Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός
Ο Εθνο-Ιερομάρτυς Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός (1756-1821)

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στον Στρόβολο της Λευκωσίας. Έγινε δόκιμος στο Μοναστήρι του Μαχαιρά και το 1783 βρέθηκε στη Βλαχία κοντά στον ηγεμόνα Μιχαήλ Σούτσο όπου και φοίτησε σε ανώτερη σχολή.

Επέστρεψε στα 1802 και διορίστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο Οικονόμος της Αρχιεπισκοπής. Από τη θέση αυτή έδειξε τις πολλές ικανότητές του ιδίως στη δύσκολη κατάσταση της Εκκλησίας  της Κύπρου στη διάρκεια της εξέγερσης του 1804.

Ο Κυπριανός από τα πρώτα χρόνια της αρχιεπισκοπίας του επεχείρησε να μεταδώσει/μεταλαμπαδεύσει στην Κύπρο το πνεύμα του διαφωτισμού και την έφεση προς την παιδεία όπως τα είχε γνωρίσει στη Βλαχία, όπου, με Έλληνες επικεφαλής οι ηγεμονίες λειτούργησαν ως φυτώρια των προοδευτικών ιδεών του ευρωπαϊκού διαφωτισμού.

Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι από τα πρώτα έργα του Κυπριανού ως Αρχιεπισκόπου ήταν η ίδρυση της Ελληνικής Σχολής της Λευκωσίας, η οποία χτίστηκε στην ανατολική πλευρά του κτηρίου της Αρχιεπισκοπής. Η Σχολή ήταν έτοιμη το 1812 (προικισμένη από τον Αρχιεπίσκοπο με πλούσια βιβλιοθήκη) και αφιερώθηκε στην Αγία Τριάδα. Στη θέση της ανεγέρθηκε στα 1893 το σημερινό ιστορικό Παγκύπριο Γυμνάσιο.

Ο Κυπριανός  μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και δέχθηκε να στηρίξει τα σχέδια της,  αλλά διατύπωσε επιφυλάξεις σχετικά με τις πιθανότητες επιτυχίας, που θα είχε μια επαναστατική κίνηση στην Κύπρο, καθώς ο λαός ήταν άοπλος και απειροπόλεμος.

Το κυριότερο, η γεωγραφική γειτνίαση της Κύπρου με τις ακτές της Μικράς Ασίας, της Συρίας και της Αιγύπτου καθιστούσε καταδικασμένο εκ των προτέρων οποιοδήποτε επαναστατικό εγχείρημα. Έτσι ο Κυπριανός βοήθησε υλικά την Φιλική Εταιρεία.

Όταν ξέσπασε η επανάσταση του 1821 ο Τούρκος διοικητής της Κύπρου Κουτσιούκ Μεχμέτ αφόπλισε όλους τους χριστιανούς  και ο Αρχιεπίσκοπος με εγκύκλιό του καλούσε τον λαό να παραδώσει τον οπλισμό του. Ωστόσο, Κύπριοι εθελοντές αναχωρούσαν κατά εκατοντάδες στην επαναστατημένη Ελλάδα με τα ελληνικά πλοία που προσέγγιζαν για σκοπούς στρατολόγησης και ανεφοδιασμού τα κυπριακά παράλια.

Ο Τούρκος διοικητής είχε καταρτίσει κατάλογο προγραφών, με 486 ονόματα προκρίτων και ιεραρχών (ανάμεσά τους και ο Αρχιεπίσκοπος). Αφού εξασφάλισε την έγκριση για τις εκτελέσεις κατάφερε με δόλο να εξαπατήσει τα θύματά του προσκαλώντας τα σε συγκέντρωση στη Λευκωσία. 

Την 9η Ιουλίου  1821 άρχισε η μεγάλη σφαγή των αρχιερέων και των προκρίτων του νησιού. Πρώτος απαγχονίστηκε ο Αρχιεπίσκοπος και ακολούθησε ο αποκεφαλισμός των Μητροπολιτών Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας.

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός γνώριζε τον επικείμενο θάνατό του. Ο άγγλος περιηγητής Carne, που τον είδε πριν από τα γεγονότα της 9ης Ιουλίου, αναφέρει ότι ο Αρχιεπίσκοπος του είπε: «Ο θάνατός μου δεν είναι μακριά. Ξέρω πως μόνο ευκαιρία περιμένουν, για να με θανατώσουν… Τα λόγια του ήταν σαν αποχαιρετιστήρια ομιλία αυτού του έξοχου ποιμένα προς τους τρομαγμένους ανθρώπους του.

Τον ρωτήσαμε μια μέρα γιατί μπροστά στους κινδύνους που τον απειλούσαν δεν φρόντιζε να σωθεί φεύγοντας από το νησί. Όμως μάς δήλωσε ότι ήταν αποφασισμένος να μείνει για να δώσει στο λαό του, ως το τέλος, όση προστασία μπορούσε και να χαθεί μαζί του».

Ο βάρδος της Κυπριακής ποίησης Βασίλης Μιχαηλίδης στο έργο του «Η 9η Ιουλίου» διασώζει την περήφανη απάντηση του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού προς τον Τούρκο διοικητή Κουτσιούκ Μεχμέτ:
 
 «Η Ρωμιοσύνη εν (είναι)  φυλή συνότζιαιρη (σύγχρονη) του κόσμου
 Κανένας δεν ευρέθηκε για να την ιξηλείψη (εξαλείψει)
 Κανένας γιατί σσιέπει (προστατεύει) την πού τάψη (τα ύψη) ο Θεός μου.
 Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή όντας ο κόσμος λείψη».

 
Τα λείψανα του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Μητροπολιτών Πάφου Χρύσανθου, Κιτίου Μελετίου, Κυρηνείας Λαυρεντίου φυλάσσονται σε μνημείο στο προαύλιο του ιερού ναού Φανερωμένης Λευκωσίας.  Το μνημείο κατασκευάστηκε  από μάρμαρο Πεντέλης το 1930. 

Send to Facebook

Στέλιος Μαυρομμάτης 1932-56

Ο Στέλιος Μαυρομμάτης γεννήθηκε στο χωριό Λάρνακας της Λαπήθου, της επαρχίας Κερύνειας, στις 15 Νοεμβρίου 1932. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του και την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ στη Λευκωσία. Εργάστηκε για δυο χρόνια στον αγγλικό στρατό στο Σουέζ και στη συνέχεια εργαζόταν στο αγγλικό αεροδρόμιο Λευκωσίας ως γραφέας...

19/09/2017 09:23

"1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις"

Η γλώσσα είναι σαν ένα βαγόνι που τρέχει στις ράγες ενός σιδηροδρόμου εδώ και αιώνες, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα μέρη, “φορτώνοντας” δώρα πολύτιμα, όπως τοπικές διαλέκτους και γλωσσικά ιδιώματα, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος γεωγραφικός ή χρονικός προορισμός, και αυτό, επειδή η γλώσσα παραμένει ζωντανή, μετεξελίσσεται και...

19/04/2017 10:10

Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από...

29/09/2016 14:38

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Back to Top