Έκθεση ζωγραφικής
Το ερειπωμένο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας 'ξαναζωντανεύει' από σήμερα στην Αθήνα

Μία κατ’ ιδίαν ξενάγηση από τον Κύπριο φωτογράφο Άντρο Ευσταθίου για το ΚΥΠΕ, στην έκθεσή του με τίτλο «Nicosia International Airport», που ανοίγει σήμερα, Πέμπτη, για το κοινό της Αθήνας, κατέληξε να μοιάζει σαν ένα «ζωντανό ντοκιμαντέρ» για μία από τις πιο επώδυνες στιγμές της κυπριακής τραγωδίας του 1974.

Μπαίνοντας στην μεγάλη αίθουσα του 1ου ορόφου της Γκαλερί Ευριπίδη, εκεί όπου μέχρι πριν μερικά χρόνια στεγαζόταν το Σπίτι της Κύπρου στο Κολωνάκι, το βλέμμα πέφτει επάνω σε φωτογραφία που δείχνει μία τεράστια αίθουσα αναμονής των προς αναχώρηση επιβατών. Η πρώτη σου εντύπωση είναι ότι θυμίζει βομβαρδισμένο Χαλέπι. Και όντως βομβαρδισμένη είναι η αίθουσα στις αναχωρήσεις. Τα καθίσματα ακόμα μαρτυρούν ότι εκεί έπεσαν βόμβες, και τα ισοπέδωσαν όλα. Ταυτόχρονα, όμως, στη φωτογραφία προσέχεις, διάσπαρτους στις ξεχαρβαλωμένες καρέκλες της αίθουσας, ανθρώπινες φιγούρες, το πλήρωμα των Κυπριακών Αερογραμμών.

Και μάλιστα εκείνο το πλήρωμα που έφερε κόσμο για τελευταία φορά στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας, την ώρα που εισέβαλαν οι Τούρκοι στο νησί. Η πτήση αναχώρησε το πρωί της 20ης Ιουλίου του ’74 από το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, με προορισμό την Λευκωσία.

Καπετάνιος σε εκείνη τη πτήση ήταν ο Αδάμος Μαρνέρος. Πριν από την αναχώρηση είχε μάθει από το BBC ότι είχε αρχίσει η εισβολή των Τούρκων στη Κύπρο, αλλά όταν επικοινώνησε με τον Πύργο Ελέγχου στο νησί, του είπαν δεν συμβαίνει τίποτα, έλα κανονικά.

Όταν έφτασε στο νησί, πριν προσγειωθεί έκανε κύκλους πάνω από την Κερύνεια, και όπως είπε στον Ευσταθίου, έβλεπε την απόβαση των Τούρκων από το αεροπλάνο. Πάλι έλεγε στους ελεγκτές από τον ασύρματο «ρε παιδιά, έχουν κάνει απόβαση στη Κερύνεια, τη βλέπω τώρα με τα μάτια μου», και πάλι του απάντησαν «ναρθείς να προσγειωθείς κανονικά και δεν υπάρχει τίποτα».

Ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, μάταια προσπάθησε να πείσει τους ελεγκτές να του δώσουν άδεια να πάει να προσγειωθεί στη Ρώμη ή στο Λίβανο, για να μην κινδυνεύσουν οι επιβάτες αλλά και για να σώσει το αεροπλάνο που ήταν ολοκαίνουργιο. Η απάντηση ήταν πάλι αρνητική. Και λίγη ώρα μετά την προσγείωση στη Λευκωσία, την ώρα που ο κυβερνήτης έφτανε στον χώρο στάθμευσης για να πάρει το αυτοκίνητό του και να πάει σπίτι, άρχισαν οι βομβαρδισμοί στο αεροδρόμιο, όπως είπε ό ίδιος σε μια συγκλονιστική μαρτυρία του. Το κτίριο έγινε σουρωτήρι. Το αεροσκάφος που ήρθε από το Λονδίνο καταστράφηκε ολοσχερώς.

Κοιτάμε την φωτογραφία-σήμα κατατεθέν της έκθεσης. Τα 5 από τα 6 μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης των Κυπριακών Αερογραμμών από Λονδίνο (ο 6ος , συγκυβερνήτης, ήταν Εγγλέζος και δεν μπορέσαμε να τον βρούμε, λέει ο Ευσταθίου), στέκεται σήμερα πια, με τη πλάτη στον φακό και βλέπουν το ερειπωμένο κτίριο του αεροδρομίου. Φοράνε όλοι τις ίδιες στολές που φορούσαν σ’ εκείνη τη πτήση, και οι τρεις κρατούν την ίδια αεροπορική τσάντα που κρατούν και σήμερα τα μέλη πληρωμάτων.

