Αργυροχοϊα
Η αργυροχοϊα στην Κύπρο

Η τέχνη της αργυροχοΐας στην Κύπρο ήταν γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια.

Η κατεργασία των μετάλλων για την κατασκευή κοσμημάτων αναπτύχθηκε σε σπουδαία τέχνη κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο. Αξιόλογα δείγματα κυπριακής αργυροχοΐας καλύπτουν την Κυπρο-Μυκηναϊκή, την Αρχαϊκή, την Κλασσική και την Ελληνιστική περίοδο. Έργα αξιόλογα που βρίσκονται στα διάφορα μουσεία και σε ιδιωτικές συλλογές παρουσιάζουν χαρακτηριστι­κά και τεχνικές που εφαρμόζονται στη νεότερη εποχή της κυπριακής αργυροχοΐας.

Αξιόλογα επίσης κοσμήματα, εκκλησιαστικά και οικιακά σκεύη βρέθηκαν στην Κύπρο από την Πρωτο-Χριστιανική περίοδο (έκτυπη και διάτρητη διακόσμηση με ένθετο σμάλτο). Γνωστοί ήταν και οι περίφημοι θησαυροί της Λάμπουσας που αποτελούν σπουδαία δείγματα της Πρωτοβυζαντινής τέχνης.

Στη νεότερη εποχή η κυπριακή αργυροχοΐα παρουσιάζει διάφορα αξιόλογα ασημένια κοσμήματα καθώς και εκκλησιαστικά σκεύη από τις συλλογές των εκκλησιαστικών μουσείων.


Κατά το 17ο μέχρι το 19ο αιώνα η αργυροχοΐα βρισκόταν σε ακμή και η Λευκωσία ήταν το σημαντικότερο κέντρο της εργαστηριακής αργυροχοΐας, όμως αναπτύχθηκαν και άλλα περιφερειακά κέντρα όπως των Λευκάρων, του Λευκονοίκου και της Μηλιάς. Τα εργαστήρια των τεχνιτών της Λευκωσίας βρίσκονταν στη γνωστή σε όλους «Οδό Χρυσοχόων» που οδηγούσε στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας στην κατεχόμενη Λευκωσία, όπου πωλούσαν επιτόπου και την παραγωγή τους. Επίσης, οι ίδιοι οι τεχνίτες διέθεταν πολλά από τα είδη τους σε χωριά και μοναστήρια κατά τις μεγάλες γιορτές και σε τοπικά πανηγύρια.

Είδη αργυροχοΐας

Η νεότερη αργυροχοΐα διακρίνεται:
Στην εκκλησιαστική αργυροχοΐα που περιλαμβάνει εκκλησιαστι­κά σκεύη όπως καλύμματα ευαγγελίων και εικόνων, δισκοπότηρα, εξαπτέρυγα, καντήλια, θυμιατήρια, κηροπήγια για την Αγία Τράπεζα, λαμπάδες, λειψανοθήκες, πόρπες και ζώνες ιερέων, κ.ά.

Στην αστική αργυροχοΐα που αναπτύχθηκε κυρίως στις πόλεις και περιλαμβάνει χανάπια, γλυκοθήκες, κουταλάκια, καπνιστομέρρεχα και γυναικεία κοσμήματα. Τα πιο συνηθισμένα κοσμήματα ήταν οι σπλίγγες του μαντηλιού και του στήθους, αλυσίδες, σταυροί, πούκλες στολισμένες με σμάλτο ή χρωματιστές πέτρες, σκουλαρίκια και δακτυλίδια.


Τεχνικές αργυροχοΐας

Οι αργυροχόοι χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές. Οι σημαντικό­τερες απ' αυτές είναι:

Εγχάρακτη: Τεχνική κατά την οποία η διακόσμηση πάνω στο ασήμι γίνεται με εργαλεία χαρακτικής (καλέμια).

