Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Συρία και διεθνές δίκαιο

Η πρόσφατη πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας από την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας εις απάντηση της κατ’ ισχυρισμόν, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο οργανισμό, χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ εναντίον πολιτών στην πόλη Ντούμα της Ανατολικής Γούτα έχει, πέραν των σημαντικών της γεωπολιτικών προεκτάσεων, σημαντικές επιπτώσεις στη γενική και ειδική θεωρία του διεθνούς δικαίου που αφορά στη χρήση ένοπλης βίας.

Μια από τις βασικότερες και θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου είναι η απαγόρευση χρήση βίας, όπως αυτή εντοπίζεται στο Άρθρο 2(4) του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, «όλα τα μέλη στις διεθνείς τους σχέσεις θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας, που εκδηλώνεται εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους είτε με οποιαδήποτε άλλη ενέργεια ασυμβίβαστη προς τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.»

Η ρήτρα αυτή διαβάζεται μαζί με το Άρθρο 2(7) του Καταστατικού Χάρτη που αναφέρεται στην απαγόρευση επέμβασης σε ζητήματα που ανήκουν ουσιαστικά στην εσωτερική δικαιοδοσία οποιουδήποτε κράτους, αρχή όμως που δεν πρέπει να εμποδίζει την εφαρμογή των εξαναγκαστικών μέτρων που προβλέπονται από το Κεφάλαιο VII του Καταστατικού Χάρτη.

Οι μοναδικές συμβατικές εξαιρέσεις στα πιο πάνω, αυτές δηλαδή που περιλαμβάνονται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και οι οποίες αναγνωρίζονται παράλληλα ως κανόνες του διεθνούς εθιμικού δικαίου (αυτού δηλαδή που δεν συμπεριλαμβάνονται σε Διεθνείς Συμβάσεις, αλλά είναι επίσης νομικά δεσμευτικοί) παρατίθενται στο Κεφάλαιο VII του Καταστατικού Χάρτη που τιτλοφορείται «Ενέργειες σε περίπτωση απειλής εναντίον της Ειρήνης, Διαταράξεως της Ειρήνης και Επιθετικών Πράξεων.»

Πρωτίστως, αναφέρεται ότι την αρμοδιότητα για το αν υπάρχει απειλή για την ειρήνη, διατάραξη της ειρήνης ή επιθετική ενέργεια έχει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό, στην περίπτωση της Συρίας δεν έχει καταστεί δυνατόν λόγω της άσκησης σε διάφορες περιπτώσεις του δικαιώματος της αρνησικυρίας (βετο) από τη Ρωσία.

Η πρώτη λοιπόν εξαίρεση στην απαγόρευση ένοπλης βίας είναι η εξουσιοδότηση από το Συμβούλιο Ασφαλείας της ανάληψης ένοπλης βίας από Μέλη του Οργανισμού σύμφωνα με το Άρθρο 42 του Καταστατικού Χάρτη. Πάλι, στην περίπτωση της Συρίας αυτό δεν κατέστη δυνατό λόγω της άσκησης βέτο από τη Ρωσία.

Η δεύτερη εξαίρεση στην απαγόρευση χρήσης βίας είναι το φυσικό δικαίωμα της ατομικής ή συλλογικής νόμιμης άμυνας σε περίπτωση που ένα κράτος δέχεται ένοπλη επίθεση. Ούτε αυτή η εξαίρεση συντρέχει ως προς την νομιμοποίηση της άσκησης ένοπλης βίας από τις ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία.

Αυτό που προτάθηκε ως νομιμοποίηση της άσκησης βίας στην πρόσφατη περίπτωση της Συρίας ήταν μια σημαντική προσπάθεια νομιμοποίησης της έξω από τα πλαίσια του Καταστατικού Χάρτη και στη βάση του εθιμικού δικαίου.

Συγκεκριμένα, το Ηνωμένο Βασίλειο προέβαλε ως αιτιολόγηση της ανάληψης χρήσης βίας το κατ’ ισχυρισμόν δικαίωμα στην ανθρωπιστική επέμβαση, δηλαδή την χρήση βίας στις περιπτώσεις εκείνες όπου υπάρχουν μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα πρέπει να τονιστεί, όμως, ότι αυτό δεν αποτελεί αναγνωρισμένο και υπαρκτό δικαίωμα στο διεθνές συμβατικό δίκαιο και ούτε, μέχρι στιγμής, στο διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Η προώθηση, όμως, μιας τέτοιας αιτιολογίας, δυνατόν, εάν επαναληφθεί με την απαραίτητη πεποίθηση δικαίου, να δημιουργήσει ένα τέτοιο δικαίωμα στο εθιμικό δίκαιο, αλλάζοντας άρδην του κανόνες του διεθνούς δικαίου που αφορούν στην χρήση ένοπλης βίας.

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υποβολή της έκθεσης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο στα πλαίσια των καλών του υπηρεσιών αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός που καταδεικνύει την κατάσταση του Κυπριακού την περίοδο 21 Μαϊου 2018 έως 5 Οκτωβρίου 2018. Η έκθεση είναι σημαντική γιατί σε αυτήν περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα των συναντήσεων που είχε η ειδική...

