Καρκίνος του προστάτη
Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών δεν γνωρίζει τι είναι το PSA

Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών υποβάλλεται σε εξέταση PSA και παρόλα αυτά δεν γνωρίζει ακριβώς τι είναι, ούτε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης αυτής.

Συγκεκριμένα, το 70% των ανδρών δεν γνωρίζει τι εξέταση κάνει, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες του πανεπιστημίου Brown των Ηνωμένων Πολιτειών, και η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Urology.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS) συνιστά ο έλεγχος στους άνδρες με την εξέταση PSA να ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών αν δεν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και στην ηλικία των 45 ετών αν ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δηλαδή, αν έχουν έναν συγγενή πρώτου βαθμού με καρκίνο του προστάτη. Επίσης, συνιστά στους άνδρες που έχουν 2 ή και περισσότερους συγγενείς με καρκίνο του προστάτη, τότε να ξεκινούν την τακτική εξέταση από την ηλικία των 40 ετών. Σε κάθε περίπτωση, για τις ηλικίες άνω των 50 ετών ο έλεγχος συνιστάται να είναι ετήσιος και να συνδυάζεται με δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τ. διευθυντής στην Ουρολογική Κλινική του Κοργιαλένειου Μπενάκειου Νοσοκομείου ΕΕΣ, μας εξηγεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες για τη συγκεκριμένη εξέταση.

Το PSA (ή ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από ορισμένα κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται από τον προστάτη στο σπέρμα, για να το υγροποιήσει μετά την εκσπερμάτιση. Επομένως το μεγαλύτερο τμήμα του παραγόμενου PSA αποβάλλεται από τον οργανισμό του άνδρα με το σπέρμα. Υπάρχει όμως και μια μικρή ποσότητα που διαφεύγει στο αίμα. Αυτή την ποσότητα ανιχνεύει η εξέταση του PSA.

Τα περισσότερα εργαστήρια που μετρούν το PSA αναγράφουν στα αποτελέσματά τους ότι είναι ένας «καρκινικός δείκτης», στην πραγματικότητα τα επίπεδα του PSA μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας πολλών ασθενειών και καταστάσεων. «Η έλλειψη ειδικότητας (specificity) είναι ένας από τους μεγάλους περιορισμούς του PSA», τονίζει ο Δρ. Πούλιας.

Τα επίπεδα του PSA δεν αυξάνονται μόνο σε περίπτωση καρκίνου του προστάτη, αλλά και άλλων προστατικών ασθενειών (καλοήθης υπερπλασία του προστάτη, προστατίτιδα), καθώς και μετά από διέγερση του προστάτη, όπως συμβαίνει κατά την εκσπερμάτιση, την δακτυλική εξέταση του προστάτη, την κυστεοσκόπηση, την κατακράτηση ούρων, την τοποθέτηση ουροκαθετήρα ή τη βιοψία προστάτου. Ακόμα και ορισμένες έντονες ασκήσεις, όπως η ποδηλασία, μπορεί να τα επηρεάσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνιστάται στους άνδρες να αποφεύγουν το σεξ και την ποδηλασία επί τουλάχιστον 1-2 ημέρες πριν κάνουν το PSA.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη μπορεί να μειώσουν το PSA κατά 50% μέσα σε 6-12 μήνες από την έναρξη της χρήσης τους. Στα φάρμακα αυτά συμπεριλαμβάνονται η φιναστερίδη, η δουταστερίδη και η ταμσουλοζίνη. Τα επίπεδα του PSA μπορεί να μειώσει και το φάρμακο κετοκοναζόλη που χορηγείται για τις μυκητιάσεις, καθώς και ορισμένα συμπληρώματα βοτάνων όπως η σερενόα η πριονωτή (saw palmetto) και τα συμπληρώματα φυτοοιστρογόνων. Επομένως, «οι άνδρες που πρόκειται να υποβληθούν σε εξέταση PSA πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους για όλα τα φάρμακα, τα βότανα και τα συμπληρώματα που ενδεχομένως παίρνουν», επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Αν και πολλά εργαστήρια ορίζουν ως φυσιολογικές τις τιμές του ολικού PSA κάτω από 4 ng/ml, στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει. «Ο όγκος του προστατικού αδένα αυξάνεται σε με την ηλικία και έτσι παράγει περισσότερο PSA, συνεπώς είναι λογικό να βλέπουμε χαμηλότερα επίπεδα στους νεότερους άνδρες και υψηλότερα στους πιο ηλικιωμένους», εξηγεί ο γιατρός. Εξαιτίας αυτής της ηλικιακής διακύμανσης, έχει προταθεί η ιδέα της προσαρμογής των φυσιολογικών τιμών αναλόγως με την ηλικία ως εξής:

