Έκθεση ζωγραφικής
Το ερειπωμένο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας 'ξαναζωντανεύει' από σήμερα στην Αθήνα

Μία κατ’ ιδίαν ξενάγηση από τον Κύπριο φωτογράφο Άντρο Ευσταθίου για το ΚΥΠΕ, στην έκθεσή του με τίτλο «Nicosia International Airport», που ανοίγει σήμερα, Πέμπτη, για το κοινό της Αθήνας, κατέληξε να μοιάζει σαν ένα «ζωντανό ντοκιμαντέρ» για μία από τις πιο επώδυνες στιγμές της κυπριακής τραγωδίας του 1974.

Μπαίνοντας στην μεγάλη αίθουσα του 1ου ορόφου της Γκαλερί Ευριπίδη, εκεί όπου μέχρι πριν μερικά χρόνια στεγαζόταν το Σπίτι της Κύπρου στο Κολωνάκι, το βλέμμα πέφτει επάνω σε φωτογραφία που δείχνει μία τεράστια αίθουσα αναμονής των προς αναχώρηση επιβατών. Η πρώτη σου εντύπωση είναι ότι θυμίζει βομβαρδισμένο Χαλέπι. Και όντως βομβαρδισμένη είναι η αίθουσα στις αναχωρήσεις. Τα καθίσματα ακόμα μαρτυρούν ότι εκεί έπεσαν βόμβες, και τα ισοπέδωσαν όλα. Ταυτόχρονα, όμως, στη φωτογραφία προσέχεις, διάσπαρτους στις ξεχαρβαλωμένες καρέκλες της αίθουσας, ανθρώπινες φιγούρες, το πλήρωμα των Κυπριακών Αερογραμμών.

Και μάλιστα εκείνο το πλήρωμα που έφερε κόσμο για τελευταία φορά στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας, την ώρα που εισέβαλαν οι Τούρκοι στο νησί. Η πτήση αναχώρησε το πρωί της 20ης Ιουλίου του ’74 από το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, με προορισμό την Λευκωσία.

Καπετάνιος σε εκείνη τη πτήση ήταν ο Αδάμος Μαρνέρος. Πριν από την αναχώρηση είχε μάθει από το BBC ότι είχε αρχίσει η εισβολή των Τούρκων στη Κύπρο, αλλά όταν επικοινώνησε με τον Πύργο Ελέγχου στο νησί, του είπαν δεν συμβαίνει τίποτα, έλα κανονικά.

Όταν έφτασε στο νησί, πριν προσγειωθεί έκανε κύκλους πάνω από την Κερύνεια, και όπως είπε στον Ευσταθίου, έβλεπε την απόβαση των Τούρκων από το αεροπλάνο. Πάλι έλεγε στους ελεγκτές από τον ασύρματο «ρε παιδιά, έχουν κάνει απόβαση στη Κερύνεια, τη βλέπω τώρα με τα μάτια μου», και πάλι του απάντησαν «ναρθείς να προσγειωθείς κανονικά και δεν υπάρχει τίποτα».

Ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, μάταια προσπάθησε να πείσει τους ελεγκτές να του δώσουν άδεια να πάει να προσγειωθεί στη Ρώμη ή στο Λίβανο, για να μην κινδυνεύσουν οι επιβάτες αλλά και για να σώσει το αεροπλάνο που ήταν ολοκαίνουργιο. Η απάντηση ήταν πάλι αρνητική. Και λίγη ώρα μετά την προσγείωση στη Λευκωσία, την ώρα που ο κυβερνήτης έφτανε στον χώρο στάθμευσης για να πάρει το αυτοκίνητό του και να πάει σπίτι, άρχισαν οι βομβαρδισμοί στο αεροδρόμιο, όπως είπε ό ίδιος σε μια συγκλονιστική μαρτυρία του. Το κτίριο έγινε σουρωτήρι. Το αεροσκάφος που ήρθε από το Λονδίνο καταστράφηκε ολοσχερώς.

Κοιτάμε την φωτογραφία-σήμα κατατεθέν της έκθεσης. Τα 5 από τα 6 μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης των Κυπριακών Αερογραμμών από Λονδίνο (ο 6ος , συγκυβερνήτης, ήταν Εγγλέζος και δεν μπορέσαμε να τον βρούμε, λέει ο Ευσταθίου), στέκεται σήμερα πια, με τη πλάτη στον φακό και βλέπουν το ερειπωμένο κτίριο του αεροδρομίου. Φοράνε όλοι τις ίδιες στολές που φορούσαν σ’ εκείνη τη πτήση, και οι τρεις κρατούν την ίδια αεροπορική τσάντα που κρατούν και σήμερα τα μέλη πληρωμάτων.

