Σύμφωνα με την έρευνα, αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι δεν πιστεύει σε τίποτε υπερφυσικό ή ότι δεν βρίσκει νόημα στο σύμπαν. 

Το διεπιστημονικό πρόγραμμα (από κοινωνιολόγους, ανθρωπολόγους, ψυχολόγους, θεολόγους κ.α.) πραγματοποιήθηκε σε έξι χώρες (ΗΠΑ, Βρετανία, Δανία, Ιαπωνία, Κίνα, Βραζιλία). Οι επιστήμονες εντόπισαν ανθρώπους που δηλώνουν άπιστοι ή άθεοι (δεν πιστεύουν στο Θεό), άθρησκοι (δεν ανήκουν σε κάποια θρησκεία) ή αγνωστικιστές (δεν ξέρουν αν υπάρχει ή όχι Θεός και δεν πιστεύουν ότι υπάρχει τρόπος για να μάθει κανείς με σιγουριά), και τους υπέβαλαν σε λεπτομερείς ερωτήσεις σχετικά με τις πεποιθήσεις τους.

 
 
 

Τα ευρήματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο Βατικανό της Ρώμης, σε εκδήλωση που συνδιοργανώνουν από 28 έως 30 Μαΐου το Ποντιφικό Συμβούλιο για τον Πολιτισμό (το τμήμα της Καθολικής εκκλησίας που διενεργεί το διάλογο με τους μη πιστούς) και το Δίκτυο Ερευνών για τη Μη Θρησκευτικότητα και την Κοσμικότητα.

Τα βασικά ευρήματα είναι τα εξής:

  • Δεν υπάρχει ένα ενιαίο «προφίλ» απίστου: Οι άπιστοι εμφανίζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις τόσο μέσα σε κάθε χώρα, όσο και από χώρα σε χώρα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να είναι κανείς άπιστος.
  • Η μεγάλη πλειονότητα των απίστων σε όλες τις χώρες προτιμά να δηλώνει ότι δεν έχει «καμία θρησκεία».
  • Σχετικά λίγοι προτιμούν να δηλώνουν «άθεοι» ή «αγνωστικιστές» για να ορίσουν την μη θρησκευόμενη ταυτότητα τους. Μερικοί προτιμούν να αυτοπροσδιορίζονται ως ουμανιστές, ελεύθεροι στοχαστές, σκεπτικιστές κ.α.
  • Δεν ισχύει η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι οι άθεοι είναι δογματικοί, όχι τουλάχιστον περισσότερο από ότι είναι οι υπόλοιποι άνθρωποι.
  • Η απιστία στο Θεό δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη την έλλειψη πίστης σε άλλα υπερφυσικά φαινόμενα. Η πλειονότητα των απίστων -και σε μικρότερο ποσοστό των αγνωστικιστών- σε όλες τις χώρες δηλώνουν ότι πιστεύουν σε ένα ή περισσότερα υπερφυσικά φαινόμενα. Είναι σχετικά λίγοι όσοι άθεοι ή αγνωστικιστές δεν πιστεύουν καθόλου στο υπερφυσικό.
  • Δεν ισχύει ούτε η επίσης κοινή πεποίθηση ότι οι άπιστοι δεν βλέπουν κάποιο τελικό νόημα στο σύμπαν. Αν και αναλογικά περισσότεροι από ότι ο γενικός πληθυσμός δηλώνουν ότι «το σύμπαν τελικά είναι άνευ νοήματος», οι περισσότεροι άθεοι ή αγνωστικιστές βλέπουν όντως νόημα στη ζωή.
  • Οι περισσότεροι άπιστοι -με μικρές εξαιρέσεις- υιοθετούν αντικειμενικές ηθικές αξίες, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα του ανθρώπου, καθώς επίσης τη «βαθιά αξία» της φύσης, και σε καμία περίπτωση δεν είναι πιο ανήθικοι από τους υπόλοιπους ανθρώπους.
  • Οι άπιστοι και οι υπόλοιποι άνθρωποι που δηλώνουν πιστοί, συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό για τις πιο σημαντικές αξίες που δίνουν νόημα στον κόσμο και στη ζωή του καθενός. Πάνω από όλα ιεραρχούνται η «οικογένεια» και η «ελευθερία» τόσο για τους πιστούς όσο και για τους άπιστους, ενώ άλλες αξίες που σε μικρότερο βαθμό εγκολπώνονται, είναι ο οίκτος, η αλήθεια, η φύση και η επιστήμη.

«Τα νέα δεδομένα έρχονται σε άμεση αντιπαράθεση με τα κοινά στερεότυπα για τους άπιστους. Μια κοινή άποψη είναι πως οι άπιστοι δεν έχουν ηθικές αξίες, ούτε ένα στόχο, αλλά μόνο μια αλαζονική αυτοπεποίθηση και πολύ διαφορετικές αξίες από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Τίποτε από αυτά δεν είναι αληθινό, όπως δείχνουν τα στοιχεία σε όλες τις χώρες. Σε μια εποχή που οι κοινωνίες μας φαίνονται να πολώνονται όλο και περισσότερο, είναι ενδιαφέρον και ταυτόχρονα ενθαρρυντικό να βλέπουμε ότι τα υποτιθέμενα μεγάλα χάσματα ανάμεσα στους πιστούς και στους άπιστους δεν είναι τελικά και τόσο μεγάλα», ανέφερε ο ανθρωπολόγος δρ Τζόναθαν Λάνμαν του Πανεπιστημίου Κουίν'ς του Μπέλφαστ.