Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Συρία και διεθνές δίκαιο

Η πρόσφατη πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας από την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας εις απάντηση της κατ’ ισχυρισμόν, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο οργανισμό, χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ εναντίον πολιτών στην πόλη Ντούμα της Ανατολικής Γούτα έχει, πέραν των σημαντικών της γεωπολιτικών προεκτάσεων, σημαντικές επιπτώσεις στη γενική και ειδική θεωρία του διεθνούς δικαίου που αφορά στη χρήση ένοπλης βίας.

Μια από τις βασικότερες και θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου είναι η απαγόρευση χρήση βίας, όπως αυτή εντοπίζεται στο Άρθρο 2(4) του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, «όλα τα μέλη στις διεθνείς τους σχέσεις θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας, που εκδηλώνεται εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους είτε με οποιαδήποτε άλλη ενέργεια ασυμβίβαστη προς τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.»

Η ρήτρα αυτή διαβάζεται μαζί με το Άρθρο 2(7) του Καταστατικού Χάρτη που αναφέρεται στην απαγόρευση επέμβασης σε ζητήματα που ανήκουν ουσιαστικά στην εσωτερική δικαιοδοσία οποιουδήποτε κράτους, αρχή όμως που δεν πρέπει να εμποδίζει την εφαρμογή των εξαναγκαστικών μέτρων που προβλέπονται από το Κεφάλαιο VII του Καταστατικού Χάρτη.

Οι μοναδικές συμβατικές εξαιρέσεις στα πιο πάνω, αυτές δηλαδή που περιλαμβάνονται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και οι οποίες αναγνωρίζονται παράλληλα ως κανόνες του διεθνούς εθιμικού δικαίου (αυτού δηλαδή που δεν συμπεριλαμβάνονται σε Διεθνείς Συμβάσεις, αλλά είναι επίσης νομικά δεσμευτικοί) παρατίθενται στο Κεφάλαιο VII του Καταστατικού Χάρτη που τιτλοφορείται «Ενέργειες σε περίπτωση απειλής εναντίον της Ειρήνης, Διαταράξεως της Ειρήνης και Επιθετικών Πράξεων.»

Πρωτίστως, αναφέρεται ότι την αρμοδιότητα για το αν υπάρχει απειλή για την ειρήνη, διατάραξη της ειρήνης ή επιθετική ενέργεια έχει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό, στην περίπτωση της Συρίας δεν έχει καταστεί δυνατόν λόγω της άσκησης σε διάφορες περιπτώσεις του δικαιώματος της αρνησικυρίας (βετο) από τη Ρωσία.

Η πρώτη λοιπόν εξαίρεση στην απαγόρευση ένοπλης βίας είναι η εξουσιοδότηση από το Συμβούλιο Ασφαλείας της ανάληψης ένοπλης βίας από Μέλη του Οργανισμού σύμφωνα με το Άρθρο 42 του Καταστατικού Χάρτη. Πάλι, στην περίπτωση της Συρίας αυτό δεν κατέστη δυνατό λόγω της άσκησης βέτο από τη Ρωσία.

Η δεύτερη εξαίρεση στην απαγόρευση χρήσης βίας είναι το φυσικό δικαίωμα της ατομικής ή συλλογικής νόμιμης άμυνας σε περίπτωση που ένα κράτος δέχεται ένοπλη επίθεση. Ούτε αυτή η εξαίρεση συντρέχει ως προς την νομιμοποίηση της άσκησης ένοπλης βίας από τις ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία.

Αυτό που προτάθηκε ως νομιμοποίηση της άσκησης βίας στην πρόσφατη περίπτωση της Συρίας ήταν μια σημαντική προσπάθεια νομιμοποίησης της έξω από τα πλαίσια του Καταστατικού Χάρτη και στη βάση του εθιμικού δικαίου.

Συγκεκριμένα, το Ηνωμένο Βασίλειο προέβαλε ως αιτιολόγηση της ανάληψης χρήσης βίας το κατ’ ισχυρισμόν δικαίωμα στην ανθρωπιστική επέμβαση, δηλαδή την χρήση βίας στις περιπτώσεις εκείνες όπου υπάρχουν μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα πρέπει να τονιστεί, όμως, ότι αυτό δεν αποτελεί αναγνωρισμένο και υπαρκτό δικαίωμα στο διεθνές συμβατικό δίκαιο και ούτε, μέχρι στιγμής, στο διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Η προώθηση, όμως, μιας τέτοιας αιτιολογίας, δυνατόν, εάν επαναληφθεί με την απαραίτητη πεποίθηση δικαίου, να δημιουργήσει ένα τέτοιο δικαίωμα στο εθιμικό δίκαιο, αλλάζοντας άρδην του κανόνες του διεθνούς δικαίου που αφορούν στην χρήση ένοπλης βίας.

Send to Facebook

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Δρ. Κωνσταντίνος Α. Ιακώβου

Η κάθε τροφή έχει τη δική της ξεχωριστή λειτουργία στον οργανισμό μας. ΄Ολοι πρέπει να γνωρίζουμε τις επιδράσεις που θα έχουν στον οργανισμό μας ακόμα και οι καλύτερες τροφές και αυτό επειδή ακόμα και αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν με λάθος τρόπο. Κάποιες δίνουν ενέργεια, άλλες δύναμη, κάποιες ακόμα θερμότητα, ενώ άλλες επιδιορθώνουν...

