Νίκος Α. Ρολάνδης
Αγαπητέ μου φίλε, Πρόεδρε Νίκο Αναστασιάδη

Εκτιμώ πολύ τις προσπάθειες που έχεις καταβάλει μέχρι σήμερα για να βρεις λύση στο κυπριακό πρόβλημα. Θέλω να πιστεύω πως θα συνεχίσεις μέχρι τέλους αυτή την πορεία, που γίνεται όλο και πιο μοναχική, όσο μεγαλώνουν οι δυσχέρειες και οι ευθύνες.

Είμαι, αγαπητέ Νίκο, ο πιο παλιός στη ζωή, πρώην Υπουργός Εξωτερικών, όχι μόνο της Κύπρου αλλά και ολόκληρου του ελληνισμού (Κύπρου και Ελλάδας) – από το 1978.

Είμαι επίσης εκείνος που εκ μέρους της Κυβέρνησης Γλαύκου Κληρίδη, το 1998, ανακίνησα επίσημα για πρώτη φορά και προώθησα έντονα, μέσα από ύβρεις και απαξίωση, το θέμα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου.

Αισθάνθηκα την ανάγκη να σου γράψω αυτό το σημείωμα, αγαπητέ μου πρόεδρε, γιατί ανησυχώ. Ανησυχώ για την Κύπρο, όπως ανησύχησα ορισμένες φορές στο παρελθόν και δυστυχώς επαληθεύθηκαν τότε οι φόβοι μου. Έτσι, σου γράφω με την ταπεινότητα ενός ανθρώπου, που το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του και η σχετική πείρα είναι ήδη πίσω του. Σου γράφω προσδοκώντας πως και ο πρόεδρος και ο πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας θα προσέξουν τις γραμμές αυτές. Το θέμα τους αφορά και εκείνους, γιατί οι τρεις σας είσθε οι θεσμικοί αμύντορες του ελληνισμού.

Οι κύπριοι, με λίγες εξαιρέσεις, δεν υπήρξαμε ούτε διορατικοί ούτε συνετοί στην ιστορία των τελευταίων 70 χρόνων. Συνήθως χάναμε περισσότερα από όσο κερδίζαμε. Καταλήξαμε σήμερα με μια πατρίδα, το 37% του εδάφους της οποίας ευρίσκεται για 43 χρόνια υπό τουρκική κατοχή, χωρίς να έχουν ποτέ καταδικάσει τα Ηνωμένα Έθνη την Τουρκία για την κατοχή αυτή. Χωρίς να έχει προστρέξει ποτέ κανείς σε αποτελεσματική βοήθεια μας. Ούτε η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο (εγγυητές) ούτε η Ευρώπη, ούτε οποιαδήποτε άλλη χώρα. Κανείς.

  1. Την πρώτη δεκατετραετία διαπράξαμε πολλά λάθη και αμαρτίες και εμείς και οι Τουρκοκύπριοι. Ούτε εμείς ούτε εκείνοι πιστέψαμε στη νέα πατρίδα. Μείναμε προσκολλημένοι οι μεν στην «ένωση», οι δε στη «διχοτόμηση». Δυο από τα μεγάλα σφάλματα των Ελληνοκυπρίων ήταν η προσπάθεια τροποποίησης του Συντάγματος το 1963 και το ομόφωνο ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων για ένωση με την Ελλάδα το 1967.

    Λόγω των ανωτέρω η Τουρκία απείλησε αρκετές φορές για εισβολή στην Κύπρο, αλλά οι δικοί μας ηγέτες δεν την πίστευαν. Νόμιζαν πως μπλοφάρει, πως ήταν παντελώς αδιανόητο να εισβάλει η Τουρκία στην Κύπρο, μια χώρα με δική της κυριαρχία, μέλος των Ηνωμένων Εθνών, των Αδεσμεύτων, της Κοινοπολιτείας, του Συμβουλίου της Ευρώπης, με Συμφωνία Σύνδεσης με τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

    Ο Γλαύκος Κληρίδης κάλεσε μια μέρα γύρω στο 1973 φίλους και συνεργάτες στην άνω αίθουσα της Βουλής και εξέθεσε την πορεία του κυπριακού και τους κινδύνους. Ήμουν και εγώ εκεί, νεαρός βιομήχανος τότε, ένας από τους ρεαλιστές, τους «κινδυνολόγους», τους «ριψάσπιδες» τους «ψοφοδεείς».

