Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα
Παρουσίαση χρυσού βυζαντινού άγιου ποτηριού από το Μουσείο Κύκκου

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου.

Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από τρία αρθρωτά μέλη, την κυκλική βάση, η οποία βαθμιδωτά διαμορφώνεται σε πολύλοβη, το ημισφαιρικό λεκανίδιο και μικρή σφαίρα, η οποία παρεμβάλλεται μεταξύ τους. Είναι κατασκευασμένο από χρυσό 22,7 καρατίων με ελάχιστες προσμείξεις άλλων μετάλλων. Φέρει εγχάρακτη, έξεργη και σκαλιστή διακόσμηση. Το σφυρήλατο έλασμα κοσμείται με εγχάρακτη διακόσμηση στις εξωτερικές όψεις του ποτηρίου και έξεργη, φουσκωτή σκαλιστή στη σφαίρα.

Ο Διευθυντής του Μουσείου Κύκκου Στέλιος Περδίκης ανέφερε πως ελάχιστα τέτοιου τύπου χρυσά έργα έχουν διασωθεί. Ως προς τη μορφή του, σημείωσε ότι το άγιο ποτήριο διατηρεί το βυζαντινό χαρακτήρα, ενώ η λατινική επιγραφή και κάποια στοιχεία της διακόσμησης παραπέμπουν σε δυτικές επιδράσεις.

Όπως είπε μάλλον πρόκειται για επαρχιακό έργο, μη αποκλειομένης της δημιουργίας του στην Κύπρο, που κατασκευάστηκε στη βυζαντινή Ανατολή μέσα στο ευρύτερο κλίμα ώσμωσης Ανατολής – Δύσης την περίοδο των Σταυροφοριών. "Χρονολογικά θα προτείναμε την ένταξη του στα τέλη του 12ου με 13ο αιώνα", είπε.

Πρόσθεσε πως επισταμένη μελέτη του γραφικού χαρακτήρα του κειμένου καθώς και της όλης διακοσμητικής δομής του έργου θα οδηγήσει σε πιο σαφή συμπεράσματα.

Στο λεκανίδιο εικονίζεται η Σταύρωση και η Ανάσταση του Χριστού, χωρίς όμως ονομαστικούς τίτλους. Η Σταύρωση δίδεται μόνο με τα τρία κύρια πρόσωπα. Ενδιαφέρον εικονογραφικό στοιχείο αποτελούν οι γωνιόσχημες απολήξεις της οριζόντιας κεραίας του σταυρού. Η Ανάσταση εικονίζεται όπως την αναφέρουν τα ευαγγέλια. Οι τρεις Μαρίες προσέρχονται στον τάφο του Χριστού, βαστάζοντας ληκύθια με αρώματα.

Απέναντί τους πάνω στον τάφο κάθεται άγγελος, ο οποίος τους αναγγέλλει την Ανάσταση. Περιμετρικά στο χείλος του ποτηρίου γράφεται η κεφαλαιογράμματη λατινική επιγραφή: +SUMUNT UNGUENTUM VENIUNT SIMUL AD MONUMENTUM SURREXIT VERE DOMINUS MINUS NOLITE TIMERE (Λαμβάνουσι το μύρον και έρχονται εις το μνημείο. Ανέστη αληθώς ο Κύριος. Μη φοβείσθε). Ο χαράκτης αγνοεί το αυθεντικό κείμενο και κάνει λάθη, χωρίζει κακά, αλλοιώνοντας τις λέξεις.

Πυκνός ανομοιόμορφος, σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος σε σιγμοειδή περιστροφή γεμίζει κάθετα τις δεκαπέντε συνεχόμενες ταινίες, που καλύπτουν τη βάση. Όμοιου τύπου διακοσμητικό στοιχείο εντοπίζεται σε εικονογραφημένα βυζαντινά χειρόγραφα, καθώς και στην εντοίχια ζωγραφική. Όλα τα μεταλλικά σκεύη στις τοιχογραφίες του ναού της Παναγίας του Άρακος στην Κύπρο (1192) καλύπτονται με παρόμοιου τύπου διακόσμηση.Το ίδιο και στο ναό του Χριστού Αντιφωνητή στην Καλογραία της Κερύνειας και στον ναό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στα Λεύκαρα (και οι δύο γύρω στα 1200).

Η σφαίρα στο μέσο του ποτηριού φέρει διακόσμηση από φυτικά καρδιόσχημα στοιχεία, τα οποία σε επιμέρους σημεία διανθίζονται με πετράδια.

Send to Facebook

Στέλιος Μαυρομμάτης 1932-56

Ο Στέλιος Μαυρομμάτης γεννήθηκε στο χωριό Λάρνακας της Λαπήθου, της επαρχίας Κερύνειας, στις 15 Νοεμβρίου 1932. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ στη Λευκωσία. Εργάστηκε για δυο χρόνια στον αγγλικό στρατό στο Σουέζ και στη συνέχεια εργαζόταν στο αγγλικό αεροδρόμιο Λευκωσίας ως γραφέας...

19/09/2017 09:23

"1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις"

Η γλώσσα είναι σαν ένα βαγόνι που τρέχει στις ράγες ενός σιδηροδρόμου εδώ και αιώνες, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα μέρη, “φορτώνοντας” δώρα πολύτιμα, όπως τοπικές διαλέκτους και γλωσσικά ιδιώματα, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος γεωγραφικός ή χρονικός προορισμός, και αυτό, επειδή η γλώσσα παραμένει ζωντανή, μετεξελίσσεται και...

19/04/2017 10:10

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Ιωνάς Νικολάου 1937-56

Ο Ιωνάς Νικολάου ήταν απόφοιτος του δημοτικού σχολείου Γερίου και του Παγκυπρίου Γυμνασίου και εργαζόταν ως σχεδιαστής στον Οίκο Ιωάννου και Παρασκευαΐδη στο Ακρωτήρι και στη Λευκωσία. Είχε κλίση στη ζωγραφική, με ιδιαίτερη προτίμηση την προσωπογραφία. Αναμείχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν ήταν ακόμα μαθητής του...

28/01/2016 06:45

Back to Top