Στους τρεις άνδρες, προσέχεις τα άσπρα τους μαλλιά. Στις δύο γυναίκες, την ευθυτενή τους στάση. Σαν να στέκονται στην είσοδο του αεροπλάνου να υποδεχτούν τους επόμενους επιβάτες τους. Η κα. Ανδρούλλα Ηρακλέους, 80 χρονών σήμερα, από τη Λεμεσό, η πρώτη γυναίκα που γράφτηκε στο μητρώο αεροσυνοδών των Κυπριακών Αερογραμμών και η κα. Στάλω Χαραλάμπους.

Δίπλα της ο αεροσυνοδός κ. Σίμος Σιμάκης, ο κυβερνήτης κ. Μαρνέρος, και ο Γιάννης Παπαδόπουλος, υπεύθυνος καμπίνας.
Τι περνά από το μυαλό τους καθώς τόσα χρόνια μετά αντικρίζουν το αεροδρόμιο της Λευκωσίας, ίσως να μη μάθουμε ποτέ. Δεν ανοίγονται εύκολα.

Όμως, αυτή η φωτογραφία του Ευσταθίου, όπως και όλες οι άλλες που εκτίθενται από σήμερα στο κοινό της Αθήνας, δίνουν το δικαίωμα στον επισκέπτη να φανταστεί τι μπορεί να σκέφτονται και να βάλει την δική του λεζάντα. Μπορείς να δεις τις εκφράσεις στα πρόσωπά τους, χωρίς να τα βλέπεις.

Η δική μου περιήγηση, λέει ο φωτογράφος Άντρος Ευσταθίου, κράτησε περίπου 5,5 χρόνια μες το αεροδρόμιο. Στην αρχή, πριν πιάσει το νήμα της ιδέας να βρει και να χρησιμοποιήσει τα μέλη του πληρώματος της τελευταίας πτήσης που προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο, είχε επιστρατεύσει φίλους και γνωστούς, τους σκηνοθέτησε ρόλους και τους φωτογράφισε.

Στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας, που σήμερα ατύπως λέγεται ότι βρίσκεται στη «νεκρή ζώνη», στεγάζονται τα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών στη Κύπρο. Στο ίδιο χώρο πραγματοποιούν ασκήσεις και Άγγλοι στρατιώτες. Εκεί, γίνονται και οι ενδοκοινοτικές συνομιλίες.

Σε περίπτωση που κατέληγαν σε λύση, δεν προβλέπεται ενεργοποίηση πάλι του αεροδρομίου της πρωτεύουσας. Όπως είπαν και οι πρώην κυβερνήτες στον Ευσταθίου, είχε παρθεί πριν από την εισβολή απόφασης μεταφοράς του στη Λάρνακα, διότι ήταν κακή η τοποθεσία του, ανάμεσα σε βουνά, και αυτό δυσχέραινε τους πιλότους κυρίως στην προσγείωση.

Πώς ξεκίνησε αυτό το φωτογραφικό του οδοιπορικό στο μοναδικό μέχρι την εισβολή αεροδρόμιο της Κύπρου, το Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας;

Ήταν το 2008 όταν τον φώναξε, λέει, ο τότε διαμεσολαβητής του γγ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Αυστραλός Αλεξάντερ Ντάουνερ, και του ζήτησε να συμβάλει στην διακόσμηση του ψυχρού χώρου όπου διεξάγονταν οι συνομιλίες μεταξύ των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, εκεί στις εγκαταστάσεις του παλιού αεροδρομίου.

«Θέλω να βάλουμε λίγη τέχνη εδώ μέσα», του είπε ο Αυστραλός διπλωμάτης, που είχε δει μια προηγούμενη δουλειά του Ευσταθίου με πρόσωπα της Κύπρου και του είχε αρέσει. Το ίδιο ζήτησε και από Τουρκοκυπρίους φωτογράφους, αλλά προτίμησε τη δουλειά του Ελληνοκυπρίου, και τα δικά του «Πρόσωπα Κυπρίων», από την μια άκρη του νησιού στην άλλη, τοποθετήθηκαν στους τοίχους της αίθουσας των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο ηγετών, σαν τοποτηρητές θαρρείς της προσπάθειας επανένωσης του νησιού τους.