    Το 1974 ήλθε το Ελληνικό πραξικόπημα (η «ελληνική εισβολή» στην Κύπρο, όπως την ονόμασε ο Μακάριος στην ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 19 Ιουλίου 1974). Μια μέρα αργότερα ήλθε και η τουρκική εισβολή, που δεν την ανέμενε η κυπριακή ηγεσία εκτός από εμάς τους «κινδυνολόγους». Έτσι χάσαμε περισσότερο από το ένα τρίτο της πατρίδας. Αν ήμασταν πιο συνετοί και διορατικοί τα πρώτα 14 χρόνια, πιστεύω πως θα αποφεύγαμε την εισβολή και κατοχή.

  2. Μετά την εισβολή είχαμε σειρά πρωτοβουλιών για επίλυση του κυπριακού. Οι πιο σημαντικές ήταν οι προσπάθειες των πρώτων χρόνων, τότε που δεν υπήρχαν τα περισσότερα από τα τωρινά εμπόδια, όπως, έποικοι, εδαφικό, Μόρφου, χρήστες περιουσιών, εκ περιτροπής προεδρία, τούρκικες επενδύσεις, πολιτική ισότητα, τέσσερις ελευθερίες, νερό και ηλεκτρισμός από την Τουρκία, παρθενογένεση, παγίωση τετελεσμένων.

    Εμάς που φωνάζαμε για λύση και προειδοποιούσαμε πως θα μας μείνει η κατοχή, μας χαρακτήριζαν μειοδότες και νενέκους. Σήμερα, 43 χρόνια μετά, φαίνεται πως ίσως μας έμεινε η κατοχή, και ο κίνδυνος οριστικής διχοτόμησης ή ακόμα και προσάρτησης της Κύπρου από την Τουρκία.

    Αυτοί που απέρριπταν συνεχώς και κατέστρεψαν την Κύπρο ουδέποτε απελογήθησαν. Αν ήμασταν πιο συνετοί και διορατικοί τα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή, πιστεύω πως το κυπριακό πρόβλημα θα είχε επιλυθεί ικανοποιητικά, με βάση ένα από τα αρκετά καλά σχέδια που είχαν τότε προταθεί.

  3. Περί τα μέσα της δεκαετίας του 1990 είχαμε την αγορά των ρωσικών πυραύλων S300. Ήταν μια λανθασμένη απόφαση την οποίαν ουσιαστικά ξεκίνησε η Ελλάδα, με ύμνους και θούρια, σε συνδυασμό με το «ενιαίο αμυντικό δόγμα». Υιοθετήθηκε από την Κυπριακή Κυβέρνηση και την δέχτηκαν με ενθουσιασμό όλα ανεξαιρέτως τα κόμματα και όλοι οι πολιτικοί και τη συνέδεσαν με το κυριαρχικό και ιερό δικαίωμα της Κύπρου στο θέμα της άμυνας της χώρας.

    Ήμουν ο μόνος που είχα αντίθετη άποψη: Πως η Τουρκία και οι δυτικοί της σύμμαχοι δεν θα επέτρεπαν ποτέ την εγκατάσταση ισχυρών ρωσικών πυραύλων στην Κύπρο, δίπλα στις βρετανικές βάσεις. Έγινα μειοδότης. Μόνο εγώ, η σύζυγος μου Λέλια και λίγοι συνεργάτες μου γνωρίζουν τι τραβήξαμε εκείνες τις μέρες.