Έκτυπη (πλουμιστή): Τεχνική που βασίζεται στο κτύπημα της ασημένιας πλάκας πάνω στο αμόνι ή σε στρώμα πίσσας για να δημι­ουργηθεί το ανάγλυφο. Η διακόσμηση αυτή ονομάζεται φουσκωτή. Τις λεπτομέρειες της διακόσμησης (πλούμισμα) τις κάνουν μετά το κτύπημα στην πίσσα.

Διάτρητη (ξιγυριστή): Η παράσταση πάνω στην πλάκα κόβεται με το πριόνι (ξιγύρισμα) ώστε να φανεί καλύτερα η διακόσμηση. Με διάτρητη τεχνική είναι διακοσμημένα διάφορα εκκλησιαστικά είδη, όπως καντήλια, θυμιατήρια, κ.ά.

Συρματέινη (τριφουρένια): Το μέταλλο, συνήθως καθαρό ασήμι, περνιέται από το σύρτη (εργαλείο με πολλές τρύπες διαφορετι­κής διαμέτρου) αρκετές φο­ρές για να σχηματιστεί σε σύρμα. Ο σκελετός κατα­σκευάζεται με χοντρό σύρ­μα, ενώ για την ένθετη δια­κόσμηση χρησιμοποιείται λεπτό σύρμα που διαμορ­φώνεται σε διάφορα ελικωτά σχέδια. Οι τεχνίτες ορι­σμένες φορές χρησιμοποι­ούσαν την τεχνική αυτή σε συνδυασμό με το σμάλτο.

Χυτή: Στη μέθοδο αυτή χρησιμοποιούν καλούπια (στάμφες) για την κατα­σκευή διαφόρων αντικειμένων. Στην τεχνική αυτή λιώνουν το ασήμι και το χυτεύουν στα καλούπια.

Χυτή διάτρητη: Με τη μέθοδο αυτή οι τεχνίτες παίρνουν το χυτό αντικείμενο και το ξιγυρίζουν με μικρό πριονάκι ώστε να είναι πιο εντυπωσιακό.

Η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού διατηρεί στενή συνεργασία με πολλά ιδιωτικά εργαστήρια αργυροχοΐας και έχει αναλάβει το ρόλο της έρευνας και μελέτης της παραδοσιακής αργυροχοΐας καθώς και την ανάπτυξη της σε σύγχρονη χειροτεχνία.

Πηγή: Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας
 

Send to Facebook

"1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις"

Η γλώσσα είναι σαν ένα βαγόνι που τρέχει στις ράγες ενός σιδηροδρόμου εδώ και αιώνες, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα μέρη, “φορτώνοντας” δώρα πολύτιμα, όπως τοπικές διαλέκτους και γλωσσικά ιδιώματα, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένος γεωγραφικός ή χρονικός προορισμός, και αυτό, επειδή η γλώσσα παραμένει ζωντανή, μετεξελίσσεται και...

19/04/2017 10:10

Xρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο του 12ου-13ου αιώνα

Ένα χρυσό βυζαντινό άγιο ποτήριο με λατινική επιγραφή, του 12ου-13ου αιώνα, παρουσιάστηκε σήμερα από το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου. Το ποτήριο έχει βάρος 194.39 γρ. και διαστάσεις 11,5 εκ. ύψος, 8,7 εκ. διάμετρο βάσης και 9 εκ. διάμετρο λεκανιδίου. Απαρτίζεται από...

29/09/2016 14:38

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Φιάλη, κατασκευασμένη από ράβδους γυαλιού, λιωμένες πάνω σε σκούρα πράσινη βάση, όπως αυτές που κατασκευάζονταν στην Αίγυπτο και αποτελούν συνήθη ευρήματα σε νεκροταφεία Κοπτών, βρέθηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου και πρόκειται πιθανόν για το αρχαιότερο μέχρι στιγμής παράδειγμα...

13/09/2016 19:16

Στυλιανός Λένας 1932-57

Ο Στυλιανός Λένας ήταν αγωνιστής και ήρωας της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1932 στα Χανδριά στους πρόποδες της Μαδαρής. Ήταν τέκνο του Χριστοφή και της Αθηνάς Λένα. Σε ηλικία 12 χρονών άφησε το χωριό του και πήγε να ζήσει με τον θείο του στην Λευκωσία. Στη Λευκωσία,...