* 40-49 ετών = έως 2,5 ng/ml

* 50-59 ετών = έως 3,5 ng/ml

* 60-69 ετών = έως 4,5 ng/ml

* Άνω των 70 ετών = έως 6,5 ng/ml

Όμως, και αυτές οι τιμές δεν είναι απόλυτες, διότι μπορεί να υπάρξουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εθνικότητα ή με το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη. «Σε κάθε περίπτωση, όταν βλέπουμε έναν άνδρα με πάρα πολύ υψηλό PSA για την ηλικία του ή με PSA το οποίο αυξάνεται κατά περισσότερο από 0,20 ng/ml από τον έναν χρόνο στον άλλο, συνήθως τον παραπέμπουμε για βιοψία προστάτου, ακόμα κι αν η δακτυλική εξέταση δεν αποκαλύψει κάτι ύποπτο» επισημαίνει ο Δρ. Πούλιας.

Για να μην ανησυχεί όμως ο κόσμος, πρέπει να ξέρει ότι καρκίνο θα έχει τελικά μόνο ο 1 στους 4 άνδρες που κάνουν βιοψία προστάτη. Οι υπόλοιποι συνήθως έχουν καλοήθη υπερπλασία προστάτη ή προστατίτιδα.

Το PSA που απελευθερώνεται στο αίμα μπορεί να είναι ενωμένο με άλλες ουσίες (συνδεδεμένο PSA) ή να είναι μόνο του (ελεύθερο PSA). Το άθροισμα αυτών των δύο είναι το ολικό PSA. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ποσοστό του ελεύθερου PSA (στα αποτελέσματα των εξετάσεων αναγράφεται και ως «free PSA») είναι χαμηλότερο στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη, σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς καρκίνο.

Έτσι, όταν υπάρχουν αμφιβολίες για το αν η αύξηση του PSA οφείλεται σε καλοήθη νόσο ή σε καρκίνο, οι γιατροί μπορεί να ελέγξουν και τον λόγο (αναλογία) του ελεύθερου προς το ολικό PSA (free PSA/total PSA ratio), που εξετάζεται κυρίως στις τιμές ολικού PSA από 4 έως 10 ng/ml. Όταν η τιμή αυτού του λόγου είναι πάνω από 0,24, σημαίνει ότι ο άνδρας έχει πολύ ελεύθερο PSA και επομένως πολύ δύσκολα θα έχει καρκίνο. Όσο πιο χαμηλός, όμως, είναι, τόσο πιθανότερο είναι να έχει καρκίνο και επομένως χρειάζεται βιοψία.

Επειδή, πάντως, ούτε αυτή η αναλογία είναι πάντοτε αρκετή, μπορεί να εφαρμοστεί μια ειδική εξέταση που λέγεται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη η βιοψία προστάτη ή όχι.

 

Send to Facebook

Aπόφραξη και Καταρροή

Με την έναρξη της χειμερινής περιόδου προβάλλονται καθημερινά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης διάφορα ρινικά αποσυμφορητικά εκνεφώματα (spray) που βοηθούν στη καταπολέμηση των συμπτωμάτων του κοινού κρυολογήματος. Αυτά τα φαρμακευτικά διαλύματα περιέχουν ως κύριο συστατικό την ξυλομεταζολίνη που δρα στο βλεννογόνο της μύτης,...

19/10/2018 09:32

Τα νέα στοιχεία

Η κολπική μαρμαρυγή μια συχνή μορφή αρρυθμίας, είναι ο δεύτερος σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου εκδήλωσης Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων (ΑΕΕ), μετά την υψηλή αρτηριακή πίεση Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα εκτιμάται ότι αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης ενός αγγειακού εγκεφαλικού κατά 3 έως 5 φορές και συνδέεται με το ένα...

18/10/2018 15:14

Συλλογική και ενεργό διαχείριση των επικίνδυνων ουσιών

Στις 22 Οκτωβρίου, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) μαζί με τους εταίρους του θα κηρύξει την έναρξη της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία 2018 που θα διαρκέσει από τις 22/10/2018 - 26/10/2018 και έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τη συλλογική και ενεργό διαχείριση των επικίνδυνων...