18/05/2018 06:36

Παρασκευή Κιννή, Παναγιώτης Κουής

Πρόσφατες εκθέσεις επιστημονικών οργανισμών, όπως η Επιτροπή Lancet 2015 για την Υγεία και την Κλιματική Αλλαγή και η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή, κατατάσσουν το συνεχιζόμενο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως μια από τις σημαντικότερες παγκόσμιες απειλές για την υγεία στον 21ο αιώνα. Ειδικότερα, για...

17/05/2018 13:32

Πάνος Δανός

Στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ισχυρή συνεισφορά στο ΑΕΠ σε ορίζοντα δεκαετίας μπορεί να οδηγήσουν επενδυτικά σχέδια με θέμα Ενέργεια, Logistics, Τουρισμός, Υποδομές και Κατασκευές - μεγάλα Ιδιωτικά Έργα, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΑΝΟΣ / BNP Paribas Real Estate, κ. Πάνος Δανός. Τα έργα που οδηγούν τις εξελίξεις είναι...

16/05/2018 07:06

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Τις προάλλες και εν μέσω ποικίλων και αντιφατικών μεταξύ τους αντιδράσεων από διάφορους συμπολίτες μας, εντόπισα τον Δήμαρχο Πάφου, σε σχετική ανάρτηση να δηλώνει στομφωδώς και με περηφάνια την προσεχή ρύθμιση του πλαισίου το οποίο, «εντός του μέτρου και της λογικής», όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, θα ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία...

15/05/2018 08:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν στα ζητήματα που προκύπτουν από την διεκδίκηση μεριδίου από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, είναι καθοριστικές ως προς την επίλυση της διαφοράς μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για το εν λόγω ζήτημα. Σε πρόσφατες του δηλώσεις,...

04/05/2018 08:46

Κωνσταντίνος Φελλά

Τα τυχερά παιχνίδια φαντάζουν στα μάτια του χειμαζόμενου από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών Κύπριου, ως μια διέξοδος στα προβλήματα της καθημερινότητας του, ενώ του επιτρέπουν να ελπίζει στην άκοπη αποκατάσταση των οικονομικών του νοικοκυριού του. Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα παγκύπριας ποσοτικής έρευνας...

04/04/2018 07:06

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης

Ο ρόλος της Λευκωσίας ως διοικητικό κέντρο πρέπει να ενισχύεται και όχι να αμφισβητείται Στο όνομα μιας δήθεν «καλοπροαίρετης» αποκέντρωσης, λαμβάνονται αποφάσεις οι οποίες περιορίζουν τις προοπτικές της. Η Λευκωσία, ως πρωτεύουσα της Κύπρου είναι το διοικητικό κέντρο του κράτους. Στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας και στο...

31/03/2018 20:21

Σάβια Ορφανίδου

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) είναι η Τράπεζας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει στα 28 Κράτη Μέλη (η Κύπρος συμμετέχει με ποσοστό 0.111%). Η ΕΤΕπ δημιουργήθηκε το 1958 και προσμετρά ήδη 60 χρόνια εμπειρίας σε χρηματοδοτήσεις έργων εντός και εκτός της Ευρώπης, για περίπου 450 έργα ετησίως σε περισσότερες...

29/03/2018 08:53

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Έτσι όπως μελετούσα την εξέλιξη της εκλογικής συμπεριφοράς σε Αμερική και Ευρώπη, όπως αυτή βαίνει τα τελευταία τουλάχιστον 70 χρόνια και καταγράφεται μέσα από τη θεωρία της πολιτικής επικοινωνίας και της σχετικής επιστημονικής γραφής, με λύπη μου διαπίστωσα ότι στην Κύπρο η ανάλογη εξέλιξη κινείται κυκλικά πλην στατικά, από...

28/03/2018 09:29

Νίκος Α. Ρολάνδης

Ο Νίκος Αναστασιάδης υπήρξε δυο φορές άτυχος μέσα από την επιτυχία του: Το 2013 παρέλαβε την Κύπρο μέσα σε οικονομικό κρημνό – και την ανόρθωσε. Το 2018 πρέπει να χειρισθεί το κυπριακό και το ενεργειακό πρόβλημα σε κατάσταση κατάρρευσης. Για το 2013 (οικονομία) ο Πρόεδρος δεν ευθυνόταν καθόλου για όσα προηγήθηκαν. Για...

26/03/2018 06:59

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πτώση της πόλης Αφρίν της Συρίας στα χέρια των Τούρκων στρατιωτών και των Σύριων συμμάχων τους του Ελεύθερου Συριακού Στρατού σηματοδοτεί μια νέα καμπή στην ιστορία του παρατεταμένου πολέμου στη Συρία. Η τουρκική επιθετικότητα που ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου 2018 κορυφώνεται πλέον με την κατάληψη της μεγαλύτερης πόλης του...

19/03/2018 12:13

Back to Top