Καρκίνος του προστάτη
Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών δεν γνωρίζει τι είναι το PSA

Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών υποβάλλεται σε εξέταση PSA και παρόλα αυτά δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι, ούτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης αυτής.

Συγκεκριμένα, το 70% των ανδρών δεν γνωρίζει τι εξέταση κάνει, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών, και η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Urology.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά ο έλεγχος στους άνδρες με την εξέταση PSA να ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών αν δεν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και στην ηλικία των 45 ετών αν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δηλαδή, αν έχουν έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη. Επίσης, συνιστά στους άνδρες που έχουν 2 ή και περισσότερους συγγενείς με καρκίνο του προστάτη, τότε να ξεκινούν την τακτική εξέταση από την ηλικία των 40 ετών. Σε κάθε περίπτωση, για τις ηλικίες άνω των 50 ετών ο έλεγχος συνιστάται να είναι ετήσιος και να συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ, μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τη συγκεκριμένη εξέταση.

Το PSA (ή ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από ορισμένα κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται από τον προστάτη στο σπέρμα, για να το υγροποιήσει μετά την εκσπερμάτιση. Επομένως το μεγαλύτερο τμήμα του παραγόμενου PSA αποβάλλεται από τον οργανισμό του άνδρα με το σπέρμα. Υπάρχει όμως και μια μικρή ποσότητα που διαφεύγει στο αίμα. Αυτή την ποσότητα ανιχνεύει η εξέταση του PSA.

Τα περισσότερα εργαστήρια που μετρούν το PSA αναγράφουν στα αποτελέσματά τους ότι είναι ένας «καρκινικός δείκτης», στην πραγματικότητα τα επίπεδα του PSA μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας πολλών ασθενειών και καταστάσεων. «Η έλλειψη ειδικότητας (specificity) είναι ένας από τους μεγάλους περιορισμούς του PSA», τονίζει ο Δρ. Πούλιας.

Τα επίπεδα του PSA δεν αυξάνονται μόνο σε περίπτωση καρκίνου του προστάτη, αλλά και άλλων προστατικών ασθενειών (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, προστατίτιδα), καθώς και μετά από διέγερση του προστάτη, όπως συμβαίνει κατά την εκσπερμάτιση, την δακτυλική εξέταση του προστάτη, την κυστεοσκόπηση, την κατακράτηση ούρων, την τοποθέτηση ουροκαθετήρα ή τη βιοψία προστάτου. Ακόμα και ορισμένες έντονες ασκήσεις, όπως η ποδηλασία, μπορεί να τα επηρεάσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστάται στους άνδρες να αποφεύγουν το σεξ και την ποδηλασία επί τουλάχιστον 1-2 ημέρες πριν κάνουν το PSA.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη μπορεί να μειώσουν το PSA κατά 50% μέσα σε 6-12 μήνες από την έναρξη της χρήσης τους. Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονται η φιναστερίδη, η δουταστερίδη και η ταμσουλοζίνη. Τα επίπεδα του PSA μπορεί να μειώσει και το φάρμακο κετοκοναζόλη που χορηγείται για τις μυκητιάσεις, καθώς και ορισμένα συμπληρώματα βοτάνων όπως η σερενόα η πριονωτή (saw palmetto) και τα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων. Επομένως, «οι άνδρες που πρόκειται να υποβληθούν σε εξέταση PSA πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους για όλα τα φάρμακα, τα βότανα και τα συμπληρώματα που ενδεχομένως παίρνουν», επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Αν και πολλά εργαστήρια ορίζουν ως φυσιολογικές τις τιμές του ολικού PSA κάτω από 4 ng/ml, στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. «Ο όγκος του προστατικού αδένα αυξάνεται σε με την ηλικία και έτσι παράγει περισσότερο PSA, συνεπώς είναι λογικό να βλέπουμε χαμηλότερα επίπεδα στους νεότερους άνδρες και υψηλότερα στους πιο ηλικιωμένους», εξηγεί ο γιατρός. Εξαιτίας αυτής της ηλικιακής διακύμανσης, έχει προταθεί η ιδέα της προσαρμογής των φυσιολογικών τιμών αναλόγως με την ηλικία ως εξής:

