Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Ασφαλής επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων στη γεωργία

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων.

Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται από σημαντικά πλεονεκτήματα, ωστόσο υπόκειται σε πιθανούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς αναφορικά με την παρουσία μικρορύπων στα επεξεργασμένα αστικά λύματα.

H ανεπάρκεια των υφιστάμενων συμβατικών μεθόδων επεξεργασίας αστικών λυμάτων να απομακρύνουν μικρορύπους (ξενοβιοτικές ουσίες), είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένη σε παγκόσμιο επίπεδο. Τρέχουσες ανοικτές προκλήσεις που σχετίζονται με την παρουσία των μικρορύπων στο περιβάλλον περιλαμβάνουν το μετασχηματισμό τους στις μονάδες επεξεργασίας αστικών λυμάτων ή ενόσω βρίσκονται στο περιβάλλον σε διαφορετικά χημικά μόρια από τα αρχικά, τη συσσώρευσή τους στο έδαφος και την πρόσληψή τους από τα φυτά και καρπούς.

Επιπλέον, περιλαμβάνουν τη βιολογική τους δράση και την ικανότητά τους να επάγουν μικροβιακή αντοχή και τη δυνατότητα εφαρμογής προχωρημένων τεχνολογιών ή συνδυασμό τεχνολογιών για την απομάκρυνσή τους από τα αστικά λύματα, με στόχο την προώθηση της αειφόρου και ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. Κατά την τελευταία δεκαετία, η επιστημονική κοινότητα έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα στον τομέα αυτό.

Η εφαρμογή προηγμένων αναλυτικών εργαλείων επιτρέπει τον προσδιορισμό αυτών των ενώσεων (συμπεριλαμβανομένων και των προϊόντων μετασχηματισμού τους). Πειραματικές δοκιμές έχουν επιβεβαιώσει ότι οι μικρορύποι μπορούν να επιφέρουν διάφορες επιπτώσεις σε οργανισμούς. Σχετικές έρευνες έδειξαν επίσης ότι οι μικρορύποι μπορούν να συσσωρευθούν στο έδαφος μετά από παρατεταμένη χρήση των αστικών λυμάτων στη γεωργία και να προσληφθούν στη συνέχεια από τις ρίζες, φύλλα και καρπούς διαφόρων φυτών.

Στο παρόν όμως στάδιο δεν υπάρχει επαρκής γνώση η οποία να αφορά τον πραγματικό κίνδυνο που αφορά στην κατανάλωση καρπών που έχουν αρδευθεί με επεξεργασμένα λύματα. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα μιας και αυτό το ερώτημα συνδέεται με διάφορα επιστημονικά κενά που καλείται να απαντήσει η επιστημονική κοινότητα.

Επιπλέον, τα αστικά λύματα αποτελούν σήμερα μία σημαντική πηγή διάδοσης μικροβιακών στελεχών που έχουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά στο περιβάλλον. Σημειώνεται ότι οι υφιστάμενες βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας των αστικών λυμάτων όπως η μέθοδος της ενεργού ιλύoς, δεν μπορούν να απομακρύνουν εξολοκλήρου τα ανθεκτικά βακτήρια, ενώ διαφαίνεται ότι μπορούν παράλληλα να προωθήσουν την οριζόντια μετάδοση γονιδίων αντοχής μεταξύ των βακτηρίων.

Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι την ανάγκη για μια συντονισμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του γενικότερου προβλήματος της ανθεκτικότητας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, υπογραμμίζει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) υποστηρίζοντας ότι χωρίς την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, ο κόσμος οδεύει προς μια «μετα-αντιβιοτική εποχή».

Το θέμα της «Επαναχρησιμοποίησης αστικών λυμάτων στη γεωργία και των τρεχουσών προκλήσεων σε σχέση με τους ρύπους αναδυόμενου ενδιαφέροντος», απασχόλησε και την 2η Τριμερή Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, την οποία φιλοξένησε πρόσφατα η Βουλή των Αντιπροσώπων στην οποία συμμετείχε με προσκεκλημένη ομιλία η υπογράφουσα.

