Πάνος Δανός
H νέα κυπριακή οικονομία και η εξέλιξη της

Στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ισχυρή συνεισφορά στο ΑΕΠ σε ορίζοντα δεκαετίας μπορεί να οδηγήσουν επενδυτικά σχέδια με θέμα Ενέργεια, Logistics, Τουρισμός, Υποδομές και Κατασκευές - μεγάλα Ιδιωτικά Έργα, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΑΝΟΣ / BNP Paribas Real Estate, κ. Πάνος Δανός.

Τα έργα που οδηγούν τις εξελίξεις είναι πχ η Μαρίνα της Αγίας Νάπας, το Casino Resort, το Limassol Del Mar, το 360 στη Λευκωσία, οι Μαρίνες Πάφου και Λάρνακας, η παραχώρηση, σε επενδυτές, εκτάσεων 390. 000 τμ στο Αεροδρόμιο Λάρνακας, υποδομές στην Υγεία και Παιδεία, Νέος Επιβατικός Σταθμός Λεμεσού, ενεργειακές υποδομές στη περιοχή Βασιλικού, ο νέος Περιφερειακός Αυτοκινητόδρομος Λευκωσίας κ.α.

Η κυπριακή οικονομία, όπως επισημαίνεται, βρίσκεται σε πορεία δυναμικών και διατηρήσιμων ρυθμών ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια και αύξηση της ανταγωνιστικότητα της.

Η εκτίμηση και ο σχεδιασμός για το 2018 προβλέπει δημόσια έσοδα 7,44 δις, αυξημένα κατά 3,6%, δημόσιες δαπάνες 7,36 δις, αυξημένες κατά 2.9%, οι πρωτογενείς δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού έχουν καθοριστεί 6,3 δις, αυξημένες κατά 150 εκ σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2017.

Τα δημόσια έσοδα συνεχίζουν να καταγράφουν ανοδική πορεία, αυξάνονται λόγω της αναθέρμανσης της οικονομικής δραστηριότητας, των ψηλών ρυθμών ανάπτυξης, παρά το γεγονός ότι έχουν μειωθεί σημαντικά οι φορολογίες. Η μείωση των φορολογιών έχει δώσει επιπρόσθετη ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να επιταχυνθούν οι θετικές εξελίξεις είναι η αλλαγή του παλαιού αναπτυξιακού μοντέλου, που πρόκρινε την κατανάλωση με εφόδιο τον δανεισμό και σε περαιτέρω ανάπτυξη με οδηγό τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Ενώ, σχετική συζήτηση βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου εδώ και αρκετό καιρό, το πρόβλημα των NPLs που χρήζει ικανής αντιμετώπισης.

Το παρών άρθρο εξετάζει μερικά από τα σημαντικότερα επενδυτικά πεδία που μελετώνται για το άμεσο μέλλον ή βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης σε 5 στρατηγικούς τομείς της κυπριακής οικονομίας: την ενέργεια, τις υπηρεσίες εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), τις υποδομές, τον τουρισμό.και τις κατασκευές.

Οι προαναφερόμενοι κλάδοι-τονίζεται- παρουσιάζουν-πραγματικό ή και δυνητικό- συγκριτικό πλεονέκτημα για την κυπριακή οικονομία, συμβάλλουν στην αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης, καθώς είναι εξαγωγικοί τομείς ή τομείς που υποκαθιστούν εισαγωγές, και δημιουργούν οικονομίες κλίμακας και φάσματος με άλλες δραστηριότητες, όπως τις γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου. Παρότι και άλλοι τομείς μπορούν να αποτελέσουν μέρος του νέου προτύπου εξειδίκευσης (πχ. μεταποίηση), οι συγκεκριμένοι πέντε κλάδοι έχουν ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον επενδυτών, είτε διερευνητικό είτε υλοποιημένο.

Υπό την προϋπόθεση της περαιτέρω βελτίωσης της εμπιστοσύνης στην οικονομική πολιτική και της μείωσης της πολιτικής αβεβαιότητας ( εθνικό πρόβλημα ), αυτό το ενδιαφέρον μπορεί να μεταφραστεί σε σημαντικού μεγέθους νέες άμεσες επενδύσεις που θα βελτιώσουν ακόμα περισσότερο το οικονομικό τοπίο.

Όμως, η σύνθεση των επενδύσεων πρέπει να αλλάξει με ενίσχυση των επενδύσεων σε εξοπλισμό, υποδομές και έρευνα & ανάπτυξη, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη πολλαπλασιαστική επίπτωση στο ΑΕΠ και είναι απαραίτητες για την στροφή προς την οικονομία της γνώσης.

