Κωνσταντίνος Κωσταντή
Συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εάν και εφόσον

Χωρίς αμφιβολία οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) αποτελούν καινοτόμες λύσεις χρηματοδότησης, εφόσον στηρίζονται σε δεσμεύσεις ενός ιδιωτικού φορέα να προσφέρει ένα έργο που μπορεί να συνδεθεί με τεχνικά, καθώς και περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, ενώ παράλληλα, δίνουν κεντρικό ρόλο στον ιδιωτικό τομέα στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών για σημαντικά προγράμματα στους τομείς της βιομηχανίας, του εμπορίου και των υποδομών. 

Εάν οι ΣΔΙΤ χρησιμοποιηθούν με σοφία, θα μπορούσαν να συμβάλλουν ιδιαίτερα σε πολλά επίπεδα:

  • Στη βελτίωση της σχέσης ποιότητας/τιμής των υποδομών, αξιοποιώντας την αποτελεσματικότητα και το δυναμικό καινοτομίας του ανταγωνιστικού ιδιωτικού τομέα, είτε ως προς το κόστος, είτε ως προς την επίτευξη καλύτερης ποιότητας. 
  • Στην κατανομή του κόστους χρηματοδότησης των υποδομών σε όλη τη διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου. 
  • Στη βελτίωση του καταμερισμού των κινδύνων μεταξύ των ιδιωτών και του δημοσίου, ο οποίος ιδεατά μειώνει το συνολικό κόστος των έργων. 
  • Στην ενίσχυση των προσπαθειών σε επίπεδο διατηρησιμότητας, καινοτομίας και έρευνας και ανάπτυξης για την πραγματοποίηση των αναγκαίων τομών όσον αφορά την εξεύρεση νέων λύσεων για τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις της κοινωνίας. 
  • Στην προώθηση καινοτομιών (από απόψεως εξοπλισμού ή συστημάτων) που εξασφαλίζουν ένα ανταγωνιστικό προβάδισμα.


Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ταυτιστούν οι ΣΔΙΤ με συγκεκριμένες μεθόδους ανάθεσης έργων, αντίθετα πρέπει να ακολουθούν τη βέλτιστη κάθε φορά διαδικασία για την εξασφάλιση των κριτηρίων που τίθενται εξαρχής, με αναφορά σε παραμέτρους ποιότητας και αντίκτυπου σε κοινωνία, οικονομία και περιβάλλον.

Για παράδειγμα, η χρήση της μεθοδολογίας design&build πιθανόν να μετριάζει το ρίσκο και να περιορίζει τις αλλαγές και απαιτήσεις του εργολάβου κατά τη φάση της κατασκευής, όμως πώς καλύπτει το κριτήριο της συνολικής σύλληψης και αρχιτεκτονικής ταυτότητας του κτηρίου, το οποίο αποτελεί και σημαντικό επιχείρημα στην προσέλκυση ενός επενδυτή;

Είναι συνεπώς απαραίτητο να μελετηθούν όλα τα είδη και μέθοδοι υλοποίησης και χρηματοδότησης έργων και να κωδικοποιηθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους ανάλογα, έτσι ώστε να ετοιμαστεί ένα συμφωνημένο και τεκμηριωμένο πλαίσιο επιλογής, το οποίο να κατευθύνει το Δημόσιο για να μην γίνεται κάθε φορά κατά το δοκούν επιλογή της μεθόδου, χωρίς απαραίτητα να είναι η ενδεδειγμένη για την περίπτωση.

Ήδη, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) συνεργάζεται με το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για τη δημιουργία αυτού του πλαισίου, αλλά και με το Γενικό Λογιστήριο για τη βελτίωση των διαδικασιών προκήρυξης, ανάθεσης και υλοποίησης των δημόσιων έργων.

Στόχος είναι, όποια και αν είναι η μέθοδος που επιλέγεται κάθε φορά, ανάλογα με την κλίμακα, τα χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές κάθε έργου, να παραμένουν ως σταθερές αξίες η διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας των έργων, καθώς και η προστασία των δημοσίων αγαθών και συμφέροντος.

Ένα έργο δεν ολοκληρώνεται σίγουρα με τον σχεδιασμό και την ανάθεσή του, ούτε καν με την παραλαβή του. Για αυτό τον λόγο πρέπει στη συζήτηση να συμπεριλάβουμε παραμέτρους όπως ο κύκλος ζωής του έργου, η εξασφάλιση της βιωσιμότητάς του και τα χαμηλά λειτουργικά του έξοδα, ακόμη και όταν αυτό θα συνεπάγεται αύξηση του αρχικού κόστους επένδυσης.