    Τελικά οι πύραυλοι φορτώθηκαν και πληρώθηκε η αξία τους, αλλά ξεφορτώθηκαν στην Κρήτη όπου αναπαύονται εν ειρήνη υπό τον έλεγχο του ΝΑΤΟ από τον Δεκέμβρη 1998, γιατί όπως μου ανέφερε τότε ο πρόεδρος Κληρίδης η Τουρκία επρόκειτο να βομβαρδίσει το λιμάνι εκφόρτωσης, τη Λεμεσό.

    Τελικά είχα δίκαιο. Χάθηκαν $270 εκατομμύρια και μαζί καταρρακώθηκε η εθνική μας αξιοπρέπεια. Η Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ στην Ελλάδα, που ξεκίνησε το όλο θέμα ούτε εμφανίστηκε ούτε απολογήθηκε ποτέ. Αν ήμασταν πιο συνετοί και διορατικοί τότε, δεν θα χάναμε ούτε την αξιοπρέπεια μας ούτε το ποσό των $270 εκατομμυρίων.

  4. Σήμερα, αγαπητέ μου πρόεδρε, έχουμε μπροστά μας το μεγάλο θέμα της αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Από τότε που πρωτοξεκίνησα το θέμα το 1998, η Τουρκία απειλούσε και ο πρόεδρος Κληρίδης εκρατείτο ενήμερος για τις αντιδράσεις αυτές. Πιστεύαμε πως χρειαζόταν πολλή προσοχή και σύνεση στους χειρισμούς, γιατί οι ενδείξεις ήταν θετικές για μεγάλο υποθαλάσσιο πλούτο. Και όσο πιο μεγάλος είναι ο πλούτος τόσο πιο μεγάλος είναι ο κίνδυνος.


Γνωρίζαμε καλά πως πολλές συγκρούσεις και πόλεμοι ανά το παγκόσμιο οφείλονταν στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Γνωρίζαμε επίσης πως η Ελλάδα δεν προχώρησε και δεν προχωρεί στο Αιγαίο για να μη συγκρουσθεί με την Τουρκία.

Εν όψει των ανωτέρω έκανα από το 2006 μια πρόταση για ένα δίκαιο διαμοιρασμό του πλούτου αυτού μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων (είχα υπόψη μου 75-80% οι Ελληνοκύπριοι, 20-25% οι Τουρκοκύπριοι). Την πρόταση την επανέλαβα πολλές φορές αλλά και σε άρθρο μου στις 29 Μαρτίου 2017. Ο Τουρκοκύπριος «πρόεδρος» (το 2006) Ahmet Ali Talat επέδειξε ενδιαφέρον να συζητήσει την πρόταση. Μάλιστα είχε πει πως ήταν διατεθειμένος να προωθήσει το θέμα προς την Άγκυρα. Η δική μας πλευρά όμως δεν αντέδρασε.

Την δίκαιη κατανομή του υποθαλάσσιου πλούτου υποστήριξαν με δηλώσεις τους κατά καιρούς πολλές χώρες. Μεταξύ αυτών τον Μάιο του 2012 ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Herman Van Rompuy. Πολλές φορές οι Αμερικανοί, με τελευταίες δηλώσεις της πρέσβεως των ΗΠΑ Kathleen Doherty (8/5/17) η οποία αναφέρθηκε στο αέριο που μπορεί να «βοηθήσει τους Κυπρίους συνολικά», όπως και του State Department (10/5/2017) πως το «αέριο πρέπει να διαμοιραστεί δίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης». Επίσης ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Sergey Lavrov, ο οποίος στις 17/4/2013 δήλωσε: «Οποιαδήποτε εκμετάλλευση φυσικών πόρων πρέπει να στηρίζεται σε συναίνεση, ώστε όλοι οι Κύπριοι, χωρίς καμιά εξαίρεση να επωφεληθούν από τους πόρους αυτούς».

