Καρκίνος του προστάτη
Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών δεν γνωρίζει τι είναι το PSA

Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών υποβάλλεται σε εξέταση PSA και παρόλα αυτά δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι, ούτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης αυτής.

Συγκεκριμένα, το 70% των ανδρών δεν γνωρίζει τι εξέταση κάνει, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών, και η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Urology.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά ο έλεγχος στους άνδρες με την εξέταση PSA να ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών αν δεν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και στην ηλικία των 45 ετών αν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δηλαδή, αν έχουν έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη. Επίσης, συνιστά στους άνδρες που έχουν 2 ή και περισσότερους συγγενείς με καρκίνο του προστάτη, τότε να ξεκινούν την τακτική εξέταση από την ηλικία των 40 ετών. Σε κάθε περίπτωση, για τις ηλικίες άνω των 50 ετών ο έλεγχος συνιστάται να είναι ετήσιος και να συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ, μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τη συγκεκριμένη εξέταση.

Το PSA (ή ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από ορισμένα κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται από τον προστάτη στο σπέρμα, για να το υγροποιήσει μετά την εκσπερμάτιση. Επομένως το μεγαλύτερο τμήμα του παραγόμενου PSA αποβάλλεται από τον οργανισμό του άνδρα με το σπέρμα. Υπάρχει όμως και μια μικρή ποσότητα που διαφεύγει στο αίμα. Αυτή την ποσότητα ανιχνεύει η εξέταση του PSA.

Τα περισσότερα εργαστήρια που μετρούν το PSA αναγράφουν στα αποτελέσματά τους ότι είναι ένας «καρκινικός δείκτης», στην πραγματικότητα τα επίπεδα του PSA μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας πολλών ασθενειών και καταστάσεων. «Η έλλειψη ειδικότητας (specificity) είναι ένας από τους μεγάλους περιορισμούς του PSA», τονίζει ο Δρ. Πούλιας.

Τα επίπεδα του PSA δεν αυξάνονται μόνο σε περίπτωση καρκίνου του προστάτη, αλλά και άλλων προστατικών ασθενειών (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, προστατίτιδα), καθώς και μετά από διέγερση του προστάτη, όπως συμβαίνει κατά την εκσπερμάτιση, την δακτυλική εξέταση του προστάτη, την κυστεοσκόπηση, την κατακράτηση ούρων, την τοποθέτηση ουροκαθετήρα ή τη βιοψία προστάτου. Ακόμα και ορισμένες έντονες ασκήσεις, όπως η ποδηλασία, μπορεί να τα επηρεάσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστάται στους άνδρες να αποφεύγουν το σεξ και την ποδηλασία επί τουλάχιστον 1-2 ημέρες πριν κάνουν το PSA.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη μπορεί να μειώσουν το PSA κατά 50% μέσα σε 6-12 μήνες από την έναρξη της χρήσης τους. Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονται η φιναστερίδη, η δουταστερίδη και η ταμσουλοζίνη. Τα επίπεδα του PSA μπορεί να μειώσει και το φάρμακο κετοκοναζόλη που χορηγείται για τις μυκητιάσεις, καθώς και ορισμένα συμπληρώματα βοτάνων όπως η σερενόα η πριονωτή (saw palmetto) και τα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων. Επομένως, «οι άνδρες που πρόκειται να υποβληθούν σε εξέταση PSA πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους για όλα τα φάρμακα, τα βότανα και τα συμπληρώματα που ενδεχομένως παίρνουν», επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Αν και πολλά εργαστήρια ορίζουν ως φυσιολογικές τις τιμές του ολικού PSA κάτω από 4 ng/ml, στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. «Ο όγκος του προστατικού αδένα αυξάνεται σε με την ηλικία και έτσι παράγει περισσότερο PSA, συνεπώς είναι λογικό να βλέπουμε χαμηλότερα επίπεδα στους νεότερους άνδρες και υψηλότερα στους πιο ηλικιωμένους», εξηγεί ο γιατρός. Εξαιτίας αυτής της ηλικιακής διακύμανσης, έχει προταθεί η ιδέα της προσαρμογής των φυσιολογικών τιμών αναλόγως με την ηλικία ως εξής:

* 40-49 ετών = έως 2,5 ng/ml

* 50-59 ετών = έως 3,5 ng/ml

* 60-69 ετών = έως 4,5 ng/ml

* Άνω των 70 ετών = έως 6,5 ng/ml

Όμως, και αυτές οι τιμές δεν είναι απόλυτες, διότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εθνικότητα ή με το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη. «Σε κάθε περίπτωση, όταν βλέπουμε έναν άνδρα με πάρα πολύ υψηλό PSA για την ηλικία του ή με PSA το οποίο αυξάνεται κατά περισσότερο από 0,20 ng/ml από τον έναν χρόνο στον άλλο, συνήθως τον παραπέμπουμε για βιοψία προστάτου, ακόμα κι αν η δακτυλική εξέταση δεν αποκαλύψει κάτι ύποπτο» επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Για να μην ανησυχεί όμως ο κόσμος, πρέπει να ξέρει ότι καρκίνο θα έχει τελικά μόνο ο 1 στους 4 άνδρες που κάνουν βιοψία προστάτη. Οι υπόλοιποι συνήθως έχουν καλοήθη υπερπλασία προστάτη ή προστατίτιδα.

Το PSA που απελευθερώνεται στο αίμα μπορεί να είναι ενωμένο με άλλες ουσίες (συνδεδεμένο PSA) ή να είναι μόνο του (ελεύθερο PSA). Το άθροισμα αυτών των δύο είναι το ολικό PSA. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό του ελεύθερου PSA (στα αποτελέσματα των εξετάσεων αναγράφεται και ως «free PSA») είναι χαμηλότερο στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη, σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο.

Έτσι, όταν υπάρχουν αμφιβολίες για το αν η αύξηση του PSA οφείλεται σε καλοήθη νόσο ή σε καρκίνο, οι γιατροί μπορεί να ελέγξουν και τον λόγο (αναλογία) του ελεύθερου προς το ολικό PSA (free PSA/total PSA ratio), που εξετάζεται κυρίως στις τιμές ολικού PSA από 4 έως 10 ng/ml. Όταν η τιμή αυτού του λόγου είναι πάνω από 0,24, σημαίνει ότι ο άνδρας έχει πολύ ελεύθερο PSA και επομένως πολύ δύσκολα θα έχει καρκίνο. Όσο πιο χαμηλός, όμως, είναι, τόσο πιθανότερο είναι να έχει καρκίνο και επομένως χρειάζεται βιοψία.

Επειδή, πάντως, ούτε αυτή η αναλογία είναι πάντοτε αρκετή, μπορεί να εφαρμοστεί μια ειδική εξέταση που λέγεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη η βιοψία προστάτη ή όχι.

 

Send to Facebook

Νοσοκομειακές λοιμώξεις

Οι μικροβιαιμίες είναι από τις πιο συχνές νοσοκομειακές λοιμώξεις που απειλούν ακόμα και τη ζωή των παιδιών με καρκίνο και στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με την παρουσία κεντρικών φλεβικών καθετήρων για τη χορήγηση των μακροχρόνιων θεραπευτικών σχημάτων καθ' όλη τη διάρκεια νοσηλείας των παιδιών. Ωστόσο, έως...

24/02/2018 06:49

H σκοτεινή όψη της ινδικής κάνναβης

Αρκετοί διάσημοι δεν κρύβουν ότι ένα τσιγαριλίκι που και που τους βοηθάει να είναι δημιουργικοί ή απλά τους χαλαρώνει. Ειδικοί προειδοποιούν όμως για τη σκοτεινή όψη της ινδικής κάνναβης, ειδικά για τους νέους. «Συνιστώ σε όλους όσοι αντιμετωπίζουν σύνδρομο στρες να κάνουν γιόγκα, να τεμπελιάσουν και να καπνίσουν ένα τσιγαριλίκι»,...

22/02/2018 07:08

Καταπολέμηση υπογεννητικότητας

Πλήρως ανεπτυγμένα ανθρώπινα ωάρια, ξεκινώντας από το πλέον ανώριμο στάδιό τους δημιούργησαν Βρετανοί επιστήμονες, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Human Reproduction, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στο μέλλον στη βελτίωση θεραπειών για την υπογονιμότητα αλλά και την διατήρηση της γονιμότητας γυναικών...

