Μιχάλης Κάσιαλος
Αν μιά μέρα η Κύπρος χανόταν, θα μπορούσε να ζωντανέψει ολάκερη μέσα απ’ το έργο του γέρο – Κάσιαλου, του μεγάλου κι ίσως τελευταίου λαϊκογράφου της Κύπρου.

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην ανήσυχη φύση του, μιά εκπληκτική διέξοδο. Άρχισε να φτιάχνει αντίγραφα αρχαίων έργων τέχνης, που δύσκολα μπορούσε κάποιος να τα ξεχωρίσει από τα αληθινά. Ας δούμε όμως τι έλεγε ο ίδιος για την νέα του απασχόληση:

"Ούλα τούτα τα παιδεμένα χρόνια της Εγγλέζικης κατοχής βολόδερνα στα χωράφια. Είχα και λίγα ζωντανά. Κάποτες βρήκα κάτι μικρά αρχαία στο χωράφι μου. Μ' αρέσανε πολύ. Όλο τα κοίταζα κι έλεγα μέσα μου, τι λές, μπορείς να φτιάξεις κι εσύ τέτοια; Έφτιαξα ένα – δύο και τάβαλα στην σάλα. Κάποτε δύο Εγγλέζοι που τάδανε, τα πήρανε για πραγματικά και μου δώκανε κάμποσα λεφτά για να τ' αγοράσουν. Είπα κι εγώ να το κάνω πραγματική δουλειά κι άρχισα να δουλεύω. Μ' άρεσε αυτή η δουλειά. Πήγαινα στο μουσείο και τα κοιτούσα με τις ώρες. Γίνηκα πραγματικός τεχνίτης. Σκάλιζα το μολύβι και το σίδερο, τόσο όμορφα, με τόσο ωραίες κι αρχαίες φιγούρες, που λίγο – λίγο γέμισα το Εγγγλέζικο Μουσείο, με ψεύτικα νομίσματα. Εγώ ο ίδος τους τώπα, όταν τους τινάξαμε από πάνω μας, πως ήταν κάλπικα εκείνα τα νομίσματα, πούχανε ωραία αραδιασμένα στην βιτρίνα τους είκοσι χρόνια. Σκάσανε! Μα ούτε και τα βγάλανε! Τους είχα ρεζιλέψει! Γράψανε μόνον "αντιγραφές δίπλα. Ήτανε ο δικός μου τρόπος να τους πολεμήσω".

Οι φίλοι του λένε, επίσης ότι από τα πενήντα ερωτικά συμπλέγματα του αρχαιολογικού μουσείου της Λευκωσίας ο γερο Κάσιαλος μπορούσε να φτιάξει ... 50 αγαλματίδια δικής του επινοήσεως!

Την ζωγραφική την άρχισε στα 75 του χρόνια. Σ' αυτήν φαίνεται καθαρά ότι ο Κάσιαλος ακολουθεί την αρχαιοελληνική τεχνοτροπία. Φιγούρες στη σειρά, τις πιό πολλές φορές σε προφίλ, μέσα σ' ένα πλαίσιο από ξανθό σιτάρι ή πασχαλιάτικη εξοχή, που χορεύουν, που σκάβουν, κεντούν ή απλά κουβεντιάζουν, στο γνωστό μας χωριάτικο καπηλειό, είναι τα θέματά του.

Οι πίνακές του που στην αρχή χαρίζονταν ή πουλιόντουσαν σε χαμηλές τιμές, ξεπέρασαν σιγά – σιγά τις τιμές των "αρχαίων" του νομισμάτων, που πουλούσε στους Άγγλους παλαιότερα. Μέσα σε λίγα χρόνια ο νησιώτης λαϊκογράφος απόκτησε κάποια περιουσία. Έτσι δούλευε μόνον για τον εαυτό του. Λόγου χάριν έφτιαχνε νομίσματα "μόνο και μόνο, για να κάνει τους μορφωμένους φίλους του να τα μπερδεύουν με τα αληθινά". Ούτε έργα του πουλούσε πιά. Θάλεγε κανείς ότι στα βαθειά του γεράματα λογάριαζε σε κάποια υστεροφημία!