Αυτή η έκθεση τώρα, γιατί να ρθει να την δει κάποιος; Έχουμε ξαναδεί φωτογραφίες του αεροδρομίου της Λευκωσίας – νεκρά φύσις. Όμως, οι φωτογραφίες του Άντρου Ευσταθίου, με ή χωρίς ανθρώπους, σαν να το ζωντανεύουν. Τόσο, που κάθε φωτογραφημένη γωνιά του, έχει τη δική του ιστορία, και θέλει να την πει και στους επισκέπτες.

«Δεν ήθελα να δείξω για μία ακόμη φορά την εγκατάλειψη. Αυτήν την έχουν απαθανατίσει πολλοί φωτογράφοι. Επαγγελματίες και ερασιτέχνες».

Την πρώτη φορά που μπήκε στο κτίριο, του άρεσε πολύ η αρχιτεκτονική του και εξεπλάγη που κατά την δεκαετία του ’70 κτίστηκε ένα τέτοιο καλαίσθητο και πολύ προχωρημένο για την εποχή του αεροδρόμιο στην Κύπρο. Οι αρχιτέκτονες ήταν Γάλλοι, και το κτίσιμο του κτιρίου έγινε με σύμπραξη κυπριακής εταιρείας.

Μας δείχνει τους φωταγωγούς στο ταβάνι των μεγάλων αιθουσών αφίξεων και αναχωρήσεων. Και στις φωτογραφίες του, έχει στήσει από κάτω, σαν να πέφτει προβολέας ήλιου επάνω τους, παλιούς πιλότους και αεροσυνοδούς των Κυπριακών Αερογραμμών. Το κτίριο, λέει, σχεδιάστηκε και κτίστηκε με τρόπο που να είναι φιλικός στο περιβάλλον. Οι πολλοί φωταγωγοί, για παράδειγμα, μπήκαν για να υπάρχει εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η Κύπρος, ευτυχώς, είναι λουσμένη στο φως. «Καμία σχέση», λέει,, «με τα αεροδρόμια-κλουβιά που φτιάχνουμε σήμερα».

Η Έκθεση, που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας Κώστα Καδή, θα διαρκέσει από σήμερα έως και την 29η Απριλίου.

Send to Facebook

Μουσική

Ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Χρήστος Θηβαίος και η Μαριάννα Πολυχρονίδη στο Alot live το Σάββατο 22 Απριλίου για 1 μοναδική παράσταση.Το Σάββατο 22 Απριλίου ο Θάνος Μικρούτσικος συναντά μετά από πολύ καιρό τον Χρήστο Θηβαίο στο Alot live, για μια παράσταση που ονόμασαν «Στη χώρα των θαυμάτων». Μαζί τους η νέα ερμηνεύτρια του Θάνου Μικρούτσικου,...

21/04/2017 08:25

Μουσική

Μέτα την sold out παράσταση του Φεβρουάριου και επειδή όλοι περάσαμε καταπληκτικά μαζί τους, επιστρέφουν με πολλά τραγούδια, πολύ γέλιο και όπως πάντα καλή διάθεση.Ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας είναι μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού ο οποίος με κάθε ειλικρίνεια αφήνει ελεύθερα σκέψεις...

18/04/2017 09:19

Μουσική

Κάθε του επιτυχία και ένας μεγάλος έρωτας. Που είσαι?Κάθε του εμφάνιση και ένα μέγιστο κοσμικό γεγονός.Δευτέρα του Πάσχα 17 Απριλίου, ο Νίκος Μακρόπουλος Live στο Οpa Οpa Club.Τηλέφωνο κρατήσεων 95560056 Δευτέρα, 17 Απριλίου, 2017Ώρα: Ξεκινά στις 23:30Opa Opa ClubΓλάδστωνος 86Β ΛεμεσόςΤηλέφωνο: 95560056

15/04/2017 10:12

Μουσική

Το Plan Be παρουσιάζει τον Στέλιο Ρόκκο σε μια μοναδική εμφάνιση στο ξενοδοχείο Hilton Park στην Λευκωσία την Κυριακή του Πάσχα (16/04/17)Τιμές εισητηρίωνVIP κρατήσεις 60 ευρώ το άτομο με απεριόριστο premium ποτό open bottle(ελάχιστος αριθμός ατόμων 10)High tables 40 ευρώ το άτομο με απεριόριστο ποτό open bottle(ελάχιστος αριθμός ατόμων 8)Bar 30 ευρώ το...

