Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Ασφαλής επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων στη γεωργία

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων.

Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται από σημαντικά πλεονεκτήματα, ωστόσο υπόκειται σε πιθανούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς αναφορικά με την παρουσία μικρορύπων στα επεξεργασμένα αστικά λύματα.

H ανεπάρκεια των υφιστάμενων συμβατικών μεθόδων επεξεργασίας αστικών λυμάτων να απομακρύνουν μικρορύπους (ξενοβιοτικές ουσίες), είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένη σε παγκόσμιο επίπεδο. Τρέχουσες ανοικτές προκλήσεις που σχετίζονται με την παρουσία των μικρορύπων στο περιβάλλον περιλαμβάνουν το μετασχηματισμό τους στις μονάδες επεξεργασίας αστικών λυμάτων ή ενόσω βρίσκονται στο περιβάλλον σε διαφορετικά χημικά μόρια από τα αρχικά, τη συσσώρευσή τους στο έδαφος και την πρόσληψή τους από τα φυτά και καρπούς.

Επιπλέον, περιλαμβάνουν τη βιολογική τους δράση και την ικανότητά τους να επάγουν μικροβιακή αντοχή και τη δυνατότητα εφαρμογής προχωρημένων τεχνολογιών ή συνδυασμό τεχνολογιών για την απομάκρυνσή τους από τα αστικά λύματα, με στόχο την προώθηση της αειφόρου και ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. Κατά την τελευταία δεκαετία, η επιστημονική κοινότητα έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα στον τομέα αυτό.

Η εφαρμογή προηγμένων αναλυτικών εργαλείων επιτρέπει τον προσδιορισμό αυτών των ενώσεων (συμπεριλαμβανομένων και των προϊόντων μετασχηματισμού τους). Πειραματικές δοκιμές έχουν επιβεβαιώσει ότι οι μικρορύποι μπορούν να επιφέρουν διάφορες επιπτώσεις σε οργανισμούς. Σχετικές έρευνες έδειξαν επίσης ότι οι μικρορύποι μπορούν να συσσωρευθούν στο έδαφος μετά από παρατεταμένη χρήση των αστικών λυμάτων στη γεωργία και να προσληφθούν στη συνέχεια από τις ρίζες, φύλλα και καρπούς διαφόρων φυτών.

Στο παρόν όμως στάδιο δεν υπάρχει επαρκής γνώση η οποία να αφορά τον πραγματικό κίνδυνο που αφορά στην κατανάλωση καρπών που έχουν αρδευθεί με επεξεργασμένα λύματα. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα μιας και αυτό το ερώτημα συνδέεται με διάφορα επιστημονικά κενά που καλείται να απαντήσει η επιστημονική κοινότητα.

Επιπλέον, τα αστικά λύματα αποτελούν σήμερα μία σημαντική πηγή διάδοσης μικροβιακών στελεχών που έχουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά στο περιβάλλον. Σημειώνεται ότι οι υφιστάμενες βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας των αστικών λυμάτων όπως η μέθοδος της ενεργού ιλύoς, δεν μπορούν να απομακρύνουν εξολοκλήρου τα ανθεκτικά βακτήρια, ενώ διαφαίνεται ότι μπορούν παράλληλα να προωθήσουν την οριζόντια μετάδοση γονιδίων αντοχής μεταξύ των βακτηρίων.

Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι την ανάγκη για μια συντονισμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του γενικότερου προβλήματος της ανθεκτικότητας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, υπογραμμίζει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) υποστηρίζοντας ότι χωρίς την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, ο κόσμος οδεύει προς μια «μετα-αντιβιοτική εποχή».

Το θέμα της «Επαναχρησιμοποίησης αστικών λυμάτων στη γεωργία και των τρεχουσών προκλήσεων σε σχέση με τους ρύπους αναδυόμενου ενδιαφέροντος», απασχόλησε και την 2η Τριμερή Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, την οποία φιλοξένησε πρόσφατα η Βουλή των Αντιπροσώπων στην οποία συμμετείχε με προσκεκλημένη ομιλία η υπογράφουσα.