17/10/2018 12:43

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η δραστηριοποίηση του πλοίου - γεωτρύπανου στην νοτιοανατολική Μεσόγειο βρίσκεται προ των πυλών και η διαδικασία για την πρώτη του γεώτρηση, εν μέσω πολλών αναβολών λόγω κυρίως έλλειψης τεχνογνωσίας από το τοπικό προσωπικό. Οι προθέσεις της Τουρκίας καθίστανται πλέον προφανείς, ειδικά αν αναλογιστούμε την ανακοίνωση αγοράς...

07/11/2018 11:48

Θεόδωρου Μάντη

Αντιλαμβανόμενες τον έντονο ανταγωνισμό που επικρατεί σήμερα στον επιχειρηματικό κόσμο, πληθώρα εταιρειών έχει προχωρήσει στην προσφορά ενός ευρέως φάσματος Παροχών σε Είδος (χρήση εταιρικών και ιδιωτικών αυτοκινήτων, σχέδια αγοράς μετοχών, χρήση περιουσιακών στοιχείων, γεύματα, δώρα, έξοδα μετεγκατάστασης, ταξίδια, κ.α), αποσκοπώντας...

12/10/2018 07:46

Λάμπρος Λάμπρου

Για να χρησιμοποιήσουμε μια πολύ γνωστή ρήση των στελεχών του ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης, ο καθένας πρέπει να κρίνεται από το αποτέλεσμα της πολιτικής του.  Ποιο είναι το αποτέλεσμα των πολιτικών της κυβέρνησης όσον αφορά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας; Το κόστος ανεβαίνει συνεχώς, δεν υπάρχει στον ορίζοντα καμία προοπτική...

09/10/2018 12:34

Σάβια Ορφανίδου

Ανήκω στη γενιά των Κυπρίων που δεν έχουν χαρεί μια ελεύθερη πατρίδα. Στον πολιτικό χώρο του Δημοκρατικού Συναγερμού, έχουμε μεγαλώσει με πρώτη και ασυμβίβαστη αρχή μας, τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής και διαίρεσης της πατρίδας μας, στο πλαίσιο μιας λογικής και βιώσιμης λύσης. Όλα αυτά τα χρόνια έκανα συνειδητή μου...

08/10/2018 13:41

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ελάχιστα μόνο εικοσιτετράωρα πριν από το δημοψήφισμα στα Σκόπια για την αποδοχή της Συμφωνίας των Πρεσπών, εντείνεται η εκστρατεία του στρατοπέδου του Πρωθυπουργού της χώρας Ζόραν Ζάεφ για την υπερψήφιση της Συμφωνίας, η οποία έχει διχάσει τόσο τα Σκόπια όσο και την Ελλάδα. Οι τάσεις και εκφάνσεις αλυτρωτισμού συνεχίζονται...

28/09/2018 06:33

Δρ Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αναφορά της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ζητήθηκε από την Δημοκρατία του Μαυρικίου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για το ζήτημα που αφορά το αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό εξετάστηκε πρόσφατα από το Διεθνές Δικαστήριο με έδρα την Χάγη. Κατά την διάρκεια των προφορικών παραστάσεων ενώπιον...

11/09/2018 10:53

Στέλιου Κυθρεώτη

  Παιδεία: Nα γιατί δεν είμαστε στο πλευρό σας, φίλοι εκπαιδευτικοί, για την ακρίβεια, μας ενοχλεί που δεν κατανοείτε το γιατί...Του Στέλιου Κυθρεώτη Μεγάλος σάλος γίνεται τις τελευταίες μέρες με την Παιδεία και τον «εξορθολογισμό» που εισηγείται η κυβέρνηση. Στα χαρακώματα οι εκπαιδευτικοί γιατί «χάνουν τα κεκτημένα...

29/08/2018 09:22

Κώστας Μαυρίδης

Πριν μήνες, αναλύαμε την πρωτόγνωρη απόφαση της Τουρκίας να αποσύρει τον χρυσό (29 τόνους) που διατηρούσε στις ΗΠΑ ως αποθεματικά. Περιγράψαμε την κίνηση ως προληπτική ενόψει στοιχείων των ΗΠΑ που ενοχοποιούν τον Ερντογανικό περίγυρο. Οι πρόσφατες κυρώσεις των ΗΠΑ σε δύο Υπουργούς του Ερντογάν με κατάσχεση των περιουσιακών...

14/08/2018 07:06

Ανδρέα Δημητριάδη

Οι ενδείξεις γύρω από την φετινή τουριστική κίνηση πιστοποιούν ότι η δουλειά και οι ενέργειες προηγούμενων χρόνων έχουν αρχίσει σταδιακά να αποδίδουν καρπούς. Αδιαμφισβήτητα, οι επενδύσεις τόσο στην ξενοδοχειακή βιομηχανία όσο και άλλα μεγάλα αναπτυξιακά έργα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ώστε η Κύπρος όχι απλώς να αντέχει...

26/07/2018 10:25

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω ακράδαντα ότι η ψυχή κάθε χώρας και οι ρίζες της βρίσκονται στην Ύπαιθρο, βρίσκονται στην Περιφέρεια, βρίσκονται εκεί όπου συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται οι Αγρότες μας. Όση βιομηχανία, όση ανάπτυξη και να έχει κάποια χώρα εάν δεν έχει τον ζωτικό Αγροτικό Τομέα, είναι καταδικασμένη σε αργό θάνατο, είναι ελλειμματική...

22/06/2018 12:04

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Back to Top