Συνολικά, απαιτείται διατηρήσιμη αύξηση όλων των συνιστωσών των επενδύσεων, κατ' ελάχιστον στα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Τα έργα που αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην επίτευξη, τόσο του ποσοτικού, όσο και του ποιοτικού στόχου. Πρώτον, πρόκειται για έργα μεγάλης κλίμακας. Δεύτερον, δεδομένου του στρατηγικού χαρακτήρα και της μεγάλης παραγωγικής τους δυναμικής, οι επενδύσεις αυτές έχουν μακροπρόθεσμα μεγάλη πολλαπλασιαστική επίδραση στο ΑΕΠ.

Όσον αφορά τον κλάδο της ενέργειας, η στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας, η διαθεσιμότητα ανανεώσιμων και ορυκτών πηγών και οι ανακαλύψεις πεδίων φυσικού αερίου στην Μεσόγειο δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες. Η ενέργεια αποτελεί στρατηγικό καταλύτη για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας καθόσον συνδέεται με μεγάλα επενδυτικά έργα υποδομής (αγωγοί, λιμένες, μονάδες παραγωγής ενέργειας, εγκαταστάσεις αποθήκευσης), έχει ζωτική συμβολή στο κόστος της παραγωγής και δημιουργεί θετικές οικονομίες κλίμακας και φάσματος για άλλους τομείς.

Τα logistics συνεισφέρουν σε μεγαλύτερη δυναμική για την Κύπρο, κυρίως λόγω της γεωγραφικής θέσης της χώρας ως διαμετακομιστικού κόμβου μεταξύ Ευρώπης και Μέση Ανατολής.

Ο τουρισμός αποτελεί ήδη έναν σημαντικό κλάδο, με μερίδιο 11% στο ΑΕΠ, μεγάλες δευτερογενείς διαχύσεις, και είναι κλάδος εξ ορισμού εξωστρεφής. Λόγω των ιδιαίτερων φυσικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών της Κύπρου το "ήλιος και παραλία" είναι το κυρίαρχο τουριστικό μοντέλο. Ως συνέπεια, ο κλάδος εμφανίζει υψηλή εποχική και γεωγραφική συγκέντρωση.

Τα τελευταία χρόνια, σημειώθηκε σημαντική αύξηση των αφίξεων, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας τιμών και αναβάθμιση των ξενοδοχειακών υποδομών. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις, όπως η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, υψηλές επισφάλειες για ορισμένα ξενοδοχεία, ελλείψεις στον χωροταξικό σχεδιασμό, το νομικό πλαίσιο, τους κανόνες που διέπουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις και την τεχνολογική καινοτομία - ετοιμότητα.

Τέλος, όσον αφορά την κτηματαγορά, ένα πρόσφατο φαινόμενο, αποτελεί το γεγονός ότι Ρώσοι, Κινέζοι και Άραβες επενδυτές αναπτύσσουν επιχειρηματικές δραστηριότητες στον τομέα των ακινήτων στην Κύπρο, αγοράζοντας οικόπεδα στα οποία ανεγείρουν διαμερίσματα τα οποία στη συνέχεια πωλούν σε ντόπιους, αλλά και σε αγοραστές από τις χώρες τους. Η ανάπτυξη ' Πύργων ' ( όπως και Μαρίνες ), προχωρά και ενδείκνυται άμεσα μια υβριδική ( ποσοτική και ποιοτική ) μελέτη, κοινή από όλους τους εμπλεκόμενους, για τον χαρακτήρα και αριθμό τους, για να συνεχίσουν να είναι εμπορικοί, αλλά και συμβατοί με το Κυπριακό περιβάλλον και να μην ξεπεράσουν την ζήτηση. Αποτελούν, όμως σίγουρα πρόοδο και συνεισφορά στην οικονομία.

Πάνος Δανός
BSc FRICS CEnv VRS IPF
www.danos-group.com

Send to Facebook

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Δρ. Κωνσταντίνος Α. Ιακώβου

Η κάθε τροφή έχει τη δική της ξεχωριστή λειτουργία στον οργανισμό μας. ΄Ολοι πρέπει να γνωρίζουμε τις επιδράσεις που θα έχουν στον οργανισμό μας ακόμα και οι καλύτερες τροφές και αυτό επειδή ακόμα και αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν με λάθος τρόπο. Κάποιες δίνουν ενέργεια, άλλες δύναμη, κάποιες ακόμα θερμότητα, ενώ άλλες επιδιορθώνουν...