Αυτή η διάθεση και η αγωνία για την τέχνη του του έδωσε την ιδέα να κτίσει μιά εκκλησία. Τα χρήματα που μαζεύτηκαν από την θριαμβευτική έκθεσή του στο Λονδίνο και η βράβευσή του στην Διεθνή Λαϊκή Έκθεση της Μπρατισλάβα, έφθασαν για να σηκωθεί ο τρούλος και το καμπαναριό της εκκλησίας. Κι ο Κάσιαλος άρχισε να την ζωγραφίζει. Απόμεινε άραγε κάτι από το έργο αυτό, στην σημερινή Τουρκοκρατούμενη Άσσια;

Σίγουρα το πρωϊ εκείνο, που οι Τούρκοι μπήκαν στο ταπεινό σπιτάκι του Κάσιαλου, γνώριζαν καλά ότι καταστρέφοντας τα ανοιξιάτικα λιβάδια, τις δουλειές του θερισμού, το εργαστήρι του πεταλωτή, τις κοπέλλες στον τρύγο, εκτός από την ψυχή του δημιουργού τους, μαχαίρωναν και την ίδια την σκλαβωμένη Βόρεια Κύπρο, ολόκληρη την Κύπρο. Στόχευαν στον Πολιτισμό της, που διατηρεί πάντα στην μνήμη μας, όσα εκείνοι ζητούν να διαγράψουμε, όσα φθονούν, γιατί δεν μπορούν να τα φτάσουν. Μια μέρα πριν πεθάνει στο νοσοκομείο της Λάρνακας ο Κάσιαλος, με φωνή που μόλις ακουγόταν περιέγραψε το γεγονός:

"Στην αρχή μπήκαν στο σπίτι μου δύο Τούρκοι στρατιώτες. Ο ζωγράφος που μιλούσε Τουρκικά, τους ρώτησε αν έπρεπε να εγκαταλείψει το χωριό. Τον διαβεβαίωσαν ότι δεν είχε τίποτα να φοβηθεί. Δεν πέρασε όμως λίγη ώρα κι άλλοι Τούρκοι χύμηξαν στο σπίτι και με προτεταμένα τα όπλα τους του ζήτησαν να τους δώσει τα λεφτά του. Δεν κρατούσε πάνω του, παρά μόνον δέκα λίρες. Οι Τούρκοι δεν τον πίστεψαν. Τα λεφτά σου γέρο – Κάσιαλε. Τους είπε πως μπορούν να ψάξουν παντού. Έκαναν το σπίτι άνω κάτω. Δεν έχω άλλα. Πάρτε αν θέλετε την ψυχή μου. Αγριεμένοι καθώς ήταν τον χτύπησαν αλύπητα, με τον υποκόπανο των όπλων τους και του προκάλεσαν κατάγματα και βαρειές κακώσεις. Τελικά στις 26 Αυγούστου, ο τραυματισμένος γέροντας μαζί με άλλους ομήρους μεταφέρθηκε στην Λάρνακα. ήταν πολύ αργά! Οι γιατροί μπορούσαν να φροντίσουν τα κατάγματα, για το τραύμα της ψυχής του, δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα. Οι εχθρικές ξιφολόγχες εκτός από το έργο του, κατέστρεψαν και την ιδιαίτερη πατρίδα του! Πως να το αντέξει; Ξεψύχησε την άλλη μέρα. Ο Κάσιαλος, το έργο του, η Κύπρος η ίδια δολοφονήθηκαν! Οι δολοφόνοι τους οι Τούρκοι δεν πλήρωσαν ποτέ για τα εγκλήματά τους!

Send to Facebook

"1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις"

Η γλώσσα είναι σαν ένα βαγόνι που τρέχει στις ράγες ενός σιδηροδρόμου εδώ και αιώνες, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα μέρη, “φορτώνοντας” δώρα πολύτιμα, όπως τοπικές διαλέκτους και γλωσσικά ιδιώματα, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος γεωγραφικός ή χρονικός προορισμός, και αυτό, επειδή η γλώσσα παραμένει ζωντανή, μετεξελίσσεται και...

19/04/2017 10:10

Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από...

29/09/2016 14:38

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Ιωνάς Νικολάου 1937-56

Ο Ιωνάς Νικολάου ήταν απόφοιτος του δημοτικού σχολείου Γερίου και του Παγκυπρίου Γυμνασίου και εργαζόταν ως σχεδιαστής στον Οίκο Ιωάννου και Παρασκευαΐδη στο Ακρωτήρι και στη Λευκωσία. Είχε κλίση στη ζωγραφική, με ιδιαίτερη προτίμηση την προσωπογραφία. Αναμείχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν ήταν ακόμα μαθητής του...

28/01/2016 06:45

Back to Top