07/09/2016 06:52

Τάσος Μάρκου 1936-1974

Ο Τάσος Μάρκου γεννήθηκε στη κωμόπολη Παραλιμνίου στις 18 Σεπτεμβρίου 1936. Ήταν το πρώτο παιδί του Μελή Μάρκου και της Μαρίας Ξιούρου. Λόγω των οικονομικών δυσκολιών και της φτώχιας που μάστιζε τότε τον αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου, η οικογένεια Μάρκου μετακόμισε στην Αμμόχωστο,...

19/07/2016 07:10

Ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής

«Μοναδικό ψηφιδωτό, που πρέπει να αναδειχθεί με το σωστό τρόπο», χαρακτήρισε σήμερα ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Μάριος Δημητριάδης το ψηφιδωτό Ρωμαϊκής Εποχής μήκους 19 Χ 4.60 μέτρα που αναπαριστά τους Άθλους του Ηρακλή και εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για το αποχετευτικό σύστημα στη...

14/07/2016 16:29

Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου 1937-57

Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1937, στο χωριό Κάτω Αμίαντος της επαρχίας Λεμεσού. Τελείωσε το δημοτικό του χωριού του και εργαζόταν ως ηλεκτροτεχνίτης στο μεταλλείο Αμιάντου και ήταν ιδρυτικό στέλεχος της ΣΕΚ Αμιάντου. Ήταν ενεργό μέλος από τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις. Συμμετείχε στην ιστορική μάχη του Πεύκου μεταξύ Κυπερούντας...

10/06/2016 10:17

Μιχαλάκης Καραολής 1933-56

Ο Μιχαλάκης Καραολής ήταν το τέταρτο παιδί του Σάββα και της Παναγιώτας Καραολή. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου, συνέχισε στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας, όπου και αποφοίτησε το 1952. Στην συνέχεια διορίστηκε κυβερνητικός υπάλληλος και εργαζόταν στο Τμήμα του Φόρου Εισοδήματος. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τον στίβο ως...

20/05/2016 09:45

Θεοδόσης Πιερίδης

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο πατέρας του Φίλιππος καταγόταν από το Δάλι. Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη. Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο. Από πολύ...

03/05/2016 06:50

Γλωσσολογία

Τα λάθη που κάνουμε καθημερινά στο γραπτό και τον προφορικό λόγο είναι αμέτρητα. Η ελληνική γλώσσα είναι από τις δυσκολότερες, εξ ου και το it's all greek to me! Μια έκφραση που χρησιμοποιούμε κι εμείς αντικαθιστώντας τα greek/ελληνικά βέβαια με τα... κινέζικα όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι. Μερικά λοιπόν μόνο από τα πιο συνηθισμένα...

03/04/2016 08:26

Aποτελούν εξαίσια πρότυπα των διαφόρων ρευμάτων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής, από τον 11ο μέχρι και το 19ο αιώνα.

Το 1985, αποτελεί χρονιά σταθμό για την κυπριακή πολιτιστική παράδοση μιας και 10 εκκλησίες που βρίσκονται στο Τρόοδος, εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η σπουδαιότητα των τοιχογραφιών συνεισέφερε στο να συγκαταλεχθούν οι ναοί αυτοί στη λίστα των παγκοσμίων μνημείων...

04/02/2016 06:38

Ιωνάς Νικολάου 1937-56

Ο Ιωνάς Νικολάου ήταν απόφοιτος του δημοτικού σχολείου Γερίου και του Παγκυπρίου Γυμνασίου και εργαζόταν ως σχεδιαστής στον Οίκο Ιωάννου και Παρασκευαΐδη στο Ακρωτήρι και στη Λευκωσία. Είχε κλίση στη ζωγραφική, με ιδιαίτερη προτίμηση την προσωπογραφία. Αναμείχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν ήταν ακόμα μαθητής του...

28/01/2016 06:45

Back to Top