Η Φραγκοκρατία στην Κύπρο
Βασίλισσες της Κύπρου

Αναμφίβολα η ονομασία ρήγαινα είναι μεσαιωνική, της περιόδου της φραγκοκρατίας. Της περιόδου, δηλαδή, κατά την οποία η Κύπρος ήταν φράγκικο βασίλειο, οπότε είχε και ρηγάδες και ρήγαινες. Είναι πολύ σημαντικό ότι αυτούς τους ξένους μονάρχες, τους Λουζινιανούς, ο λαός δεν τους ονόμασε ποτέ βασιλιάδες. Ούτε και στα χρονικό αναφέρονται ποτέ ως βασιλιάδες και βασίλισσες. Αντίθετα, ονομάζονται ξενικά ρήγες και ρήγαινες (που σημαίνει, πάντως, βασιλιάδες και βασίλισσες). Όμως, στις συνειδήσεις του λαού, η διαφορά ήταν τεράστια: βασιλεύς ήταν πάντοτε ο αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης. Αντίθετα, κανένας Λουζινιανός δεν υπήρξε ποτέ βασιλεύς. Αυτός ήταν πάντοτε ρήγας.

Οπως διαβάζουμε στα διάφορα εγκυκλοπαιδικά λεξικά, ρήγαινες (βασίλισσες), υπήρχαν στην Κύπρο κατά την περίοδο της φραγκοκρατίας (1192-1489). Ποιες όμως από αυτές τις ρήγαινες είναι δυνατό να απασχόλησαν τόσο πολύ τη σκέψη του λαού ώστε να έχουν μετατραπεί σε θρύλο που απαντάται παντού στο νησί, από άκρη σε άκρη; Τρεις τέτοιες βασίλισσες μπορούμε να αναφέρουμε που και ιδιαίτερα γνωστές ήταν και περισσότερο από όλες τις άλλες συζητούνταν από το λαό:

  • Πρώτη η περιβόητη βασίλισσα Ελεονόρα, από την Αραγονία της Ισπανίας, σύζυγος του βασιλιά της Κύπρου Πέτρου Α' (1359-1369) και μητέρα του βασιλιά Πέτρου Β' (1369-1382). Δυναμική, αδίστακτη, δολοπλόκος, ραδιούργα, φλογερή, διάσημη για τους έρωτές της και τα πάθη της, ταυτίστηκε από πολλούς με την ηρωίδα του γνωστού μεσαιωνικού ποιήματος της Αροδαφνούσας.
  • Δεύτερη η Ελένη Παλαιολογίνα, Ελληνίδα, ανιψιά του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και σύζυγος του βασιλιά της Κύπρου Ιωάννη Β' (1432-1458). Εξίσου δυναμική, επίσης αποφασιστική και αδίστακτη, ικανότατη εχθρά των Λατίνων κληρικών και προστάτιδα των Ορθοδόξων θα πρέπει να απασχόλησε τότε ιδιαίτερα τη σκέψη των Ελλήνων Κυπρίων.
  • Τρίτη η Αικατερίνη Κορνάρο, η τελευταία βασίλισσα της Κύπρου σύζυγος του βασιλιά Ιακώβου Β'(1460-1473). Η Αικατερίνη βασίλεψε μόνη της από το 1474 ως το 1489 οπότε η Κύπρος εκχωρήθηκε στη Βενετία και έπαψε να είναι ανεξάρτητο βασίλειο. Όπως προκύπτει και από τα χρονικά, ήταν ιδιαίτερα αγαπητή στο λαό. Μάλιστα αναφέρονται περιπτώσεις όπου ο λαός ξεσηκώθηκε για να την υπερασπιστεί ενώ όταν έφυγε από την Κύπρο το 1489 την ξεπροβόδισε ο λαός και εγίνην μέγαν κλάμαν, όπως μαρτυρεί ο Γεώργιος Βουστρώνιος.

 

Αυτές, λοιπόν, οι τρεις ρήγαινες της Κύπρου φαίνεται ότι αποτέλεσαν πρότυπα για τη μυθική ρήγαινα των θρύλων και των παραδόσεων. Ήταν όμως μόνο αυτές; Συχνά στις κυπριακές παραδόσεις η θρυλική ρήγαινα συναντάται με το Διγενή Ακρίτα, άλλοτε ως ερωμένη, άλλοτε ως αρνούμενη να τον παντρευτεί, άλλοτε ακόμη και ως αντίπαλος. Όμως ο Διγενής ήταν ήρωας επών των Βυζαντινών χρόνων, άρα προγενέστερος της περιόδου της φραγκοκρατίας. Μήπως εδώ υπάρχει κάποιος αναχρονισμός όπου συναντώνται δύο πρόσωπα διαφορετικών εποχών; Η μήπως η ρήγαινα είναι μια μορφή διαχρονική, που απαντάται σε διάφορες εποχές;

Send to Facebook

Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από...

29/09/2016 14:38

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Ιωνάς Νικολάου 1937-56

Ο Ιωνάς Νικολάου ήταν απόφοιτος του δημοτικού σχολείου Γερίου και του Παγκυπρίου Γυμνασίου και εργαζόταν ως σχεδιαστής στον Οίκο Ιωάννου και Παρασκευαΐδη στο Ακρωτήρι και στη Λευκωσία. Είχε κλίση στη ζωγραφική, με ιδιαίτερη προτίμηση την προσωπογραφία. Αναμείχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν ήταν ακόμα μαθητής του...

28/01/2016 06:45

Πάφος

Το αρχαιότερο θέατρο της Κύπρου, το οποίο χρησιμοποιείτο ως χώρος παραστάσεων και άλλων θεαμάτων από το 300 π.Χ. μέχρι την τελική του καταστροφή από σεισμούς το 365 μ.Χ, αποκάλυψε στον αρχαιολογικό χώρο του Ελληνιστικού-Ρωμαϊκού θεάτρου της Νέας Πάφου, το οποίο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας...

06/11/2015 16:05

Back to Top