Στοχευμένη συνεργασία και δράσεις μεταξύ των τριών χωρών θα μπορούσε να συνεισφέρει ουσιαστικά στην ανάπτυξη νέας γνώσης και ακολούθως κατευθυντήριων οδηγιών έτσι ώστε η επαναχρησιμοποίηση αστικών λυμάτων να διασφαλίζει την οικολογική και ανθρώπινη υγεία. Η μακρόχρονη εμπειρία που υπάρχει στην επαναχρησιμοποίηση στην Κύπρο και το Ισραήλ, τα προηγμένα συστήματα που εφαρμόζουν, η τεχνογνωσία και εμπειρογνωμοσύνη που διαθέτουν, μπορούν να διατηρήσουν την πρωτοποριακή τους ήδη θέση στον τομέα αυτό εισάγοντας νέες ιδέες, τεχνικές και πρακτικές σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, που να διασφαλίζουν την αειφόρο επαναχρησιμοποίηση υπό το φως των νέων προκλήσεων.

Η Κύπρος ηγείται μέσω του Διεθνούς Ερευνητικού Κέντρου Νηρέα του Πανεπιστημίου Κύπρου αρκετών διεθνών δράσεων που αφορούν τα πιο πάνω θέματα όπως:

  1. Ευρωπαϊκό Δίκτυο COST ΝEREUS ES1403 (New and emerging challenges and opportunities in wastewater reuse) με προϋπολογισμό €700,000: περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό ερευνητικών φορέων από 41 χώρες. Στόχος είναι να δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις αναφορικά με τις πραγματικές επιπτώσεις της επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. http://www.cost.eu/COST_Actions/essem/ES1403 και http://www.nereus-cost.eu 
  2. Marie Skłodowska-Curie: Innovative Training Networks (ITN) που εντάσσεται στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 (H2020-MSCA-ITN-2015). Το ερευνητικό έργο έχει τίτλο "Antibiotics and mobile resistance elements in wastewater reuse applications: risks and innovative solutions (ANSWER)" και προϋπολογισμό €3,700,00. Το έργο στοχεύει στην ενίσχυση των προσπαθειών στον τομέα της ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων αστικών λυμάτων σε σχέση με την μικροβιακή ανθεκτικότητα στο περιβάλλον. http://www.answer-itn.eu
  3. Leader of Working Group 5 on Wastewater reuse and contaminants of emerging concern of the Norman Association, http://www.norman-network.net/?q=Home 
  4. Διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου http://www.xenowac2018.com στη Λεμεσό τον Οκτώβριο του 2018. 
  5. Πολλά άλλα ερευνητικά έργα και δημοσιεύσεις στο συγκεκριμένο θέμα.


Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος
Διευθύντρια του Διεθνές Ερευνητικού Κέντρου Νερού (ΝΗΡΕΑΣ)
Πανεπιστήμιο Κύπρου

Send to Facebook

Ελίζας Στασοπούλου

Το Χρηματιστήριο ξεκίνησε τη λειτουργία του στην Κύπρο από το 1996. Μέσα από την πάροδο των ετών, καταγράφηκαν πολλές εξελίξεις, θετικές και αρνητικές για τις επιχειρήσεις και την Κυπριακή Οικονομία καθώς και θεσμικές εξελίξεις στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ταυτόχρονα έθεσαν τα θεμέλια για διαφοροποίηση Νόμων, Κανονισμών,...

15/12/2017 08:33

Νίκος Ιωάννου

Με μια εντυπωσιακή κίνηση το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (Κ.Κ.Κ) διοργάνωσε πρόσφατα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πολιτικών κόμματων που έγινε ποτέ, με την παρουσία σχεδόν 300 κομμάτων από 160 χώρες της υφηλίου. Η σύναξη πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες μετά το 19ο Συνέδριο του Κ.Κ.Κ. δίνοντας έτσι μεγαλύτερη σημασία στο γεγονός. Είναι...

13/12/2017 13:02

Σοφοκλής Μούσουλος

Στις 1 Δεκεμβρίου 2017, πριν λίγες μέρες, η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά Κυπριακής γης (κοντά στο Ζύγι) που βρισκόταν στην κυριότητα του Ην. Βασιλείου έναντι του ποσού των € 8,6 εκ. Τη συμφωνία αυτή υπέγραψαν εκ μέρους των αγοραστών ο κ. Μάριος Δημητριάδης, Υπουργός Μεταφορών του κ. Αναστασιάδη και...

05/12/2017 09:27

Φάνη Φιλοθέου

«Μην απαξιώνετε την πολιτικήν διότι θα υποστείτε την μέγιστην τιμωρίαν να καταλήξετε να σας κυβερνούν κατώτεροι σας», Πλάτων. Κύπρος 2017! Τίποτα δεν είναι πιο κατατοπιστικό για να περιγράψει κανείς τη σημερινή κυπριακή πραγματικότητα. Τα σλόγκαν «όλοι είναι το ίδιο», «δεν ασχολούμαι με πολιτικά», «δεν με ενδιαφέρει, ας...

