Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Ασφαλής επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων στη γεωργία

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων.

Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται από σημαντικά πλεονεκτήματα, ωστόσο υπόκειται σε πιθανούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς αναφορικά με την παρουσία μικρορύπων στα επεξεργασμένα αστικά λύματα.

H ανεπάρκεια των υφιστάμενων συμβατικών μεθόδων επεξεργασίας αστικών λυμάτων να απομακρύνουν μικρορύπους (ξενοβιοτικές ουσίες), είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένη σε παγκόσμιο επίπεδο. Τρέχουσες ανοικτές προκλήσεις που σχετίζονται με την παρουσία των μικρορύπων στο περιβάλλον περιλαμβάνουν το μετασχηματισμό τους στις μονάδες επεξεργασίας αστικών λυμάτων ή ενόσω βρίσκονται στο περιβάλλον σε διαφορετικά χημικά μόρια από τα αρχικά, τη συσσώρευσή τους στο έδαφος και την πρόσληψή τους από τα φυτά και καρπούς.

Επιπλέον, περιλαμβάνουν τη βιολογική τους δράση και την ικανότητά τους να επάγουν μικροβιακή αντοχή και τη δυνατότητα εφαρμογής προχωρημένων τεχνολογιών ή συνδυασμό τεχνολογιών για την απομάκρυνσή τους από τα αστικά λύματα, με στόχο την προώθηση της αειφόρου και ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. Κατά την τελευταία δεκαετία, η επιστημονική κοινότητα έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένη έρευνα στον τομέα αυτό.

Η εφαρμογή προηγμένων αναλυτικών εργαλείων επιτρέπει τον προσδιορισμό αυτών των ενώσεων (συμπεριλαμβανομένων και των προϊόντων μετασχηματισμού τους). Πειραματικές δοκιμές έχουν επιβεβαιώσει ότι οι μικρορύποι μπορούν να επιφέρουν διάφορες επιπτώσεις σε οργανισμούς. Σχετικές έρευνες έδειξαν επίσης ότι οι μικρορύποι μπορούν να συσσωρευθούν στο έδαφος μετά από παρατεταμένη χρήση των αστικών λυμάτων στη γεωργία και να προσληφθούν στη συνέχεια από τις ρίζες, φύλλα και καρπούς διαφόρων φυτών.

Στο παρόν όμως στάδιο δεν υπάρχει επαρκής γνώση η οποία να αφορά τον πραγματικό κίνδυνο που αφορά στην κατανάλωση καρπών που έχουν αρδευθεί με επεξεργασμένα λύματα. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα μιας και αυτό το ερώτημα συνδέεται με διάφορα επιστημονικά κενά που καλείται να απαντήσει η επιστημονική κοινότητα.

Επιπλέον, τα αστικά λύματα αποτελούν σήμερα μία σημαντική πηγή διάδοσης μικροβιακών στελεχών που έχουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά στο περιβάλλον. Σημειώνεται ότι οι υφιστάμενες βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας των αστικών λυμάτων όπως η μέθοδος της ενεργού ιλύoς, δεν μπορούν να απομακρύνουν εξολοκλήρου τα ανθεκτικά βακτήρια, ενώ διαφαίνεται ότι μπορούν παράλληλα να προωθήσουν την οριζόντια μετάδοση γονιδίων αντοχής μεταξύ των βακτηρίων.

Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι την ανάγκη για μια συντονισμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του γενικότερου προβλήματος της ανθεκτικότητας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, υπογραμμίζει και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) υποστηρίζοντας ότι χωρίς την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, ο κόσμος οδεύει προς μια «μετα-αντιβιοτική εποχή».

Το θέμα της «Επαναχρησιμοποίησης αστικών λυμάτων στη γεωργία και των τρεχουσών προκλήσεων σε σχέση με τους ρύπους αναδυόμενου ενδιαφέροντος», απασχόλησε και την 2η Τριμερή Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, την οποία φιλοξένησε πρόσφατα η Βουλή των Αντιπροσώπων στην οποία συμμετείχε με προσκεκλημένη ομιλία η υπογράφουσα.