Φίλε Νίκο,

Η Τουρκία απειλεί για το πιο πάνω θέμα. Κανείς δεν θα δικαιολογήσει τις απειλές ή οποιαδήποτε δράση της με βάση την αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Ταυτόχρονα όμως φίλε πρόεδρε, φοβάμαι πως δεν θα μας δικαιολογήσει κανείς εμάς, αναφορικά με τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. Το θέμα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο.

Πρόσεξε λοιπόν, φίλε πρόεδρε τους χειρισμούς σου. Μελέτησε την πρόταση μου, αν δεν είναι πολύ αργά. Δεν θα μας σώσουν ούτε οι πετρελαϊκές πολυεθνικές, ούτε οι «φίλοι» μας. Η Τουρκία είναι μια πολύ απρόβλεπτη και επικίνδυνη χώρα. Το γνωρίζουμε άλλωστε εμείς καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο από την εισβολή τον Ιούλιο 1974, τους βομβαρδισμούς της Τυλληρίας τον Αύγουστο 1964 και την απειλή βομβαρδισμού των πυραύλων S300 τον Δεκέμβριο του 1998.

Η Κύπρος δεν έχει άλλα περιθώρια εθνικής ταπείνωσης και οικονομικής κατάρρευσης.

 

Νίκος Α. Ρολάνδης
Υπουργός Εξωτερικών 1978-1983
Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού 1998-2003
Βουλευτής 1991-1996
Πρόεδρος του Κόμματος των Φιλελευθέρων 1986-1998
Αντιπρόεδρος της Διεθνούς των Φιλελευθέρων 1994-1998

 

Send to Facebook

Ελίζας Στασοπούλου

Το Χρηματιστήριο ξεκίνησε τη λειτουργία του στην Κύπρο από το 1996. Μέσα από την πάροδο των ετών, καταγράφηκαν πολλές εξελίξεις, θετικές και αρνητικές για τις επιχειρήσεις και την Κυπριακή Οικονομία καθώς και θεσμικές εξελίξεις στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ταυτόχρονα έθεσαν τα θεμέλια για διαφοροποίηση Νόμων, Κανονισμών,...

15/12/2017 08:33

Νίκος Ιωάννου

Με μια εντυπωσιακή κίνηση το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (Κ.Κ.Κ) διοργάνωσε πρόσφατα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πολιτικών κόμματων που έγινε ποτέ, με την παρουσία σχεδόν 300 κομμάτων από 160 χώρες της υφηλίου. Η σύναξη πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες μετά το 19ο Συνέδριο του Κ.Κ.Κ. δίνοντας έτσι μεγαλύτερη σημασία στο γεγονός. Είναι...

13/12/2017 13:02

Σοφοκλής Μούσουλος

Στις 1 Δεκεμβρίου 2017, πριν λίγες μέρες, η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά Κυπριακής γης (κοντά στο Ζύγι) που βρισκόταν στην κυριότητα του Ην. Βασιλείου έναντι του ποσού των € 8,6 εκ. Τη συμφωνία αυτή υπέγραψαν εκ μέρους των αγοραστών ο κ. Μάριος Δημητριάδης, Υπουργός Μεταφορών του κ. Αναστασιάδη και...

05/12/2017 09:27

Φάνη Φιλοθέου

«Μην απαξιώνετε την πολιτικήν διότι θα υποστείτε την μέγιστην τιμωρίαν να καταλήξετε να σας κυβερνούν κατώτεροι σας», Πλάτων. Κύπρος 2017! Τίποτα δεν είναι πιο κατατοπιστικό για να περιγράψει κανείς τη σημερινή κυπριακή πραγματικότητα. Τα σλόγκαν «όλοι είναι το ίδιο», «δεν ασχολούμαι με πολιτικά», «δεν με ενδιαφέρει, ας...

