Λεόντιος Μαχαιράς
Ο Κύπριος χρονογράφος

Ο Λεόντιος Μαχαιράς υπήρξε ο γνωστότερος και σπουδαιότερος Κύπριος χρονογράφος του μεσαίωνα. Έζησε κατά το 15ο αιώνα, την περίοδο της Φραγκοκρατίας.

Γεννήθηκε στην Κύπρο και ήταν γιος του Σταυρινού Μαχαιρά. Η οικογένεια του διατηρούσε άριστες σχέσεις με τους Φράγκους βασιλιάδες. Η θέση που κατείχε κοντά στους Φράγκους, όπως και η γνώση που είχε της γαλλικής γλώσσας, του έδωσε την ευκαιρία να ζήσει από κοντά και να γνωρίσει από πρώτο χέρι πολλά ιστορικά γεγονότα που τα περιέγραψε ύστερα στο χρονικό του.

Έγραψε το χρονικό "Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου, η ποία λέγεται Kρόνακα, τουτέστιν Xρονικόν", γνωστότερη με τον τίτλο "Κρόνακα". Ασχολείται με τα ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα από την εποχή της επίσκεψης της Αγίας Ελένης στην Κύπρο (4ος αιώνας μ.Χ.) μέχρι το θάνατο του βασιλιά Ιωάννη Λουζινιάν (1458 μ.Χ.). Τα γεγονότα τα οποία είναι πιο πρόσφατα στην εποχή του συγγραφέα αναφέρονται με πολλή λεπτομέρεια, δηλαδή τα γεγονότα της βασιλείας του Πέτρου Β’ (1369) ως το τέλος του 1458.

Παρόλη την επαφή του με τη Φραγκική αυλή ο συγγραφέας δεν αφομοιώνεται με το Φραγκικό στοιχείο. Διατηρεί τις εθνικές ρίζες του και την ελληνορθόδοξη πίστη του. Στην αρχή του έργου του επικαλείται τη βοήθεια του τριαδικού Θεού. Η επίκληση αυτή έχει εξολοκλήρου ελληνορθόδοξη προέλευση ιδιαίτερα στη θρησκευτική βιβλιογραφία όπου οι συγγραφείς θρησκευτικών βιβλίων επικαλούνταν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και τη βοήθεια του Θεού.

Η προσήλωση του Λεόντιου Μαχαιρά στην πατρίδα και στις εθνικές του ρίζες από τη μια και στην ορθόδοξη πίστη του από την άλλη, είναι διάχυτη μέσα στο έργο του. Οι δύο αυτές αξίες του συγγραφέα, τον κάνουν να παρατηρεί με κάποια αμεροληψία τόσο τα παλιότερα όσο και τα σύγχρονα γεγονότα και προπάντων προφυλάσσουν το έργο του από του να γίνει μια υμνολογία προς τους Φράγκους κατακτητές. Υπηρετεί μεν εξ ανάγκης τη λατινοκρατία αλλά δεν καθίσταται υποχείριο και τυφλό της όργανο.

Τέλος το Χρονικό του Μαχαιρά είναι πολύτιμο μνημείο της Κυπριακής διαλέκτου της εποχής του μεσαίωνα. Είναι μια γλώσσα με πολλά δυτικά στοιχεία τα οποία αποβλήθηκαν μετά τη λήξη της λατινοκρατίας. Βεβαίως κάποια απομεινάρια βρίσκουμε και στη σημερινή Κυπριακή διάλεκτο και καθομιλουμένη. Εκείνο που χαρακτηρίζει τη ζώσα Κυπριακή διάλεκτο είναι ότι παρά τους ξένους κατακτητές οι οποίοι για αιώνες την νόθευσαν, έχει την τέχνη να επαναβρίσκει την αυθεντικότητα και το γνήσιο εαυτό της.

Η γλώσσα του Λ. Μαχαιρά έχει μια ξεχωριστή αισθητική, φωνητική και νοηματική. Ο απλός τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται τα γεγονότα έχει μια ιδιαίτερη γοητεία που μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα άλλο νοσταλγικό κόσμο, σε μια ξεχασμένη εποχή.

Send to Facebook

Στέλιος Μαυρομμάτης 1932-56

Ο Στέλιος Μαυρομμάτης γεννήθηκε στο χωριό Λάρνακας της Λαπήθου, της επαρχίας Κερύνειας, στις 15 Νοεμβρίου 1932. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ στη Λευκωσία. Εργάστηκε για δυο χρόνια στον αγγλικό στρατό στο Σουέζ και στη συνέχεια εργαζόταν στο αγγλικό αεροδρόμιο Λευκωσίας ως γραφέας...

19/09/2017 09:23

"1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις"

Η γλώσσα είναι σαν ένα βαγόνι που τρέχει στις ράγες ενός σιδηροδρόμου εδώ και αιώνες, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα μέρη, “φορτώνοντας” δώρα πολύτιμα, όπως τοπικές διαλέκτους και γλωσσικά ιδιώματα, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος γεωγραφικός ή χρονικός προορισμός, και αυτό, επειδή η γλώσσα παραμένει ζωντανή, μετεξελίσσεται και...

19/04/2017 10:10

Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από...

29/09/2016 14:38

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Back to Top