14/04/2017 07:11

Μουσική

H Emporium Cars φέρνει κοντά σας τη μοναδική Πάολα!Μαζί της ο Γιώργος Παπαδόπουλος.Συμμετέχει ο Αντρέας Λέοντας8 Απριλίου / Monte Caputo / Info: 7000 6063 Σάββατο, 8 Απριλίου, 2017Ώρα: Ξεκινά στις 23:00Monte CaputoΛεωφόρος Αμαθούντας Λεμεσός, Λεμεσός ΚύπροςEmail: info@montecaputo.com.cy Τηλέφωνο: 25636333

07/04/2017 09:08

Μουσική

Ο Άρχοντας Νότης Σφακιανάκης σε δύο live εμφανίσεις θα μας χαρίσει στιγμές όπως ποτέ άλλοτε στο Pavilion Hall.•1o & 2ο διάζωμα ελάχιστη χρέωση από €700 μέχρι €1000*Η τιμή για το 1ο & 2ο διάζωμα συμπεριλαμβάνει 10 εισιτήρια & 3 μπουκάλια Premium Whisky ή Vodka•Στο 3ο διάζωμα €60 το άτομο•Στον εξώστη €50 το άτομο**Στο 3ο διάζωμα & στον...

06/04/2017 09:20

Αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο

Σαν πλανόδιο τσίρκο - Αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο Ο Μπάμπης Στόκας, ο Κούλης Θεοδώρου, ο Νικόλας Φιλήτας και ο Νεοκλής Νεοκλέους υπόσχονται να μας ταξιδέψουν στα μουσικά μονοπάτια των στίχων του μοναδικού Άλκη Αλκαίου σε μία ξεχωριστή παράσταση, την Πέμπτη 6 Απριλίου στο Παττίχειο Δημοτικό Θέατρο Λεμεσού.Στο πρώτο μέρος...

05/04/2017 08:21

Stand up comedy

O κυπριακής καταγωγής κωμικός του stand up Γιώργος Χατζηπαύλου, που διαπρέπει εδώ και χρόνια στην Ελλάδα, μετά από τις sold out εμφανίσεις του στην Αθήνα στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, έρχεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Βάζει στη βαλίτσα του τα κείμενα του «Σχεδόν Σαράντα», της πιο επιτυχημένης stand up comedy παράστασης της Ελλάδας κι...

04/04/2017 06:35

Pafos 2017

Ο χώρος της Στήλης του Αποστόλου Παύλου στην Κάτω Πάφο πλημμύρισε απόψε από βυζαντινούς ύμνους και μελωδίες, από τρεις χορωδίες. Η χορωδία του Μουσικού Ομίλου Πάφου και η χορωδία του Άρη Λεμεσού παρουσίασαν από κοινού το αριστούργημα της Βυζαντινής Υμνογραφίας Ακάθιστος Ύμνος, για σολίστ και πιάνο σε μουσική Χρήστου Λεοντή...

03/04/2017 00:02

Λονδίινο

Διάλεξη σε αίθουσα του βρετανικού κοινοβουλίου με θέμα την προσφορά του λόρδου Βύρωνα στην ελληνική επανάσταση του 1821 και ομιλητή τον κάτοχο της έδρας Κοραή και καθηγητή Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο King’s College του Λονδίνου καθηγητή Ρόντερικ Μπήτον διοργάνωσαν τη Δευτέρα Κύπριοι της Βρετανίας,...

31/03/2017 07:07

Μουσική

Παλιοί γνώριμοι, που έχουν μοιραστεί ξανά με επιτυχία τη σκηνή στο παρελθόν, ο Ορφέας Περίδης και η Λιζέτα Καλημέρη συναντιούνται φέτος ξανά.Παρουσιάζουν τραγούδια που συνδέονται με την προσωπική τους πορεία αλλά και όσα τους συνδέουν σε ένα κοινό μουσικό ζητούμενο που περιλαμβάνει και το έντεχνο και το λαικό τραγούδι.

30/03/2017 07:09

60ή επέτειο της υπογραφής των Συνθηκών της Ρώμης

Η γέννηση και η ανάπτυξη της Ενωμένης Ευρώπης, μέσα από ένα πλούσιο αρχειακό υλικό, απεικονίζεται στην περιοδεύουσα έκθεση «Mια ολοένα και στενότερη Ένωση - Η παρακαταθήκη των Συνθηκών της Ρώμης για τη σημερινή Ευρώπη» που κάνει σταθμό και στην Κύπρο στο πλαίσιο των εορτασμών για την 60ή επέτειο της υπογραφής των Συνθηκών της Ρώμης...

29/03/2017 10:04

Back to Top