Στοχευμένη συνεργασία και δράσεις μεταξύ των τριών χωρών θα μπορούσε να συνεισφέρει ουσιαστικά στην ανάπτυξη νέας γνώσης και ακολούθως κατευθυντήριων οδηγιών έτσι ώστε η επαναχρησιμοποίηση αστικών λυμάτων να διασφαλίζει την οικολογική και ανθρώπινη υγεία. Η μακρόχρονη εμπειρία που υπάρχει στην επαναχρησιμοποίηση στην Κύπρο και το Ισραήλ, τα προηγμένα συστήματα που εφαρμόζουν, η τεχνογνωσία και εμπειρογνωμοσύνη που διαθέτουν, μπορούν να διατηρήσουν την πρωτοποριακή τους ήδη θέση στον τομέα αυτό εισάγοντας νέες ιδέες, τεχνικές και πρακτικές σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, που να διασφαλίζουν την αειφόρο επαναχρησιμοποίηση υπό το φως των νέων προκλήσεων.

Η Κύπρος ηγείται μέσω του Διεθνούς Ερευνητικού Κέντρου Νηρέα του Πανεπιστημίου Κύπρου αρκετών διεθνών δράσεων που αφορούν τα πιο πάνω θέματα όπως:

  1. Ευρωπαϊκό Δίκτυο COST ΝEREUS ES1403 (New and emerging challenges and opportunities in wastewater reuse) με προϋπολογισμό €700,000: περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό ερευνητικών φορέων από 41 χώρες. Στόχος είναι να δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις αναφορικά με τις πραγματικές επιπτώσεις της επαναχρησιμοποίησης των αστικών λυμάτων. http://www.cost.eu/COST_Actions/essem/ES1403 και http://www.nereus-cost.eu 
  2. Marie Skłodowska-Curie: Innovative Training Networks (ITN) που εντάσσεται στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 (H2020-MSCA-ITN-2015). Το ερευνητικό έργο έχει τίτλο "Antibiotics and mobile resistance elements in wastewater reuse applications: risks and innovative solutions (ANSWER)" και προϋπολογισμό €3,700,00. Το έργο στοχεύει στην ενίσχυση των προσπαθειών στον τομέα της ασφαλούς επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων αστικών λυμάτων σε σχέση με την μικροβιακή ανθεκτικότητα στο περιβάλλον. http://www.answer-itn.eu
  3. Leader of Working Group 5 on Wastewater reuse and contaminants of emerging concern of the Norman Association, http://www.norman-network.net/?q=Home 
  4. Διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου http://www.xenowac2018.com στη Λεμεσό τον Οκτώβριο του 2018. 
  5. Πολλά άλλα ερευνητικά έργα και δημοσιεύσεις στο συγκεκριμένο θέμα.


Δέσπω Φάττα-Κάσινου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια
Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος
Διευθύντρια του Διεθνές Ερευνητικού Κέντρου Νερού (ΝΗΡΕΑΣ)
Πανεπιστήμιο Κύπρου

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υποβολή της έκθεσης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο στα πλαίσια των καλών του υπηρεσιών αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός που καταδεικνύει την κατάσταση του Κυπριακού την περίοδο 21 Μαϊου 2018 έως 5 Οκτωβρίου 2018. Η έκθεση είναι σημαντική γιατί σε αυτήν περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα των συναντήσεων που είχε η ειδική...

17/10/2018 12:43

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η δραστηριοποίηση του πλοίου - γεωτρύπανου στην νοτιοανατολική Μεσόγειο βρίσκεται προ των πυλών και η διαδικασία για την πρώτη του γεώτρηση, εν μέσω πολλών αναβολών λόγω κυρίως έλλειψης τεχνογνωσίας από το τοπικό προσωπικό. Οι προθέσεις της Τουρκίας καθίστανται πλέον προφανείς, ειδικά αν αναλογιστούμε την ανακοίνωση αγοράς...

07/11/2018 11:48

Θεόδωρου Μάντη

Αντιλαμβανόμενες τον έντονο ανταγωνισμό που επικρατεί σήμερα στον επιχειρηματικό κόσμο, πληθώρα εταιρειών έχει προχωρήσει στην προσφορά ενός ευρέως φάσματος Παροχών σε Είδος (χρήση εταιρικών και ιδιωτικών αυτοκινήτων, σχέδια αγοράς μετοχών, χρήση περιουσιακών στοιχείων, γεύματα, δώρα, έξοδα μετεγκατάστασης, ταξίδια, κ.α), αποσκοπώντας...