18/05/2018 06:36

Παρασκευή Κιννή, Παναγιώτης Κουής

Πρόσφατες εκθέσεις επιστημονικών οργανισμών, όπως η Επιτροπή Lancet 2015 για την Υγεία και την Κλιματική Αλλαγή και η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή, κατατάσσουν το συνεχιζόμενο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως μια από τις σημαντικότερες παγκόσμιες απειλές για την υγεία στον 21ο αιώνα. Ειδικότερα, για...

17/05/2018 13:32

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Τις προάλλες και εν μέσω ποικίλων και αντιφατικών μεταξύ τους αντιδράσεων από διάφορους συμπολίτες μας, εντόπισα τον Δήμαρχο Πάφου, σε σχετική ανάρτηση να δηλώνει στομφωδώς και με περηφάνια την προσεχή ρύθμιση του πλαισίου το οποίο, «εντός του μέτρου και της λογικής», όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, θα ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία...

15/05/2018 08:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν στα ζητήματα που προκύπτουν από την διεκδίκηση μεριδίου από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, είναι καθοριστικές ως προς την επίλυση της διαφοράς μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για το εν λόγω ζήτημα. Σε πρόσφατες του δηλώσεις,...

04/05/2018 08:46

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πρόσφατη πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας από την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας εις απάντηση της κατ’ ισχυρισμόν, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο οργανισμό, χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ εναντίον πολιτών στην πόλη Ντούμα της Ανατολικής...

18/04/2018 10:08

Κωνσταντίνος Φελλά

Τα τυχερά παιχνίδια φαντάζουν στα μάτια του χειμαζόμενου από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών Κύπριου, ως μια διέξοδος στα προβλήματα της καθημερινότητας του, ενώ του επιτρέπουν να ελπίζει στην άκοπη αποκατάσταση των οικονομικών του νοικοκυριού του. Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα παγκύπριας ποσοτικής έρευνας...

04/04/2018 07:06

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης

Ο ρόλος της Λευκωσίας ως διοικητικό κέντρο πρέπει να ενισχύεται και όχι να αμφισβητείται Στο όνομα μιας δήθεν «καλοπροαίρετης» αποκέντρωσης, λαμβάνονται αποφάσεις οι οποίες περιορίζουν τις προοπτικές της. Η Λευκωσία, ως πρωτεύουσα της Κύπρου είναι το διοικητικό κέντρο του κράτους. Στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας και στο...

31/03/2018 20:21

Σάβια Ορφανίδου

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) είναι η Τράπεζας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει στα 28 Κράτη Μέλη (η Κύπρος συμμετέχει με ποσοστό 0.111%). Η ΕΤΕπ δημιουργήθηκε το 1958 και προσμετρά ήδη 60 χρόνια εμπειρίας σε χρηματοδοτήσεις έργων εντός και εκτός της Ευρώπης, για περίπου 450 έργα ετησίως σε περισσότερες...

29/03/2018 08:53

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Έτσι όπως μελετούσα την εξέλιξη της εκλογικής συμπεριφοράς σε Αμερική και Ευρώπη, όπως αυτή βαίνει τα τελευταία τουλάχιστον 70 χρόνια και καταγράφεται μέσα από τη θεωρία της πολιτικής επικοινωνίας και της σχετικής επιστημονικής γραφής, με λύπη μου διαπίστωσα ότι στην Κύπρο η ανάλογη εξέλιξη κινείται κυκλικά πλην στατικά, από...

28/03/2018 09:29

Νίκος Α. Ρολάνδης

Ο Νίκος Αναστασιάδης υπήρξε δυο φορές άτυχος μέσα από την επιτυχία του: Το 2013 παρέλαβε την Κύπρο μέσα σε οικονομικό κρημνό – και την ανόρθωσε. Το 2018 πρέπει να χειρισθεί το κυπριακό και το ενεργειακό πρόβλημα σε κατάσταση κατάρρευσης. Για το 2013 (οικονομία) ο Πρόεδρος δεν ευθυνόταν καθόλου για όσα προηγήθηκαν. Για...

26/03/2018 06:59

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πτώση της πόλης Αφρίν της Συρίας στα χέρια των Τούρκων στρατιωτών και των Σύριων συμμάχων τους του Ελεύθερου Συριακού Στρατού σηματοδοτεί μια νέα καμπή στην ιστορία του παρατεταμένου πολέμου στη Συρία. Η τουρκική επιθετικότητα που ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου 2018 κορυφώνεται πλέον με την κατάληψη της μεγαλύτερης πόλης του...

19/03/2018 12:13

Back to Top