Στους τρεις άνδρες, προσέχεις τα άσπρα τους μαλλιά. Στις δύο γυναίκες, την ευθυτενή τους στάση. Σαν να στέκονται στην είσοδο του αεροπλάνου να υποδεχτούν τους επόμενους επιβάτες τους. Η κα. Ανδρούλλα Ηρακλέους, 80 χρονών σήμερα, από τη Λεμεσό, η πρώτη γυναίκα που γράφτηκε στο μητρώο αεροσυνοδών των Κυπριακών Αερογραμμών και η κα. Στάλω Χαραλάμπους.

Δίπλα της ο αεροσυνοδός κ. Σίμος Σιμάκης, ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, και ο Γιάννης Παπαδόπουλος, υπεύθυνος καμπίνας.
Τι περνά από το μυαλό τους καθώς τόσα χρόνια μετά αντικρίζουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, ίσως να μη μάθουμε ποτέ. Δεν ανοίγονται εύκολα.

Όμως, αυτή η φωτογραφία του Ευσταθίου, όπως και όλες οι άλλες που εκτίθενται από σήμερα στο κοινό της Αθήνας, δίνουν το δικαίωμα στον επισκέπτη να φανταστεί τι μπορεί να σκέφτονται και να βάλει την δική του λεζάντα. Μπορείς να δεις τις εκφράσεις στα πρόσωπά τους, χωρίς να τα βλέπεις.

Η δική μου περιήγηση, λέει ο φωτογράφος Άντρος Ευσταθίου, κράτησε περίπου 5,5 χρόνια μες το αεροδρόμιο. Στην αρχή, πριν πιάσει το νήμα της ιδέας να βρει και να χρησιμοποιήσει τα μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης που προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο, είχε επιστρατεύσει φίλους και γνωστούς, τους σκηνοθέτησε ρόλους και τους φωτογράφισε.

Στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας, που σήμερα ατύπως λέγεται ότι βρίσκεται στη «νεκρή ζώνη», στεγάζονται τα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στη Κύπρο. Στο ίδιο χώρο πραγματοποιούν ασκήσεις και Άγγλοι στρατιώτες. Εκεί, γίνονται και οι ενδοκοινοτικές συνομιλίες.

Σε περίπτωση που κατέληγαν σε λύση, δεν προβλέπεται ενεργοποίηση πάλι του αεροδρομίου της πρωτεύουσας. Όπως είπαν και οι πρώην κυβερνήτες στον Ευσταθίου, είχε παρθεί πριν από την εισβολή απόφασης μεταφοράς του στη Λάρνακα, διότι ήταν κακή η τοποθεσία του, ανάμεσα σε βουνά, και αυτό δυσχέραινε τους πιλότους κυρίως στην προσγείωση.

Πώς ξεκίνησε αυτό το φωτογραφικό του οδοιπορικό στο μοναδικό μέχρι την εισβολή αεροδρόμιο της Κύπρου, το Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας;

Ήταν το 2008 όταν τον φώναξε, λέει, ο τότε διαμεσολαβητής του γγ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Αυστραλός Αλεξάντερ Ντάουνερ, και του ζήτησε να συμβάλει στην διακόσμηση του ψυχρού χώρου όπου διεξάγονταν οι συνομιλίες μεταξύ των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, εκεί στις εγκαταστάσεις του παλιού αεροδρομίου.

«Θέλω να βάλουμε λίγη τέχνη εδώ μέσα», του είπε ο Αυστραλός διπλωμάτης, που είχε δει μια προηγούμενη δουλειά του Ευσταθίου με πρόσωπα της Κύπρου και του είχε αρέσει. Το ίδιο ζήτησε και από Τουρκοκυπρίους φωτογράφους, αλλά προτίμησε τη δουλειά του Ελληνοκυπρίου, και τα δικά του «Πρόσωπα Κυπρίων», από την μια άκρη του νησιού στην άλλη, τοποθετήθηκαν στους τοίχους της αίθουσας των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο ηγετών, σαν τοποτηρητές θαρρείς της προσπάθειας επανένωσης του νησιού τους.

Αυτή η έκθεση τώρα, γιατί να ρθει να την δει κάποιος; Έχουμε ξαναδεί φωτογραφίες του αεροδρομίου της Λευκωσίας – νεκρά φύσις. Όμως, οι φωτογραφίες του Άντρου Ευσταθίου, με ή χωρίς ανθρώπους, σαν να το ζωντανεύουν. Τόσο, που κάθε φωτογραφημένη γωνιά του, έχει τη δική του ιστορία, και θέλει να την πει και στους επισκέπτες.

