Έκθεση ζωγραφικής
Το ερειπωμένο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας 'ξαναζωντανεύει' από σήμερα στην Αθήνα

Μία κατ’ ιδίαν ξενάγηση από τον Κύπριο φωτογράφο Άντρο Ευσταθίου για το ΚΥΠΕ, στην έκθεσή του με τίτλο «Nicosia International Airport», που ανοίγει σήμερα, Πέμπτη, για το κοινό της Αθήνας, κατέληξε να μοιάζει σαν ένα «ζωντανό ντοκιμαντέρ» για μία από τις πιο επώδυνες στιγμές της κυπριακής τραγωδίας του 1974.

Μπαίνοντας στην μεγάλη αίθουσα του 1ου ορόφου της Γκαλερί Ευριπίδη, εκεί όπου μέχρι πριν μερικά χρόνια στεγαζόταν το Σπίτι της Κύπρου στο Κολωνάκι, το βλέμμα πέφτει επάνω σε φωτογραφία που δείχνει μία τεράστια αίθουσα αναμονής των προς αναχώρηση επιβατών. Η πρώτη σου εντύπωση είναι ότι θυμίζει βομβαρδισμένο Χαλέπι. Και όντως βομβαρδισμένη είναι η αίθουσα στις αναχωρήσεις. Τα καθίσματα ακόμα μαρτυρούν ότι εκεί έπεσαν βόμβες, και τα ισοπέδωσαν όλα. Ταυτόχρονα, όμως, στη φωτογραφία προσέχεις, διάσπαρτους στις ξεχαρβαλωμένες καρέκλες της αίθουσας, ανθρώπινες φιγούρες, το πλήρωμα των Κυπριακών Αερογραμμών.

Και μάλιστα εκείνο το πλήρωμα που έφερε κόσμο για τελευταία φορά στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας, την ώρα που εισέβαλαν οι Τούρκοι στο νησί. Η πτήση αναχώρησε το πρωί της 20ης Ιουλίου του ’74 από το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, με προορισμό την Λευκωσία.

Καπετάνιος σε εκείνη τη πτήση ήταν ο Αδάμος Μαρνέρος. Πριν από την αναχώρηση είχε μάθει από το BBC ότι είχε αρχίσει η εισβολή των Τούρκων στη Κύπρο, αλλά όταν επικοινώνησε με τον Πύργο Ελέγχου στο νησί, του είπαν δεν συμβαίνει τίποτα, έλα κανονικά.

Όταν έφτασε στο νησί, πριν προσγειωθεί έκανε κύκλους πάνω από την Κερύνεια, και όπως είπε στον Ευσταθίου, έβλεπε την απόβαση των Τούρκων από το αεροπλάνο. Πάλι έλεγε στους ελεγκτές από τον ασύρματο «ρε παιδιά, έχουν κάνει απόβαση στη Κερύνεια, τη βλέπω τώρα με τα μάτια μου», και πάλι του απάντησαν «ναρθείς να προσγειωθείς κανονικά και δεν υπάρχει τίποτα».

Ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, μάταια προσπάθησε να πείσει τους ελεγκτές να του δώσουν άδεια να πάει να προσγειωθεί στη Ρώμη ή στο Λίβανο, για να μην κινδυνεύσουν οι επιβάτες αλλά και για να σώσει το αεροπλάνο που ήταν ολοκαίνουργιο. Η απάντηση ήταν πάλι αρνητική. Και λίγη ώρα μετά την προσγείωση στη Λευκωσία, την ώρα που ο κυβερνήτης έφτανε στον χώρο στάθμευσης για να πάρει το αυτοκίνητό του και να πάει σπίτι, άρχισαν οι βομβαρδισμοί στο αεροδρόμιο, όπως είπε ό ίδιος σε μια συγκλονιστική μαρτυρία του. Το κτίριο έγινε σουρωτήρι. Το αεροσκάφος που ήρθε από το Λονδίνο καταστράφηκε ολοσχερώς.

Κοιτάμε την φωτογραφία-σήμα κατατεθέν της έκθεσης. Τα 5 από τα 6 μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης των Κυπριακών Αερογραμμών από Λονδίνο (ο 6ος , συγκυβερνήτης, ήταν Εγγλέζος και δεν μπορέσαμε να τον βρούμε, λέει ο Ευσταθίου), στέκεται σήμερα πια, με τη πλάτη στον φακό και βλέπουν το ερειπωμένο κτίριο του αεροδρομίου. Φοράνε όλοι τις ίδιες στολές που φορούσαν σ’ εκείνη τη πτήση, και οι τρεις κρατούν την ίδια αεροπορική τσάντα που κρατούν και σήμερα τα μέλη πληρωμάτων.