12/10/2018 07:46

Λάμπρος Λάμπρου

Για να χρησιμοποιήσουμε μια πολύ γνωστή ρήση των στελεχών του ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης, ο καθένας πρέπει να κρίνεται από το αποτέλεσμα της πολιτικής του.  Ποιο είναι το αποτέλεσμα των πολιτικών της κυβέρνησης όσον αφορά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας; Το κόστος ανεβαίνει συνεχώς, δεν υπάρχει στον ορίζοντα καμία προοπτική...

09/10/2018 12:34

Σάβια Ορφανίδου

Ανήκω στη γενιά των Κυπρίων που δεν έχουν χαρεί μια ελεύθερη πατρίδα. Στον πολιτικό χώρο του Δημοκρατικού Συναγερμού, έχουμε μεγαλώσει με πρώτη και ασυμβίβαστη αρχή μας, τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής και διαίρεσης της πατρίδας μας, στο πλαίσιο μιας λογικής και βιώσιμης λύσης. Όλα αυτά τα χρόνια έκανα συνειδητή μου...

08/10/2018 13:41

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ελάχιστα μόνο εικοσιτετράωρα πριν από το δημοψήφισμα στα Σκόπια για την αποδοχή της Συμφωνίας των Πρεσπών, εντείνεται η εκστρατεία του στρατοπέδου του Πρωθυπουργού της χώρας Ζόραν Ζάεφ για την υπερψήφιση της Συμφωνίας, η οποία έχει διχάσει τόσο τα Σκόπια όσο και την Ελλάδα. Οι τάσεις και εκφάνσεις αλυτρωτισμού συνεχίζονται...

28/09/2018 06:33

Δρ Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αναφορά της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ζητήθηκε από την Δημοκρατία του Μαυρικίου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για το ζήτημα που αφορά το αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό εξετάστηκε πρόσφατα από το Διεθνές Δικαστήριο με έδρα την Χάγη. Κατά την διάρκεια των προφορικών παραστάσεων ενώπιον...

11/09/2018 10:53

Στέλιου Κυθρεώτη

  Παιδεία: Nα γιατί δεν είμαστε στο πλευρό σας, φίλοι εκπαιδευτικοί, για την ακρίβεια, μας ενοχλεί που δεν κατανοείτε το γιατί...Του Στέλιου Κυθρεώτη Μεγάλος σάλος γίνεται τις τελευταίες μέρες με την Παιδεία και τον «εξορθολογισμό» που εισηγείται η κυβέρνηση. Στα χαρακώματα οι εκπαιδευτικοί γιατί «χάνουν τα κεκτημένα...

29/08/2018 09:22

Κώστας Μαυρίδης

Πριν μήνες, αναλύαμε την πρωτόγνωρη απόφαση της Τουρκίας να αποσύρει τον χρυσό (29 τόνους) που διατηρούσε στις ΗΠΑ ως αποθεματικά. Περιγράψαμε την κίνηση ως προληπτική ενόψει στοιχείων των ΗΠΑ που ενοχοποιούν τον Ερντογανικό περίγυρο. Οι πρόσφατες κυρώσεις των ΗΠΑ σε δύο Υπουργούς του Ερντογάν με κατάσχεση των περιουσιακών...

14/08/2018 07:06

Ανδρέα Δημητριάδη

Οι ενδείξεις γύρω από την φετινή τουριστική κίνηση πιστοποιούν ότι η δουλειά και οι ενέργειες προηγούμενων χρόνων έχουν αρχίσει σταδιακά να αποδίδουν καρπούς. Αδιαμφισβήτητα, οι επενδύσεις τόσο στην ξενοδοχειακή βιομηχανία όσο και άλλα μεγάλα αναπτυξιακά έργα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ώστε η Κύπρος όχι απλώς να αντέχει...

26/07/2018 10:25

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω ακράδαντα ότι η ψυχή κάθε χώρας και οι ρίζες της βρίσκονται στην Ύπαιθρο, βρίσκονται στην Περιφέρεια, βρίσκονται εκεί όπου συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται οι Αγρότες μας. Όση βιομηχανία, όση ανάπτυξη και να έχει κάποια χώρα εάν δεν έχει τον ζωτικό Αγροτικό Τομέα, είναι καταδικασμένη σε αργό θάνατο, είναι ελλειμματική...

22/06/2018 12:04

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Back to Top