* 40-49 ετών = έως 2,5 ng/ml

* 50-59 ετών = έως 3,5 ng/ml

* 60-69 ετών = έως 4,5 ng/ml

* Άνω των 70 ετών = έως 6,5 ng/ml

Όμως, και αυτές οι τιμές δεν είναι απόλυτες, διότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εθνικότητα ή με το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη. «Σε κάθε περίπτωση, όταν βλέπουμε έναν άνδρα με πάρα πολύ υψηλό PSA για την ηλικία του ή με PSA το οποίο αυξάνεται κατά περισσότερο από 0,20 ng/ml από τον έναν χρόνο στον άλλο, συνήθως τον παραπέμπουμε για βιοψία προστάτου, ακόμα κι αν η δακτυλική εξέταση δεν αποκαλύψει κάτι ύποπτο» επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Για να μην ανησυχεί όμως ο κόσμος, πρέπει να ξέρει ότι καρκίνο θα έχει τελικά μόνο ο 1 στους 4 άνδρες που κάνουν βιοψία προστάτη. Οι υπόλοιποι συνήθως έχουν καλοήθη υπερπλασία προστάτη ή προστατίτιδα.

Το PSA που απελευθερώνεται στο αίμα μπορεί να είναι ενωμένο με άλλες ουσίες (συνδεδεμένο PSA) ή να είναι μόνο του (ελεύθερο PSA). Το άθροισμα αυτών των δύο είναι το ολικό PSA. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό του ελεύθερου PSA (στα αποτελέσματα των εξετάσεων αναγράφεται και ως «free PSA») είναι χαμηλότερο στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη, σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο.

Έτσι, όταν υπάρχουν αμφιβολίες για το αν η αύξηση του PSA οφείλεται σε καλοήθη νόσο ή σε καρκίνο, οι γιατροί μπορεί να ελέγξουν και τον λόγο (αναλογία) του ελεύθερου προς το ολικό PSA (free PSA/total PSA ratio), που εξετάζεται κυρίως στις τιμές ολικού PSA από 4 έως 10 ng/ml. Όταν η τιμή αυτού του λόγου είναι πάνω από 0,24, σημαίνει ότι ο άνδρας έχει πολύ ελεύθερο PSA και επομένως πολύ δύσκολα θα έχει καρκίνο. Όσο πιο χαμηλός, όμως, είναι, τόσο πιθανότερο είναι να έχει καρκίνο και επομένως χρειάζεται βιοψία.

Επειδή, πάντως, ούτε αυτή η αναλογία είναι πάντοτε αρκετή, μπορεί να εφαρμοστεί μια ειδική εξέταση που λέγεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη η βιοψία προστάτη ή όχι.

 

Send to Facebook

Θαύμα

Η 26χρονη κοπέλα έπαθε ανακοπή λόγω μυοκαρδίτιδας, οι σφυγμοί της σταμάτησαν, όμως η επιμονή των γιατρών της έσωσαν την ζωή. Ο χαρακτηρισμός «θαύμα» φαίνεται πολύ μικρός για να περιγράψει ένα απίστευτο περιστατικό στην Κίνα με μία 26χρονη, η οποία ούτε λίγο,...

12/01/2019 11:57

Mυϊκoί πόνοι

Υπάρχει ένα ρητό, αγνώστου πατρός, το οποίο λέει: «Αν είσαι πάνω από 50 και ξυπνήσεις χωρίς να πονάς πουθενά, σημαίνει πως μάλλον έχεις πεθάνει». Αν το διευρύνουμε ηλικιακά κι αφαιρέσουμε λίγο από το μαύρο χιούμορ του, είναι πολύ δύσκολο ο σωματικός πόνος -μην πιάσουμε και τον ψυχολογικό γιατί δεν θα τελειώσουμε ποτέ- ν' απουσιάζει...

17/12/2018 13:13

Έρευνα..

Ερευνητές εντόπισαν «διαφορετικά μοτίβα» σε εγκεφαλογραφήματα που πραγματοποιήθηκαν σε παιδιά και τα οποία καταγράφουν έντονη χρήση έξυπνων συσκευών, tablets και video games. Αυτό σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία μιας ευρείας συνεχιζόμενης έρευνας στις ΗΠΑ. Οπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ οι πρώτες πληροφορίες από την έρευνα του Εθνικού...