Στους τρεις άνδρες, προσέχεις τα άσπρα τους μαλλιά. Στις δύο γυναίκες, την ευθυτενή τους στάση. Σαν να στέκονται στην είσοδο του αεροπλάνου να υποδεχτούν τους επόμενους επιβάτες τους. Η κα. Ανδρούλλα Ηρακλέους, 80 χρονών σήμερα, από τη Λεμεσό, η πρώτη γυναίκα που γράφτηκε στο μητρώο αεροσυνοδών των Κυπριακών Αερογραμμών και η κα. Στάλω Χαραλάμπους.

Δίπλα της ο αεροσυνοδός κ. Σίμος Σιμάκης, ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, και ο Γιάννης Παπαδόπουλος, υπεύθυνος καμπίνας.
Τι περνά από το μυαλό τους καθώς τόσα χρόνια μετά αντικρίζουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, ίσως να μη μάθουμε ποτέ. Δεν ανοίγονται εύκολα.

Όμως, αυτή η φωτογραφία του Ευσταθίου, όπως και όλες οι άλλες που εκτίθενται από σήμερα στο κοινό της Αθήνας, δίνουν το δικαίωμα στον επισκέπτη να φανταστεί τι μπορεί να σκέφτονται και να βάλει την δική του λεζάντα. Μπορείς να δεις τις εκφράσεις στα πρόσωπά τους, χωρίς να τα βλέπεις.

Η δική μου περιήγηση, λέει ο φωτογράφος Άντρος Ευσταθίου, κράτησε περίπου 5,5 χρόνια μες το αεροδρόμιο. Στην αρχή, πριν πιάσει το νήμα της ιδέας να βρει και να χρησιμοποιήσει τα μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης που προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο, είχε επιστρατεύσει φίλους και γνωστούς, τους σκηνοθέτησε ρόλους και τους φωτογράφισε.

Στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας, που σήμερα ατύπως λέγεται ότι βρίσκεται στη «νεκρή ζώνη», στεγάζονται τα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στη Κύπρο. Στο ίδιο χώρο πραγματοποιούν ασκήσεις και Άγγλοι στρατιώτες. Εκεί, γίνονται και οι ενδοκοινοτικές συνομιλίες.

Σε περίπτωση που κατέληγαν σε λύση, δεν προβλέπεται ενεργοποίηση πάλι του αεροδρομίου της πρωτεύουσας. Όπως είπαν και οι πρώην κυβερνήτες στον Ευσταθίου, είχε παρθεί πριν από την εισβολή απόφασης μεταφοράς του στη Λάρνακα, διότι ήταν κακή η τοποθεσία του, ανάμεσα σε βουνά, και αυτό δυσχέραινε τους πιλότους κυρίως στην προσγείωση.

Πώς ξεκίνησε αυτό το φωτογραφικό του οδοιπορικό στο μοναδικό μέχρι την εισβολή αεροδρόμιο της Κύπρου, το Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας;

Ήταν το 2008 όταν τον φώναξε, λέει, ο τότε διαμεσολαβητής του γγ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Αυστραλός Αλεξάντερ Ντάουνερ, και του ζήτησε να συμβάλει στην διακόσμηση του ψυχρού χώρου όπου διεξάγονταν οι συνομιλίες μεταξύ των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, εκεί στις εγκαταστάσεις του παλιού αεροδρομίου.

«Θέλω να βάλουμε λίγη τέχνη εδώ μέσα», του είπε ο Αυστραλός διπλωμάτης, που είχε δει μια προηγούμενη δουλειά του Ευσταθίου με πρόσωπα της Κύπρου και του είχε αρέσει. Το ίδιο ζήτησε και από Τουρκοκυπρίους φωτογράφους, αλλά προτίμησε τη δουλειά του Ελληνοκυπρίου, και τα δικά του «Πρόσωπα Κυπρίων», από την μια άκρη του νησιού στην άλλη, τοποθετήθηκαν στους τοίχους της αίθουσας των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο ηγετών, σαν τοποτηρητές θαρρείς της προσπάθειας επανένωσης του νησιού τους.

Αυτή η έκθεση τώρα, γιατί να ρθει να την δει κάποιος; Έχουμε ξαναδεί φωτογραφίες του αεροδρομίου της Λευκωσίας – νεκρά φύσις. Όμως, οι φωτογραφίες του Άντρου Ευσταθίου, με ή χωρίς ανθρώπους, σαν να το ζωντανεύουν. Τόσο, που κάθε φωτογραφημένη γωνιά του, έχει τη δική του ιστορία, και θέλει να την πει και στους επισκέπτες.

