το περιστατικό θανάτου του 8χρονου κοριτσιού στη Λεμεσό, η ΠΑΣΥΚΙ σημειώνει εκ νέου πως τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών...

13/08/2018 15:33

Προσοχή στην αιμοδιάλυση

Οι νεφροπαθείς που ξεκινούν αιμοδιάλυση (τη συχνότερη μορφή αιμοκάθαρσης), αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να διαγνωσθούν αργότερα με άνοια και Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική μελέτη. Η έρευνα δείχνει ότι η νεφρική νόσος μπορεί να επιδεινώσει την έκπτωση των εγκεφαλικών λειτουργιών των ηλικιωμένων,...

12/08/2018 06:58

Πρωτεργάτης για τη θεραπεία του καρκίνου

Η βραβευθείσα με Νόμπελ επιστήμονας, Μαρία Κιουρί, υπήρξε η γυναίκα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία, κατέδειξε η δημοσκόπηση που διενήργησε το βρετανικό δίκτυο BBC και δημοσιεύτηκε σήμερα, όπου τονίζεται ο ρόλος της στην θεραπεία του καρκίνου. Οι αναγνώστες του BBC History κατέταξαν τη Μαρία Κιουρί (γνωστή κι ως Μαντάμ...

09/08/2018 06:54

Δημόσια νοσηλευτήρια

Μετά από επιτυχή συμμετοχή τους στις εξετάσεις European Examination in General Cardiology (EEGC), οι ειδικευόμενοι στις Καρδιολογικές Κλινικές των δημόσιων νοσηλευτηρίων, ιατροί Μάριος Παύλου, Χρυσοβαλάντης Χριστοδούλου και Χαρίκλεια Ολυμπίου, απέκτησαν το Ευρωπαϊκό Δίπλωμα στη Γενική Καρδιολογία. Σύμφωνα με ανακοίνωση του, το ΓΤΠ αναφέρει...

06/08/2018 16:11

Δεν πίνετε αρκετό νερό;

Σας ήταν δύσκολο να παραμείνετε συγκεντρωμένοι κατά τη διάρκεια αυτού του μεγάλου meeting; Σας φαίνεται η λύση του σταυρόλεξου λίγο πιο δύσκολη από άλλες φορές; Αυτό σημαίνει ότι πολύ πιθανόν να είστε ελαφρά αφυδατωμένοι. Ένα σύνολο αυξανόμενων ενδείξεων διαπιστώνει ότι το να είστε λίγο αφυδατωμένοι συνδέεται με μια σειρά από...

04/08/2018 10:00

Προστασία του δέρματος από τον ήλιο

Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν ένα βασικό λάθος στη χρήση αντηλιακού που μειώνει σημαντικά την προστατευτική του δράση έναντι της επικίνδυνης ηλιακής ακτινοβολίας. Ερευνητές του King's College του Λονδίνου ανακάλυψαν ότι λαμβάνουμε ούτε τη μισή προστασία από αυτή που μπορεί να προσφέρει ένα αντηλιακό, επειδή το εφαρμόζουμε...

03/08/2018 07:01

Υψηλές θερμοκρασίες

Μέτρα προστασίας του κοινού από τις υψηλές θερμοκρασίες εξέδωσαν σήμερα οι Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, μετά από την προειδοποίηση της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για υψηλές θερμοκρασίες που θα καταγραφούν σήμερα Πέμπτη, ιδιαίτερα στο εσωτερικό. Σύμφωνα με ανακοίνωσή τους, οι...

02/08/2018 11:51

Οι ειδικοί εξηγούν το κακό που κάνουν στα πόδια

Είναι το πιο άνετο, το πιο δροσερό, το πιο καλοκαιρνό παπούτσι. Λατρεύουμε τις σαγιονάρες, γιατί νιώθουμε ελευθερία. Οι σαγιονάρες είναι ένας από τους λόγους που αγαπάμε το καλοκαίρι. Τις έχουμε ταυτίσει με τις διακοπές, την ξεκούραση και την άνεση. Ωστόσο, οι σαγιονάρες δεν αποτελούν την καλύτερη επιλογή υποδήματος, αφού...

02/08/2018 07:03

Back to Top