Κωνσταντίνος Κωσταντή
Συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εάν και εφόσον

Χωρίς αμφιβολία οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) αποτελούν καινοτόμες λύσεις χρηματοδότησης, εφόσον στηρίζονται σε δεσμεύσεις ενός ιδιωτικού φορέα να προσφέρει ένα έργο που μπορεί να συνδεθεί με τεχνικά, καθώς και περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, ενώ παράλληλα, δίνουν κεντρικό ρόλο στον ιδιωτικό τομέα στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών για σημαντικά προγράμματα στους τομείς της βιομηχανίας, του εμπορίου και των υποδομών. 

Εάν οι ΣΔΙΤ χρησιμοποιηθούν με σοφία, θα μπορούσαν να συμβάλλουν ιδιαίτερα σε πολλά επίπεδα:

  • Στη βελτίωση της σχέσης ποιότητας/τιμής των υποδομών, αξιοποιώντας την αποτελεσματικότητα και το δυναμικό καινοτομίας του ανταγωνιστικού ιδιωτικού τομέα, είτε ως προς το κόστος, είτε ως προς την επίτευξη καλύτερης ποιότητας. 
  • Στην κατανομή του κόστους χρηματοδότησης των υποδομών σε όλη τη διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου. 
  • Στη βελτίωση του καταμερισμού των κινδύνων μεταξύ των ιδιωτών και του δημοσίου, ο οποίος ιδεατά μειώνει το συνολικό κόστος των έργων. 
  • Στην ενίσχυση των προσπαθειών σε επίπεδο διατηρησιμότητας, καινοτομίας και έρευνας και ανάπτυξης για την πραγματοποίηση των αναγκαίων τομών όσον αφορά την εξεύρεση νέων λύσεων για τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις της κοινωνίας. 
  • Στην προώθηση καινοτομιών (από απόψεως εξοπλισμού ή συστημάτων) που εξασφαλίζουν ένα ανταγωνιστικό προβάδισμα.


Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ταυτιστούν οι ΣΔΙΤ με συγκεκριμένες μεθόδους ανάθεσης έργων, αντίθετα πρέπει να ακολουθούν τη βέλτιστη κάθε φορά διαδικασία για την εξασφάλιση των κριτηρίων που τίθενται εξαρχής, με αναφορά σε παραμέτρους ποιότητας και αντίκτυπου σε κοινωνία, οικονομία και περιβάλλον.

Για παράδειγμα, η χρήση της μεθοδολογίας design&build πιθανόν να μετριάζει το ρίσκο και να περιορίζει τις αλλαγές και απαιτήσεις του εργολάβου κατά τη φάση της κατασκευής, όμως πώς καλύπτει το κριτήριο της συνολικής σύλληψης και αρχιτεκτονικής ταυτότητας του κτηρίου, το οποίο αποτελεί και σημαντικό επιχείρημα στην προσέλκυση ενός επενδυτή;

Είναι συνεπώς απαραίτητο να μελετηθούν όλα τα είδη και μέθοδοι υλοποίησης και χρηματοδότησης έργων και να κωδικοποιηθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους ανάλογα, έτσι ώστε να ετοιμαστεί ένα συμφωνημένο και τεκμηριωμένο πλαίσιο επιλογής, το οποίο να κατευθύνει το Δημόσιο για να μην γίνεται κάθε φορά κατά το δοκούν επιλογή της μεθόδου, χωρίς απαραίτητα να είναι η ενδεδειγμένη για την περίπτωση.

Ήδη, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) συνεργάζεται με το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για τη δημιουργία αυτού του πλαισίου, αλλά και με το Γενικό Λογιστήριο για τη βελτίωση των διαδικασιών προκήρυξης, ανάθεσης και υλοποίησης των δημόσιων έργων.

Στόχος είναι, όποια και αν είναι η μέθοδος που επιλέγεται κάθε φορά, ανάλογα με την κλίμακα, τα χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές κάθε έργου, να παραμένουν ως σταθερές αξίες η διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας των έργων, καθώς και η προστασία των δημοσίων αγαθών και συμφέροντος.

Ένα έργο δεν ολοκληρώνεται σίγουρα με τον σχεδιασμό και την ανάθεσή του, ούτε καν με την παραλαβή του. Για αυτό τον λόγο πρέπει στη συζήτηση να συμπεριλάβουμε παραμέτρους όπως ο κύκλος ζωής του έργου, η εξασφάλιση της βιωσιμότητάς του και τα χαμηλά λειτουργικά του έξοδα, ακόμη και όταν αυτό θα συνεπάγεται αύξηση του αρχικού κόστους επένδυσης.