Στοχευμένη συνεργασία και δράσεις μεταξύ των τριών χωρών θα μπορούσε να συνεισφέρει ουσιαστικά στην ανάπτυξη νέας γνώσης και ακολούθως κατευθυντήριων οδηγιών έτσι ώστε η επαναχρησιμοποίηση αστικών λυμάτων να διασφαλίζει την οικολογική και ανθρώπινη υγεία. Η μακρόχρονη εμπειρία που υπάρχει στην επαναχρησιμοποίηση στην Κύπρο και το Ισραήλ, τα προηγμένα συστήματα που εφαρμόζουν, η τεχνογνωσία και εμπειρογνωμοσύνη που διαθέτουν, μπορούν να διατηρήσουν την πρωτοποριακή τους ήδη θέση στον τομέα αυτό εισάγοντας νέες ιδέες, τεχνικές και πρακτικές σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, που να διασφαλίζουν την αειφόρο επαναχρησιμοποίηση υπό το φως των νέων προκλήσεων.

Η Κύπρος ηγείται μέσω του Διεθνούς Ερευνητικού Κέντρου Νηρέα του Πανεπιστημίου Κύπρου αρκετών διεθνών δράσεων που αφορούν τα πιο πάνω θέματα όπως:

  1. Ευρωπαϊκό Δίκτυο COST ΝEREUS ES1403 (New and emerging challenges and opportunities in wastewater reuse) με προϋπολογισμό €700,000: περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό ερευνητικών φορέων από 41 χώρες. Στόχος είναι να δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις αναφορικά με τις πραγματικές επιπτώσεις της επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. http://www.cost.eu/COST_Actions/essem/ES1403 και http://www.nereus-cost.eu 
  2. Marie Skłodowska-Curie: Innovative Training Networks (ITN) που εντάσσεται στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 (H2020-MSCA-ITN-2015). Το ερευνητικό έργο έχει τίτλο "Antibiotics and mobile resistance elements in wastewater reuse applications: risks and innovative solutions (ANSWER)" και προϋπολογισμό €3,700,00. Το έργο στοχεύει στην ενίσχυση των προσπαθειών στον τομέα της ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων αστικών λυμάτων σε σχέση με την μικροβιακή ανθεκτικότητα στο περιβάλλον. http://www.answer-itn.eu
  3. Leader of Working Group 5 on Wastewater reuse and contaminants of emerging concern of the Norman Association, http://www.norman-network.net/?q=Home 
  4. Διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου http://www.xenowac2018.com στη Λεμεσό τον Οκτώβριο του 2018. 
  5. Πολλά άλλα ερευνητικά έργα και δημοσιεύσεις στο συγκεκριμένο θέμα.


Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος
Διευθύντρια του Διεθνές Ερευνητικού Κέντρου Νερού (ΝΗΡΕΑΣ)
Πανεπιστήμιο Κύπρου

Send to Facebook

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω ακράδαντα ότι η ψυχή κάθε χώρας και οι ρίζες της βρίσκονται στην Ύπαιθρο, βρίσκονται στην Περιφέρεια, βρίσκονται εκεί όπου συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται οι Αγρότες μας. Όση βιομηχανία, όση ανάπτυξη και να έχει κάποια χώρα εάν δεν έχει τον ζωτικό Αγροτικό Τομέα, είναι καταδικασμένη σε αργό θάνατο, είναι ελλειμματική...

22/06/2018 12:04

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Δρ. Κωνσταντίνος Α. Ιακώβου

Η κάθε τροφή έχει τη δική της ξεχωριστή λειτουργία στον οργανισμό μας. ΄Ολοι πρέπει να γνωρίζουμε τις επιδράσεις που θα έχουν στον οργανισμό μας ακόμα και οι καλύτερες τροφές και αυτό επειδή ακόμα και αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν με λάθος τρόπο. Κάποιες δίνουν ενέργεια, άλλες δύναμη, κάποιες ακόμα θερμότητα, ενώ άλλες επιδιορθώνουν...