04/12/2017 13:10

Νάταλη Περικλέους και Άννα Δράκου

Το σκεπτικό πίσω από το Movember CyprusΗ εκστρατεία Movember Cyprus εγκαθιδρύθηκε στην Κύπρο το 2013, παρόλο που η ιδέα ξεκίνησε στην Αυστραλία το 2003 από μία παρέα νέων που ήθελαν να επαναφέρουν το παλιό στυλ των ανδρών με μουστάκι, μέχρι που αποφάσισαν να το κάνουν για καλό σκοπό. Η ιδέα στην Κύπρο είχε ξεκινήσει από την λέσχη...

28/11/2017 14:30

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τα ενεργειακά ζητήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επιβεβαιώνουν την ορθή πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση όσον αφορά στην προώθηση και αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της χώρας μας. Οι τριμερείς συνεργασίες που έχουν συναφθεί μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ και Κύπρου – Ελλάδας –...

28/11/2017 13:06

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω, ότι στη πολιτική αλλά και σε κάθε έκφανση της ζωής, το αποτέλεσμα είναι που μετρά και όχι τα κενού περιεχομένου συνθήματα και φωνασκίες. Άλλωστε αποτελεί αξίωμα ότι τα έργα είναι ικανότερα των λόγων. Μέσα στη δίνη της προεκλογικής κυριαρχούν οι μεγαλοστομίες, οι γενικολογίες, οι απεραντολογίες των θα και η ισοπέδωση...

24/11/2017 08:24

Δέσπω Φάττα-Κάσινου

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων. Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται...

24/11/2017 06:39

Στέφανος Στεφάνου

Μια αναφορά του Προέδρου της ΕΔΕΚ κ. Σιζόπουλου άνοιξε ξανά το θέμα της βάσης λύσης του Κυπριακού. Είπε ο κ. Σιζόπουλος ότι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία (ΔΔΟ) αποτελεί τη χειρότερη μορφή διχοτόμησης. Και σ’ αυτό, πρόσθεσε, συμφωνεί ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος. Συμφωνεί ή όχι ο κ. Παπαδόπουλος δεν βγήκε να το ξεδιαλύνει. Κρύβεται,...

21/11/2017 10:28

Χρυσόστομος Μωυσέως

Είναι θλιβερό και την ίδια ώρα εξοργιστικό να παρακολουθεί κανείς την κατρακύλα στην οποία οδηγείται ο δημόσιος διάλογος για το κυπριακό από το επιτελείο Ν. Παπαδόπουλου. Δύσκολα μπορεί να διανοηθεί κανείς το πόση σκοπιμότητα χρειάζεται για να επιμένει σε τέτοιο βαθμό στην επανάληψη ψεμάτων, κάλπικων κινδυνολογιών, κενών συνθηματολογιών...

20/11/2017 09:08

Λευτέρης Χριστοφόρου

Καθημερινά διεξάγονται συζητήσεις και από κάποιους επιχειρείται προεκλογική ένταση και σύγχυση, με αποτέλεσμα ο Κύπριος Πολίτης να μην αποκομίζει πάντοτε την ορθή και αντικειμενική εικόνα. Οφείλουμε λοιπόν να παρουσιάσουμε τις Απλές Αλήθειες στο λαό, οι οποίες είναι αδιαμφισβήτητες και είναι απτές και κατανοητές για τον...

16/11/2017 12:59

Ελένης Φτιάκα

Ασπάζεστε αυτή την άποψη; Εγώ ποτέ μου δεν την ασπάστηκα! Γιατί αν την ασπαζόμουν, θα έπρεπε να συμφωνήσω ότι μπορεί κανείς να είναι αδίστακτος στο κυνήγι του στόχου του, μπορεί να δημιουργήσει πτώματα, να πατήσει επί αυτών των πτωμάτων, παράπλευρες απώλειες τα λένε τώρα, να κάνει ‘ότι θέλει και όπως θέλει, και μετά να έρθει και...

16/11/2017 06:38

Back to Top