16/10/2018 16:23

Δείτε το βίντεο

Οι διατροφικές μας επιλογές είναι κάτι που πρέπει πάντα να είναι σεβαστό, όμως δεν έχετε ποτέ αναρωτηθεί για το ποια θα ήταν η αντίδραση κάποιου χορτοφάγου όταν καταναλώσει κρέας μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα αποχής από αυτό; Στο παρακάτω video, λοιπόν, η Stephanie Potakis, που ισχυρίζεται ότι δεν έχει καταναλώσει κρέας για 22 χρόνια,...

16/10/2018 00:00

15η Οκτωβρίου

  Η 15η Οκτωβρίου, αποτελεί ημέρα αναφοράς στο Λευκό Μπαστούνι που στηρίζει, οδηγεί και ανοίγει το δρόμο στα τυφλά άτομα και στα άτομα με προβλήματα όρασης. Είναι ευρείας και μεγαλύτερης σημασίας η έννοια του λευκού μπαστουνιού. Αποτελεί σήμα κατατεθέν της τυφλότητας, δίνει το αίσθημα της αυτονομίας και της μη εξάρτησης...

15/10/2018 12:53

Πανικοβάλλεσαι συχνά;

Το άγχος μπορεί να γίνει πολύ δύσκολο να το διαχειριστούμε. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν από άγχος και στρες, λόγω των γρήγορων ρυθμών της καθημερινότητας και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Πανικοβάλλεσαι, δεν μπορείς να ηρεμήσεις ενώ σκέφτεσαι πάντα το χειρότερο σενάριο. Αν έχεις βρεθεί ποτέ σε...

13/10/2018 14:46

Επιστημονική μελέτη

Οι οικογένειες με πολλά παιδιά έχουν μικρότερο κίνδυνο καρκίνου, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική μελέτη. Όσο πιο μεγάλο είναι το μέγεθος της οικογένειας, τόσο περισσότερο μειωμένη είναι η πιθανότητα καρκίνου στις γυναίκες και στους άνδρες, ιδίως στους δεύτερους. Όπως σημειώνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι ερευνητές του Ινστιτούτου...

13/10/2018 00:00

Πρώτη φορά

Για πρώτη φορά στα χρονικά γίνεται μεταμόσχευση από οροθετικό δότη και ο δέκτης δεν βγαίνει θετικός στον HIV- "Δεν είχαν άλλη επιλογή" λένε οι γιατροί και τελικά δικαιώνονται Για να σώσουν ένα παιδί που έπασχε από σοβαρή ηπατική ασθένεια, οι γιατροί στη Νότια Αφρική δεν είχαν άλλη επιλογή από το να του μεταμοσχεύσουν μέρος του...

10/10/2018 11:55

Έρευνα

Μια νέα μέθοδος που αναλύει τις εικόνες των αξονικών τομογραφιών της καρδιάς, μπορεί να προβλέψει κάποιους από τους ασθενείς που κινδυνεύουν με έμφραγμα, ακόμη και χρόνια προτού αυτό συμβεί Οι ερευνητές από τη Βρετανία, τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, με επικεφαλής τον 'Ελληνα καθηγητή καρδιαγγειακής ιατρικής του Πανεπιστημίου...

09/10/2018 12:07

Συστηματική Άσκηση

H συστηματική άσκηση μπορεί να βοηθήσει τους καπνιστές να μειώσουν ή ακόμα και να κόψουν το τσιγάρο. Αρκετοί καπνιστές, που δεν μπορούν να διακόψουν τη συνήθεια του καπνίσματος, επιλέγουν διάφορους τρόπους, προκειμένου να αποφύγουν την εξάρτηση από τη νικοτίνη. Τελευταίες επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει, ωστόσο, πως...

08/10/2018 16:01

Τα καλά της άσκησης

Τα άτομα που κάνουν τακτικά έστω και ήπιας έντασης άσκηση κινδυνεύουν λιγότερο από ένα σοβαρό εγκεφαλικό στο μέλλον σε σύγκριση με όσους δεν είναι δραστήριοι σωματικά, δείχνει μια νέα σουηδική επιστημονική μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας. Στο πλαίσιο της μελέτης τους,...

08/10/2018 15:27

Καθημερινή Διατροφή

  Η βρώμη είναι αναμφισβήτητα μία από τις πρώτες τροφές που έρχονται στο μυαλό μας όταν γίνεται λόγος για υγιεινή διατροφή. Ασφαλώς και όχι άδικα, μιας και η βρώμη έχει μια σειρά από σημαντικά οφέλη στην υγεία, όπως το ότι περιέχει διαλυτές φυτικές ίνες που βοηθούν στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και επιβραδύνουν...

07/10/2018 09:34

Back to Top