18/05/2018 06:36

Παρασκευή Κιννή, Παναγιώτης Κουής

Πρόσφατες εκθέσεις επιστημονικών οργανισμών, όπως η Επιτροπή Lancet 2015 για την Υγεία και την Κλιματική Αλλαγή και η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή, κατατάσσουν το συνεχιζόμενο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως μια από τις σημαντικότερες παγκόσμιες απειλές για την υγεία στον 21ο αιώνα. Ειδικότερα, για...

17/05/2018 13:32

Πάνος Δανός

Στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ισχυρή συνεισφορά στο ΑΕΠ σε ορίζοντα δεκαετίας μπορεί να οδηγήσουν επενδυτικά σχέδια με θέμα Ενέργεια, Logistics, Τουρισμός, Υποδομές και Κατασκευές - μεγάλα Ιδιωτικά Έργα, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΑΝΟΣ / BNP Paribas Real Estate, κ. Πάνος Δανός. Τα έργα που οδηγούν τις εξελίξεις είναι...

16/05/2018 07:06

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Τις προάλλες και εν μέσω ποικίλων και αντιφατικών μεταξύ τους αντιδράσεων από διάφορους συμπολίτες μας, εντόπισα τον Δήμαρχο Πάφου, σε σχετική ανάρτηση να δηλώνει στομφωδώς και με περηφάνια την προσεχή ρύθμιση του πλαισίου το οποίο, «εντός του μέτρου και της λογικής», όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, θα ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία...

15/05/2018 08:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν στα ζητήματα που προκύπτουν από την διεκδίκηση μεριδίου από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, είναι καθοριστικές ως προς την επίλυση της διαφοράς μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για το εν λόγω ζήτημα. Σε πρόσφατες του δηλώσεις,...

04/05/2018 08:46

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πρόσφατη πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας από την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας εις απάντηση της κατ’ ισχυρισμόν, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο οργανισμό, χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ εναντίον πολιτών στην πόλη Ντούμα της Ανατολικής...

18/04/2018 10:08

Κωνσταντίνος Φελλά

Τα τυχερά παιχνίδια φαντάζουν στα μάτια του χειμαζόμενου από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών Κύπριου, ως μια διέξοδος στα προβλήματα της καθημερινότητας του, ενώ του επιτρέπουν να ελπίζει στην άκοπη αποκατάσταση των οικονομικών του νοικοκυριού του. Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα παγκύπριας ποσοτικής έρευνας...

04/04/2018 07:06

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης

Ο ρόλος της Λευκωσίας ως διοικητικό κέντρο πρέπει να ενισχύεται και όχι να αμφισβητείται Στο όνομα μιας δήθεν «καλοπροαίρετης» αποκέντρωσης, λαμβάνονται αποφάσεις οι οποίες περιορίζουν τις προοπτικές της. Η Λευκωσία, ως πρωτεύουσα της Κύπρου είναι το διοικητικό κέντρο του κράτους. Στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας και στο...

31/03/2018 20:21

Σάβια Ορφανίδου

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) είναι η Τράπεζας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει στα 28 Κράτη Μέλη (η Κύπρος συμμετέχει με ποσοστό 0.111%). Η ΕΤΕπ δημιουργήθηκε το 1958 και προσμετρά ήδη 60 χρόνια εμπειρίας σε χρηματοδοτήσεις έργων εντός και εκτός της Ευρώπης, για περίπου 450 έργα ετησίως σε περισσότερες...

29/03/2018 08:53

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Έτσι όπως μελετούσα την εξέλιξη της εκλογικής συμπεριφοράς σε Αμερική και Ευρώπη, όπως αυτή βαίνει τα τελευταία τουλάχιστον 70 χρόνια και καταγράφεται μέσα από τη θεωρία της πολιτικής επικοινωνίας και της σχετικής επιστημονικής γραφής, με λύπη μου διαπίστωσα ότι στην Κύπρο η ανάλογη εξέλιξη κινείται κυκλικά πλην στατικά, από...

28/03/2018 09:29

Back to Top