«Δεν ήθελα να δείξω για μία ακόμη φορά την εγκατάλειψη. Αυτήν την έχουν απαθανατίσει πολλοί φωτογράφοι. Επαγγελματίες και ερασιτέχνες».

Την πρώτη φορά που μπήκε στο κτίριο, του άρεσε πολύ η αρχιτεκτονική του και εξεπλάγη που κατά την δεκαετία του ’70 κτίστηκε ένα τέτοιο καλαίσθητο και πολύ προχωρημένο για την εποχή του αεροδρόμιο στην Κύπρο. Οι αρχιτέκτονες ήταν Γάλλοι, και το κτίσιμο του κτιρίου έγινε με σύμπραξη κυπριακής εταιρείας.

Μας δείχνει τους φωταγωγούς στο ταβάνι των μεγάλων αιθουσών αφίξεων και αναχωρήσεων. Και στις φωτογραφίες του, έχει στήσει από κάτω, σαν να πέφτει προβολέας ήλιου επάνω τους, παλιούς πιλότους και αεροσυνοδούς των Κυπριακών Αερογραμμών. Το κτίριο, λέει, σχεδιάστηκε και κτίστηκε με τρόπο που να είναι φιλικός στο περιβάλλον. Οι πολλοί φωταγωγοί, για παράδειγμα, μπήκαν για να υπάρχει εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η Κύπρος, ευτυχώς, είναι λουσμένη στο φως. «Καμία σχέση», λέει,, «με τα αεροδρόμια-κλουβιά που φτιάχνουμε σήμερα».

Η Έκθεση, που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας Κώστα Καδή, θα διαρκέσει από σήμερα έως και την 29η Απριλίου.

Send to Facebook

Μουσική

Ο πολυτάλαντος και πάντα ιδιαίτερος Πάνος Μουζουράκης, επιστρέφει στην Κύπρο τον Μάιο. Την Κυριακή 28 Μαΐου ο δημοφιλής Ελλαδίτης τραγουδιστής για μια μοναδική συναυλία στο Σκαλί Αγλαντζιάς.Προπώληση εισιτηρίων στο www.Tickethour.com.cy και από όλα τα καταστήματα ACS Courier (77777040) Κυριακή, 28 Μαΐου, 2017Ώρα: Ξεκινά στις 20:00Σκαλί...

26/05/2017 07:13

Θέατρο

Οι Φίλοι του Μουσείου Χαρακτικής Χαμπή και ο θεατρικός όμιλος Κοντεατών και φίλων «Τέρψις» συνδιοργανώνουν: Όταν το θέατρο κτίζει… Ο Θεατρικός Όμιλος Κοντεατών και Φίλων «Τέρψις» ανεβάζει τη θεατρική παράσταση "Η Θαυμαστή Μπαλωματού" του Federico Garcia Lorca, σε σκηνοθεσία της Μαρίας Γεωργίου Κρασιά. Η «Θαυμαστή Μπαλωματού»...

26/05/2017 07:09

Χορός

Έναυσμα και έμπνευση για την δημιουργία του έργου αποτελεί ένα βιωματικό τραυματικό γεγονός στην ζωή της χορογράφου, και η κινησιολογία έχει χτιστεί πάνω σε εκείνη ακριβώς την στιγμή του γεγονότος.Η χορογραφία μέχρι στιγμής, βασίζεται σε μια έρευνα σχετικά με τον τρόπο τον οποίο άνθρωποι από διάφορους πολιτισμούς παγκοσμίως...

25/05/2017 08:26

Μουσική

Ο Βασίλης Λέκκας και η Ηρώ Σαΐα σε ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα με τραγούδια που γράφτηκαν για σημαντικές θεατρικές παραστάσεις. Καλλιτεχνική Διεύθυνση, Βάσος ΑργυρίδηςΕισιτήρια στο ταμείο του θεάτρου και στο www.SoldOutTickets.com.cy (70007705). Παρασκευή, 26 Μαΐου, 2017Ώρα: Ξεκινά στις 20:30Παττίχειο Θέατρο ΛεμεσούΑγίας Ζώνης 6 Λεμεσός,...