Για την ιδανική προσέγγιση θα ήταν πιθανόν να συνδυάσουμε τις μεθοδολογίες και να κρατήσουμε από την κάθε μία -στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό– τα θετικά της χαρακτηριστικά, ανάλογα με το στάδιο που εκείνη εφαρμόζεται:

  • Design Concept και βασικές παράμετροι για τον σχεδιασμό από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό 
  • Διαφύλαξη ασφάλειας, ποιότητας, αισθητικής, λειτουργικότητας, περιβαλλοντικών επιδόσεων, ενεργειακών επιδόσεων, ένταξης στο δομημένο περιβάλλον, κυκλοφοριακών επιπτώσεων μέσω της διαδικασίας ανάθεσης στον κατασκευαστή 
  • Δέσμευση του ανάδοχου ότι θα ακολουθήσει τον σχεδιασμό του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού (αφήνοντάς του περιθώρια καινοτομίας) και τους όρους των διαδικασιών, κυρίως εάν θα αναλάβει τη συντήρηση ή λειτουργία του έργου ΣΔΙΤ.

Η ποιότητα στην αρχιτεκτονική αποτελεί αίτημα δημοσίου συμφέροντος και ως εκ τούτου θα έπρεπε να είναι ζήτημα παιδείας. Δυστυχώς, σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, τα επιχειρήματα υπέρ μιας οικονομικής και ωφελιμιστικής προσέγγισης βρίσκουν πρόσφορο έδαφος.

Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, η κρίση αξιών καραδοκεί και χρειάζεται να είμαστε διπλά προσεκτικοί. Οι οργανωμένοι φορείς οφείλουν να υιοθετήσουν πρακτικές που διασφαλίζουν την αρχιτεκτονική ποιότητα και προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον. Οφείλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στην άνθηση του αρχιτεκτονικού διαλόγου στα θέματα του δημόσιου χώρου μέσα από διαδικασίες συμπερίληψης και διαφάνειας που να επιτρέπουν και στους νέους δημιουργούς να συμμετέχουν ισότιμα.

Τα έργα δημόσιας χρήσης, αποτελούν στοιχείο δημόσιου πλούτου, έκφραση πολιτισμού και κληροδοτήματα με κοινωνικές προεκτάσεις.

Κωνσταντίνος Κωσταντή
Αρχιτέκτονας
Α’ Αντιπρόεδρος ΕΤΕΚ

Send to Facebook

Νίκου Α. Ρολάνδη

Η Συνθήκη Εγγυήσεως και η Συνθήκη Συμμαχίας υπεγράφησαν στις 16 Αυγούστου 1960, μαζί με τη Συνθήκη Εγκαθιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με το Άρθρο 181 του Συντάγματος οι δύο Συνθήκες «κέκτηνται συνταγματικήν ισχύν», ενώ το Άρθρο 182 του Συντάγματος τις καθιστά θεμελιώδη άρθρα του Συντάγματος, τα οποία «δεν δύνανται καθ’...

19/10/2017 08:48

Δρ. Ανδρέα Χατζηττοφή

Με την ευκαιρία της παγκόσμια ημέρας ψυχικής υγείας (10 Οκτωβρίου), θα ήθελα να θίξω το θέμα του στίγματος το οποίο χαρακτηρίζει τις ψυχικές παθήσεις και γενικότερα τη Ψυχιατρική. Οι ψυχικές παθήσεις είναι πολύ συχνές στο γενικό πληθυσμό, με την κατάθλιψη να έχει προεξέχουσα θέση μαζί με τις αγχώδεις διαταραχές και τις εξαρτήσεις....

12/10/2017 09:31

Χρίστος Βαλιαντής

Την κρίση όλοι την έχουμε βιώσει και γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει. Άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο, αλλά πιστέψτε με, κοντά στην ουσιαστική κρίση της λέξης «αξία» και όλων των λέξεων που παράγονται από αυτή, η οικονομική κρίση φαντάζει να μην έχει την προσδιδόμενη μέχρι τώρα σημασία. Η κρίση των λέξεων «αξία», «άξιος»...

10/10/2017 06:38

Νεοκλή Συλικιώτη

Τους τελευταίους μήνες η κυβέρνηση Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ προσπαθεί να πείσει πως πέτυχε σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες και πως έγιναν σημαντικά βήματα για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων στην κυπριακή ΑΟΖ. Σήμερα πανηγυρίζει γιατί προσλαμβάνει συμβούλους με στόχο να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις έλευσης υγροποιημένου φ.α....