10/12/2018 19:55

Αμερικανο-βρετανική επιστημονική έρευνα

Περίπου το 10% των ανθρώπων -ο ένας στους 10- θα εμφανίσει έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα) σε κάποια φάση της ζωής του. Μάλιστα, σύμφωνα με μια νέα μεγάλη αμερικανο-βρετανική επιστημονική έρευνα, παρόλο που επικρατεί η αντίληψη ότι το έκζεμα αφορά κυρίως τα παιδιά, στην πραγματικότητα το παθαίνουν συχνά και οι ηλικιωμένοι. Η μελέτη...

08/12/2018 15:47

Παγκοσμίος

Η κακή διατροφή είναι μια από τις κυριότερες αιτίες πρόκλησης προβλημάτων υγείας παγκοσμίως και ευθύνεται σχεδόν για έναν στους πέντε θανάτους, σύμφωνα με μια έκθεση που δόθηκε σήμερα στην δημοσιότητα και καλεί τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις να πράξουν περισσότερα για την βελτίωση των διατροφικών συνηθειών.  

06/12/2018 11:24

Το 2015 και 2016 καταγράφηκαν 80 νέα περιστατικά ετησίως

Παρά τις σημαντικές ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, η επιδημία της HIV λοίμωξης δεν έχει περιοριστεί, δήλωσε σήμερα ο Υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, ο οποίος σημείωσε ότι στην Κύπρο τα ποσοστά λοίμωξης από τον ιό HIV στον γενικό πληθυσμό, είναι σε χαμηλά επίπεδα. Σε χαιρετισμό...

30/11/2018 17:11

ΓΕΣΥ

Αδιαπραγμάτευτος στόχος είναι η εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓΕΣΥ) μέσα στα χρονικά πλαίσια που έχουν τεθεί βάσει της νομοθεσίας, ανέφερε σήμερα ο Υπουργός Υγείας Κωνσταντίνος Ιωάννου. Ο Υπουργός μιλούσε μετά το πέρας της συνάντησης που είχε ο ίδιος και αντιπροσωπεία του ΔΣ και της Διεύθυνσης του Οργανισμού Ασφάλισης...

29/11/2018 14:15

Δείτε πως

Τίποτα δεν φαντάζει χειρότερο από έναν ισχυρό πονοκέφαλο που αναδύεται από το πουθενά για να καταστρέψει μια όμορφη ημέρα. Δυστυχώς υπάρχουν πολλά διαφορετικά γεγονότα που μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους, όπως οι αλλαγές στη διατροφή, ένα έντονο καθημερινό πρόγραμμα, οι υπερβολικά πολλές ή λίγες ώρες ύπνου, το άγχος, οι...

28/11/2018 14:06

Τα ευρήματα έρευνας

Οι περικοπές στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας και η αύξηση στο κόστος διαβίωσης θέτουν τους πιο ευάλωτους «μακριά από τα συλλογικά οφέλη» δείχνει νέα έρευνα Οι φτωχότερες κοινωνικές ομάδες πεθαίνουν σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα σε σχέση με τις πλουσιότερες, όπως προκύπτει από μια νέα έρευνα, κάτι που προκαλεί ανησυχία...

23/11/2018 15:51

H 14η Νοεμβρίου Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη

Παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη, η 14η Νοεμβρίου, και κύριος σκοπός αυτής της πρωτοβουλίας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει την παγκόσμια κοινή γνώμη για θέματα που αφορούν τη νόσο. Στο πλαίσιο αυτό, ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ στο Πανεπιστήμιο...

14/11/2018 12:04

Tο «νέο τσιγάρο»

Για κάποιους είναι το «νέο τσιγάρο», άλλοι μιλάνε για τον «τρομακτικότερο ιό στη σύγχρονη εποχή». Ακόμη όμως και εκείνοι που θα χρησιμοποιούσαν πιο επιεικείς χαρακτηρισμούς θα συμφωνούσαν: η καθιστική ζωή βλάπτει σοβαρά την υγεία. Θα συμφωνούσαν...

12/11/2018 10:30

Έρευνα του πανεπιστημίου του Illinois

Παρόλο που τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι έως και 20% των εφήβων εμφανίζουν ένα καταθλιπτικό επεισόδιο κάθε χρόνο, η ιατρική κοινότητα κάνει ακόμα μεγάλο αγώνα να εφαρμόσει προγράμματα που μπορούν να αποτρέψουν αποτελεσματικά την κατάθλιψη στους νέους. Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Illinois στο Σικάγο με στόχο να καλύψουν...

06/11/2018 11:40

Back to Top