«Δεν ήθελα να δείξω για μία ακόμη φορά την εγκατάλειψη. Αυτήν την έχουν απαθανατίσει πολλοί φωτογράφοι. Επαγγελματίες και ερασιτέχνες».

Την πρώτη φορά που μπήκε στο κτίριο, του άρεσε πολύ η αρχιτεκτονική του και εξεπλάγη που κατά την δεκαετία του ’70 κτίστηκε ένα τέτοιο καλαίσθητο και πολύ προχωρημένο για την εποχή του αεροδρόμιο στην Κύπρο. Οι αρχιτέκτονες ήταν Γάλλοι, και το κτίσιμο του κτιρίου έγινε με σύμπραξη κυπριακής εταιρείας.

Μας δείχνει τους φωταγωγούς στο ταβάνι των μεγάλων αιθουσών αφίξεων και αναχωρήσεων. Και στις φωτογραφίες του, έχει στήσει από κάτω, σαν να πέφτει προβολέας ήλιου επάνω τους, παλιούς πιλότους και αεροσυνοδούς των Κυπριακών Αερογραμμών. Το κτίριο, λέει, σχεδιάστηκε και κτίστηκε με τρόπο που να είναι φιλικός στο περιβάλλον. Οι πολλοί φωταγωγοί, για παράδειγμα, μπήκαν για να υπάρχει εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η Κύπρος, ευτυχώς, είναι λουσμένη στο φως. «Καμία σχέση», λέει,, «με τα αεροδρόμια-κλουβιά που φτιάχνουμε σήμερα».

Η Έκθεση, που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας Κώστα Καδή, θα διαρκέσει από σήμερα έως και την 29η Απριλίου.

Send to Facebook

Μουσική

Η Πέγκυ Ζήνα σε μια μεγάλη συναυλία την Τετάρτη 20 Σεπτεμβρίου στο Αμφιθέατρο Λακατάμιας. Η αγαπημένη τραγουδίστρια δίνει ραντεβού με τους φίλους της στην Λευκωσία για μια μοναδική συναυλία και ταυτόχρονα δίνει το έναυσμα για ένα μουσικό ξεφάντωμα.Η Πέγκυ Ζήνα, ξέρει όσο λίγοι καλλιτέχνες, να αγκαλιάζει και να ταξιδεύει το...

18/09/2017 08:08

Θέατρο

Πρωτότυπη μουσική live επί σκηνής ο Blaine ReiningerΟ «Καλιγούλας», το κορυφαίο έργο του βραβευμένου με Νόμπελ Αλμπέρ Καμύ, σε σκηνοθεσία Αλίκης Δανέζη Knutsen, με το Γιάννη Στάνκογλου στον ομώνυμο ρόλο, τη Στέλα Φυρογένη στο ρόλο της Σεζόνια, έναν πολυμελή θίασο 13 ηθοποιών και πρωτότυπη μουσική live από τον Blaine Reininger των Tuxedomoon, παρουσιάζεται...

17/09/2017 08:10

Μουσική

Το Vinylio wine etc με μεγάλη χαρά υποδέχεται ξανά τη σπουδαία ερμηνεύτρια Μαντώ, το Σάββατο 16/9, για την έναρξη των μουσικών παραστάσεων της σεζόν 2017-2018.Μια ακόμα παράσταση που θα μας οδηγήσει σε ένα υπέροχο μουσικό ταξίδι, περνώντας από τις μεγάλες τις επιτυχίες ελληνικές και ξένες μελωδίες που έχουν αφήσει εποχή, χαρίζοντας μας...

16/09/2017 16:37

Όπερα

Μια παραγωγή της Comédie de Genève η οποία παρουσιάστηκε στη Μεγάλη Όπερα της Avignon. Βασισμένη στο έργο της Christa Wolf, η όπερα παρουσιάζει την έσχατη ώρα, πριν η Κασσάνδρα, νικημένη από θεούς και ανθρώπους, πέσει στα χέρια των Αχαιών. Στον λίγο χρόνο που της απομένει, η κόρη της Τροίας αφηγείται την ιστορία της...