09/10/2017 19:01

Λευτέρης Χριστοφόρου

Ως γνωστόν, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα εξαγγείλει την υποψηφιότητα του για Επανεκλογή στη Διακυβέρνηση της πατρίδας μας, στις 14 Οκτωβρίου. Με την αναμενόμενη εξαγγελία Επανεκλογής οφείλω να καταγράψω και να τονίσω με Ρεαλισμό και Επιχειρήματα γιατί αποτελεί αναγκαιότητα για το τόπο η υποψηφιότητα και η επανεκλογή...

05/10/2017 12:57

Χρίστος Χριστόφιας

Παρακολουθούσα τις ανευρέσεις οστών αγνοουμένων, ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων, τα τελευταία χρόνια και περνούσαν μπροστά μου ως μια ακόμα είδηση. Κάθε φορά όμως, επερνούσεν από το νου μου το... ας όψονται οι αίτιοι! Κάθε φορά που έβλεπα και ένα ρεπορτάζ από κηδεία αγνοούμενου και ακούγοντας το «έπεσε υπέρ πίστεως και πατρίδος»,...

02/10/2017 10:48

Ισίδωρος Καρδερίνης

Οι εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου 2017 στη Γερμανία, λόγω του ειδικού πολιτικού, οικονομικού και ιστορικού βάρους που διαθέτει η χώρα, βρέθηκαν χωρίς αμφιβολία στο επίκεντρο του διεθνούς και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Τα αποτελέσματά τους χαρακτηρίστηκαν δε από τη νίκη, έστω και με μειωμένα ποσοστά -33%, ενώ στις ομοσπονδιακές εκλογές...

27/09/2017 00:08

Σοφοκλής Μούσουλος

Πρέπει να βρεθεί αμέσως λύση, λένε, για να υπάρξει επανένωση της πατρίδας μας. Και με την επανένωση εννοούν να δημιουργηθεί πάνω στα χώματα της πατρίδας μας ένα τούρκικο κρατίδιο υπογράφοντας με τον πιο επίσημο τρόπο ότι μέρος της πατρίδας θα ανήκει σ’αυτό το τούρκικο κρατίδιο, ενώ το ελεύθερο κομάτι θα ελέγχεται κι’ αυτό από...

14/09/2017 11:03

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η ανακοίνωση των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων της διερευνητικής γεώτρησης στον στόχο «Ονησίφορος Δυτικά 1» ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη. Από την αρχή του προγράμματος της γεώτρησης, γνωρίζαμε ότι το προς αναζήτηση δυναμικό του ταμιευτήρα στον στόχο εκείνο θα κυμαινόταν σε χαμηλά επίπεδα (ακόμη και πιο χαμηλά από το κοίτασμα...

12/09/2017 07:59

Ισίδωρος Καρδερίνης

Η εκλογή του ευρωπαϊστή Μακρόν στην προεδρία της Γαλλίας, ο οποίος αποτελεί αυθεντικό τέκνο του τραπεζικού συστήματος και των δυνάμεων της παγκοσμιοποίησης, απέτρεψε αφενός την αυτόματη ενεργοποίηση των διαδικασιών αποσύνθεσης της υπό γερμανικό έλεγχο Ευρωπαϊκής Ένωσης και δημιούργησε αφετέρου μια απίστευτη αυταπάτη στους...

10/09/2017 16:23

Ανδρέας Παπαχαραλάμπους

Νιώθω ιδιαίτερα έντονη την ανάγκη να εκφράσω τη δική μου χαρά, καθώς και του Δημοτικού Συμβουλίου Στροβόλου, για την επιτυχή έκβαση του πολυσυζητημένου θέματος της οδού Τσερίου. Στη συνάντηση που είχαμε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρμόδιους Υπουργούς την Παρασκευή, 1η Σεπτεμβρίου 2017 αναπτύξαμε τις πάγιες θέσεις...

08/09/2017 12:23

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η κρίση στην κορεατική χερσόνησο αποτελεί, ίσως, την χειρότερη κρίση στην ευρύτερη περιοχή τα τελευταία χρόνια. Η νέα πυρηνική δοκιμή του καθεστώτος της Πιονγιάνκ αποτελεί σαφή ένδειξη της πολεμικής διελκυνστίνδας που τεκταίνεται στην περιοχή, ενώ η κατάσταση εκτραχύνεται με πληροφορίες για νέες δοκιμές διηπειρωτικών βαλλιστικών...

05/09/2017 13:01

Back to Top