21/02/2018 06:38

Aποτελεσματικότητα των ομοιοπαθητικών σκευασμάτων

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια η αγορά ομοιοπαθητικών στη Γερμανία γνώριζε τεράστια άνθιση. Σύμφωνα όμως με πρόσφατους αριθμούς, οι πωλήσεις του 2017 μειώθηκαν αισθητά. Ένας πιθανός λόγος είναι η έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων για την αποτελεσματικότητα των σκευασμάτων. Σύνδεσμοι της φαρμακοβιομηχανίας τονίζουν σε τακτά χρονικά...

18/02/2018 07:10

Ιατρική ανακάλυψη

Σύμφωνα με νέα μεγάλη έρευνα, η κεταμίνη, δρα καθοριστικά στην ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς, αντιμετωπίζοντας την κατάθλιψη σε διάστημα μόλις 30 λεπτών! Σύμφωνα με τους ειδικούς που διεξήγαγαν την έρευνα, η παράνομη αυτή ουσία επιδρά στέλνοντας «ηλεκτρικά σήματα» στα νευρικά κύτταρα, εκμηδενίζοντας τις αρνητικές σκέψεις,...

17/02/2018 07:05

Γραφείο του Επ. Εθελόντισμού

Η συχνότητα εμφάνισης του παιδικού καρκίνου αυξάνεται με αποτέλεσμα κάθε χρόνο, περισσότεροι από 300.000 παιδιά και έφηβοι κάτω των 20 ετών να διαγιγνώσκονται με καρκίνο, αναφέρει, σε ανακοίνωση του με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου, το Γραφείο του Επιτρόπου Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

15/02/2018 12:30

Είσαι μόνιμα κουρασμένος;

Αν κάθε μέρα είστε κουρασμένοι χωρίς λόγο (κατά την άποψη σας) δείτε δέκα εύκολες λύσεις για να νιώσετε άμεσα καλύτερα: 1. Δε γυμνάζεσαιΑν όλη η μέρα είσαι καθιστός και τσόκο μαροκάνα, δεν χρειάζεσαι πολλές έρευνες για να σου πουν το προφανές. Η γυμναστική ενισχύει την καρδιαγγειακή λειτουργία, με το αίμα να παρέχει...

14/02/2018 07:03

Ποιότητα ζωής

Η ημικρανία ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους καταστρέφοντας την καθημερινότητα τους και μειώνοντας την ποιότητα ζωής τους. Τι είναι όμως η ημικρανία, ποια η σχέση της με τον πονοκέφαλο και πώς αντιμετωπίζεται; Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογικών Διαταραχών και Εγκεφαλικών Επεισοδίων των ΗΠΑ, η ημικρανία είναι πιο...

12/02/2018 07:02

Χρόνιες ασθένειες

Ο διαβήτης είναι μια ασθένεια που επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να παράγει ή να ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα το υψηλό σάκχαρο στο αίμα. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να είναι τόσο ελαφριά, ώστε μερικοί άνθρωποι τα θεωρούν ασήμαντα. Αν δεν υπάρξει θεραπεία, ο διαβήτης μπορεί όχι μόνο να μειώσει την ποιότητα,...

10/02/2018 06:59

Αντιοξειδωτική του δράση

Ρώσοι επιστήμονες, εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια θα είναι σε θέση να παρασκευάσουν ένα φάρμακο το οποίο χάρη στην ισχυρή αντιοξειδωτική του δράση θα σταματάει τη γήρανση. Τη σχετική ανακοίνωση έκανε σήμερα κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου, που έδωσε στο Ρωσικό Πρακτορείο Ειδήσεων TASS στην περιοχή των...

09/02/2018 08:19

Υγιεινή ζωή

Το 43% των καρκίνων μπορούν να αποφευχθούν εφόσον διασφαλιστούν περιβάλλον χωρίς τσιγάρο για τα παιδιά και τους νέους, φυσική άσκηση, ισορροπημένη διατροφή, υγιεινή δίαιτα και αποφυγή παχυσαρκίας, αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο και πληροφόρηση για τα εμβόλια που προλαμβάνουν μορφές καρκίνου, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων...

03/02/2018 07:01

Η επιτήρηση της γρίπης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε αρχές Οκτωβρίου

  Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους την τελευταία εβδομάδα από επιπλοκές της γρίπης, η οποία παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), στην Ελλάδα, το οποίο συνεχίζει να υπογραμμίζει τη σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού, ως τον καλύτερο τρόπο προφύλαξης από τη γρίπη. Όπως...

02/02/2018 06:54

Back to Top