24/05/2017 10:09

Μουσική

Νατάσσα Μποφίλιου - Βαβέλ2 Η ΒΑΒΕΛ2 - βασισμένη στην 5η δισκογραφική συνάντηση της Νατάσσας Μποφίλιου με το Θέμη Καραμουρατίδη και το Γεράσιμο Ευαγγελάτο - ανανεώνει τον ήχο και το ύφος της και μετά τις συνεχόμενες sold out παραστάσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έρχεται και στην Κύπρο. Το Σάββατο 27 Μαΐου η Nατάσσα Μποφίλιου θα...

24/05/2017 07:11

Θέατρο

Άγαμοι Θύται - Σίλβερ Αννιβέρσαρυ Οι Άγαμοι Θύται θα είναι και αυτό το καλοκαίρι στην Κύπρο όπως και πέρσι, με μια ολοκαίνουρια επετειακή παράσταση με τρελό γέλιο και διασκέδαση. Στις 17/6 στο Κηποθέατρο Λεμεσού και στις 19/6 στην Σχολή Τυφλών στην Λευκωσία.Με τους: Δημήτρη Σταρόβα, Ρούλα Μανισάνου, Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη,...

24/05/2017 07:08

Μουσική

Φιλανθρωπικό δείπνο "dinner for life" στους κήπους του προεδρικού μεγάρου, υπό την αιγίδα του εξοχότατου Πρόεδρου κ. Νίκου Αναστασιάδη. Σκοπός της εκδήλωσης η οικονομική ενίσχυση του ιδρύματος, αφού όλα τα καθαρά έσοδα θα δοθούν στο ίδρυμα. Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα ο γνωστός Έλληνας ερμηνευτής Κώστας Μακεδόνας.Είσοδος: €50

21/05/2017 07:29

Μουσική

Όταν την ρωτήσανε τι την έφερε στον κόσμο του τραγουδιού, απάντησε «το ρεμπέτικο τραγούδι από το γραμμόφωνο και ο πατέρας μου που ήταν μουσικός», αλλά και «τα σμυρνέϊκα που τα άκουγα από την κούνια μου γιατί τα τραγούδαγε η μάνα μου».Αυτός είναι ο κόσμος της Μαριώς. Το ρεμπέτικο τραγούδι. Που το υπηρετεί με συνέπεια περισσότερο...

11/05/2017 09:16

Μουσική

Υποδεχόμαστε στο Ravens Μusic Ηall τα Υπόγεια Ρεύματα όπου θα μας ανεβάσουν τη διάθεση με όλα τα γνωστά και λατρεμένα τους τραγούδια που έχουν μετατραπεί σε Θρύλους της Ελληνικής Μουσικής!Προπώληση 10 ευρώ Πόρτα 15 ευρώ (οι χώροι και ημερομηνία προπώλησης θα ανακοινωθούν σύντομα)Κρατήσεις 99614100Οργανωτής: Εκπομπή «Εσείς Αλλού...

10/05/2017 08:16

Θέατρο

Ένας αριθμός της Caryl ChurchillΣτα όρια της επιστήμης και της ηθικής, ένα απρόβλεπτο γεγονός φέρνει μια εκρηκτική ανατροπή στην σχέση πατέρα και γιου.… ένας αριθμός από αυτούς, από εμάς, ένας σημαντικός…δημιουργική ομάδα παίζουν: Σπύρος Σταυρινίδης και Ανδρέας Τσέλεποςσκηνοθεσία: Αθηνά Κάσιουσκηνικά / κοστούμια:...

08/05/2017 10:19

Μουσικοθεατρικό

Μια μουσικοθεατρική παράσταση, σκηνοθετημένη από την Ελένη Γκασούκα, όπου ο λόγος πλέκεται μαγικά με τη μουσική και τα τραγούδια. Το κείμενο και την επιλογή των τραγουδιών υπογράφει η Αναστασία Μουτσάτσου. Τρεις γυναίκες εξομολογούνται, ιστορίες, μελωδίες και πάθη μιας ζωής. Ένας αγώνας για την επιβίωση και την ελευθερία...

08/05/2017 07:14

Μουσική

Η Γιώτα Νέγκα στην πιο προσωπική της εμφάνισηΎστερα από μία σεζόν γεμάτη επιτυχίες αλλά και σπουδαίες συνεργασίες, η Γιώτα Νέγκα ετοιμάζει την καλοκαιρινή περιοδεία της,με ένα πρόγραμμα γεμάτο τραγούδια που όλοι έχουμε αγαπήσει.Ουσιαστικά θα μεταφέρει και στην υπόλοιπη Ελλάδα την νέα της παράσταση με τίτλο «Τα τραγούδια...

04/05/2017 09:17

Back to Top