04/12/2017 13:10

Νάταλη Περικλέους και Άννα Δράκου

Το σκεπτικό πίσω από το Movember CyprusΗ εκστρατεία Movember Cyprus εγκαθιδρύθηκε στην Κύπρο το 2013, παρόλο που η ιδέα ξεκίνησε στην Αυστραλία το 2003 από μία παρέα νέων που ήθελαν να επαναφέρουν το παλιό στυλ των ανδρών με μουστάκι, μέχρι που αποφάσισαν να το κάνουν για καλό σκοπό. Η ιδέα στην Κύπρο είχε ξεκινήσει από την λέσχη...

28/11/2017 14:30

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τα ενεργειακά ζητήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επιβεβαιώνουν την ορθή πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση όσον αφορά στην προώθηση και αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της χώρας μας. Οι τριμερείς συνεργασίες που έχουν συναφθεί μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ και Κύπρου – Ελλάδας –...

28/11/2017 13:06

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω, ότι στη πολιτική αλλά και σε κάθε έκφανση της ζωής, το αποτέλεσμα είναι που μετρά και όχι τα κενού περιεχομένου συνθήματα και φωνασκίες. Άλλωστε αποτελεί αξίωμα ότι τα έργα είναι ικανότερα των λόγων. Μέσα στη δίνη της προεκλογικής κυριαρχούν οι μεγαλοστομίες, οι γενικολογίες, οι απεραντολογίες των θα και η ισοπέδωση...

24/11/2017 08:24

Στέφανος Στεφάνου

Μια αναφορά του Προέδρου της ΕΔΕΚ κ. Σιζόπουλου άνοιξε ξανά το θέμα της βάσης λύσης του Κυπριακού. Είπε ο κ. Σιζόπουλος ότι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία (ΔΔΟ) αποτελεί τη χειρότερη μορφή διχοτόμησης. Και σ’ αυτό, πρόσθεσε, συμφωνεί ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος. Συμφωνεί ή όχι ο κ. Παπαδόπουλος δεν βγήκε να το ξεδιαλύνει. Κρύβεται,...

21/11/2017 10:28

Χρυσόστομος Μωυσέως

Είναι θλιβερό και την ίδια ώρα εξοργιστικό να παρακολουθεί κανείς την κατρακύλα στην οποία οδηγείται ο δημόσιος διάλογος για το κυπριακό από το επιτελείο Ν. Παπαδόπουλου. Δύσκολα μπορεί να διανοηθεί κανείς το πόση σκοπιμότητα χρειάζεται για να επιμένει σε τέτοιο βαθμό στην επανάληψη ψεμάτων, κάλπικων κινδυνολογιών, κενών συνθηματολογιών...

20/11/2017 09:08

Λευτέρης Χριστοφόρου

Καθημερινά διεξάγονται συζητήσεις και από κάποιους επιχειρείται προεκλογική ένταση και σύγχυση, με αποτέλεσμα ο Κύπριος Πολίτης να μην αποκομίζει πάντοτε την ορθή και αντικειμενική εικόνα. Οφείλουμε λοιπόν να παρουσιάσουμε τις Απλές Αλήθειες στο λαό, οι οποίες είναι αδιαμφισβήτητες και είναι απτές και κατανοητές για τον...

16/11/2017 12:59

Ελένης Φτιάκα

Ασπάζεστε αυτή την άποψη; Εγώ ποτέ μου δεν την ασπάστηκα! Γιατί αν την ασπαζόμουν, θα έπρεπε να συμφωνήσω ότι μπορεί κανείς να είναι αδίστακτος στο κυνήγι του στόχου του, μπορεί να δημιουργήσει πτώματα, να πατήσει επί αυτών των πτωμάτων, παράπλευρες απώλειες τα λένε τώρα, να κάνει ‘ότι θέλει και όπως θέλει, και μετά να έρθει και...

16/11/2017 06:38

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Τα ζητήματα που αφορούν στις κλιματικές αλλαγές, τις απειλές για τον πλανήτη μας από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις στο οικοσύστημα και την δραματική κατάσταση στην οποία ο πλανήτης Γη βρίσκεται τέθηκαν με τον πιο έντονο και γλαφυρό τρόπο σε πρόσφατο δημοσίευμα στο ακαδημαϊκό περιοδικό BioScience. Η επιστολή - προειδοποίηση υπογράφεται...

15/11/2017 16:00

Back to Top