16/09/2017 10:17

Μουσική

Βασισμένη στα ομώνυμα χρυσά CD's, η συναυλία είναι μία μουσική «ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ» με κλασσικά έργα για πιάνο, μεταφορές/διασκευές ορχηστρικών έργων για πιάνο και λυρικά τραγούδια σε ερμηνεία της ταλαντούχας ερμηνεύτριας Σοφίας Μανουσάκη.Η σχέση, που δημιουργήθηκε τα τελευταία δύο χρόνια μεταξύ του Μίκη Θεοδωράκη και του Στέφανου...

13/09/2017 09:10

Μουσική

Ο μοναδικός και ξεσηκωτικός Γιώργος Τσαλίκης LIVE στην Ξυλοφάγου, πλαισιωμένος από τη Σάσα Μπάστα και την Άννα Ηρακλέους, για μια συναυλία που δεν ξανάγινε με τρελλά κέφια και ανεπανάληπτη διασκέδαση! Περιορισμένες θέσεις για VIP με μόνο 30ΕΥΡΩ και κάθε 5 άτομα ένα μπουκάλι ουίσκυ ή βότκα. ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΠΩΛΗΣΗΣ:1. ΞΥΛΟΦΑΓΟΥ:...

12/09/2017 07:08

Μουσική

Στη σκηνή ανεβαίνουν μαζί ο Γιώργος Νταλάρας, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας σε ένα πρόγραμμα με εξαιρετικούς μουσικούς, ωραίες μουσικές και τα καλύτερα τραγούδια τους.Μια σπάνια συνύπαρξη που παραπέμπει αυτόματα σε βραδιές γεμάτες με τα πιο κλασικά, αγαπημένα, ποιοτικά τραγούδια των τελευταίων δεκαετιών.Το μαζί επί σκηνής για...

11/09/2017 12:10

Μουσική

Η Άννα Βίσση επιστρέφει στην Κύπρο για μια μόνο συναυλία η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 12 Σεπτεμβρίου στο Αμφιθέατρο της Σχολής Τυφλών στην Λευκωσία, για την οικονομική ενίσχυση του Ιδρύματος «Σοφία για τα παιδιά», ιδιαίτερα του προγράμματος «Μαγειρεύω και Προσφέρω» που για 5η συνεχόμενη χρονιά παρέχει μεσημεριανό φαγητό...

11/09/2017 08:05

Μουσική

Η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα παρουσιάζει τον Διονύση Σαββόπουλο στη συναυλία “Ζήτω το ελληνικό τραγούδι” στις 9 Σεπτεμβρίου στο Μεταλλείο της Σκουριώτισσας.Συμμετέχουν: Φοίβος Δελοιβοριάς, Δώρος Δημοσθένους, Κατερίνα Κούκα, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Πάνος Μουζουράκης, Γιώτα Νέγκα, Έλλη Πασπαλά, Κατερίνα Πολέμη, Φωνητικό...

08/09/2017 08:15

Φεστιβάλ

Μελίνα Ασλανίδου - 42ο Παγκύπριο Φεστιβάλ Κολοκασιού Το φετινό 42ο Φεστιβάλ Κολοκασιού θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου στο Δημοτικό Στάδιο Σωτήρας. Η γνωστή Ελληνίδα τραγουδίστρια Μελίνα Ασλανίδου θα εμπλουτίσει το μουσικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ με την μοναδική της φωνή.Το Φεστιβάλ Κολοκασιού έχει ως στόχο...

08/09/2017 08:11

Φεστιβάλ

Το Flying Away Art & Music Festival ανεβαίνει επίπεδο και καλωσορίζει το Level Eleven! Φέτος, μετά από σχεδόν μια δεκαετία και 10 φεστιβάλ, το Flying Away Art & Music Festival κλείνει ένα κεφάλαιο και ξεκινά ένα καινούριο, με το 11ο στη σειρά φεστιβάλ, «Level Eleven» στις 8, 9 και 10 Σεπτεμβρίου στο γήπεδο του Ορφέα!Κάθε χρόνο, δεκάδες καλλιτέχνες και designers εκθέτουν...

07/09/2017 09:12

Mουσική

Ο Δήμος Γεροσκήπου παρουσιάζει στην έναρξη των εκδηλώσεων Ιεροκήπια 2017 τον Δημήτρη Μπάση. Μαζί του η Μαρία Αναματέρου και μια 8μελής ομάδα εκλεκτών μουσικών.Το πρόγραμμα ξετυλίγει το νήμα από τους βυζαντινούς ύμνους και τα δημοτικά τραγούδια, παρακολουθεί την φλέβα του σμυρνέϊκου και του ρεμπέτικου να μπολιάζεται με την...

07/09/2017 08:13

Back to Top