Για την ιδανική προσέγγιση θα ήταν πιθανόν να συνδυάσουμε τις μεθοδολογίες και να κρατήσουμε από την κάθε μία -στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό– τα θετικά της χαρακτηριστικά, ανάλογα με το στάδιο που εκείνη εφαρμόζεται:

  • Design Concept και βασικές παράμετροι για τον σχεδιασμό από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό 
  • Διαφύλαξη ασφάλειας, ποιότητας, αισθητικής, λειτουργικότητας, περιβαλλοντικών επιδόσεων, ενεργειακών επιδόσεων, ένταξης στο δομημένο περιβάλλον, κυκλοφοριακών επιπτώσεων μέσω της διαδικασίας ανάθεσης στον κατασκευαστή 
  • Δέσμευση του ανάδοχου ότι θα ακολουθήσει τον σχεδιασμό του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού (αφήνοντάς του περιθώρια καινοτομίας) και τους όρους των διαδικασιών, κυρίως εάν θα αναλάβει τη συντήρηση ή λειτουργία του έργου ΣΔΙΤ.

Η ποιότητα στην αρχιτεκτονική αποτελεί αίτημα δημοσίου συμφέροντος και ως εκ τούτου θα έπρεπε να είναι ζήτημα παιδείας. Δυστυχώς, σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, τα επιχειρήματα υπέρ μιας οικονομικής και ωφελιμιστικής προσέγγισης βρίσκουν πρόσφορο έδαφος.

Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, η κρίση αξιών καραδοκεί και χρειάζεται να είμαστε διπλά προσεκτικοί. Οι οργανωμένοι φορείς οφείλουν να υιοθετήσουν πρακτικές που διασφαλίζουν την αρχιτεκτονική ποιότητα και προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον. Οφείλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στην άνθηση του αρχιτεκτονικού διαλόγου στα θέματα του δημόσιου χώρου μέσα από διαδικασίες συμπερίληψης και διαφάνειας που να επιτρέπουν και στους νέους δημιουργούς να συμμετέχουν ισότιμα.

Τα έργα δημόσιας χρήσης, αποτελούν στοιχείο δημόσιου πλούτου, έκφραση πολιτισμού και κληροδοτήματα με κοινωνικές προεκτάσεις.

Κωνσταντίνος Κωσταντή
Αρχιτέκτονας
Α’ Αντιπρόεδρος ΕΤΕΚ

Send to Facebook

Λήδας Κουρσουμπά

Η καθιέρωση της 1ης Ιουνίου, ως Παγκόσμιας Ημέρας Παιδιού, υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας για τα θέματα που αφορούν τα παιδιά και την παιδική ηλικία γενικότερα. Η συγκεκριμένη μέρα έπρεπε να είναι μια μέρα χαράς και γιορτής για όλα τα παιδιά. Ωστόσο, δεν είναι. Εκατομμύρια παιδιά, σε ολόκληρο τον κόσμο,...

01/06/2017 07:01

Σοφία Κολάνη

"Αυτοί που είναι εναντίον της πολιτικής είναι υπέρ της πολιτικής που τους επιβάλλεται"  Μπέρτολτ Μπρεχτ Δεν θα μπορούσε τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο να αντικατοπτρίσουν την Κυπριακή πραγματικότητα εκτός από τα λόγια του Γερμανού συγγραφέα. Η Κύπρος ομοιάζει με μια κοινωνία που μπάζει από παντού, με μια...

19/05/2017 09:44

Λευτέρη Χριστοφόρου

Η Κύπρος μέχρι το 2013 εφάρμοζε μία αποτυχημένη οικονομική πολιτική που καθημερινά αύξανε τα ελλείμματα, το Χρέος της Χώρας, τις Σπατάλες στη Δημόσια Υπηρεσία, που οδηγούσε στη μείωση και τελικά εξαφάνιση των αποθεματικών του κράτους, την αδυναμία του κράτους να πληρώσει μισθούς και συντάξεις και στην υποχρεωτική περικοπή μισθών,...

18/05/2017 11:58

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Μαίου 2017 στο Στρασβούργο την έβδομη έκθεση προόδου για το Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο για την Ασφάλεια, με την οποία καθορίζει μια νέα προσέγγιση στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών. Ο κεντρικός στόχος της έκθεσης ήταν να αναδείξει, πέραν των βημάτων τα οποία έχουν ήδη γίνει...

17/05/2017 11:39

Νίκος Α. Ρολάνδης

Εκτιμώ πολύ τις προσπάθειες που έχεις καταβάλει μέχρι σήμερα για να βρεις λύση στο κυπριακό πρόβλημα. Θέλω να πιστεύω πως θα συνεχίσεις μέχρι τέλους αυτή την πορεία, που γίνεται όλο και πιο μοναχική, όσο μεγαλώνουν οι δυσχέρειες και οι ευθύνες. Είμαι, αγαπητέ Νίκο, ο πιο παλιός στη ζωή, πρώην Υπουργός Εξωτερικών, όχι μόνο της...

12/05/2017 09:24

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών που διεξήχθη στις 23 Απριλίου 2017 σηματοδοτεί, ουσιαστικά, την απαρχή μιας νέας τάξης πραγμάτων στη Γαλλία. Το πλέον σημαντικό γεγονός είναι ότι για πρώτη φορά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας, κανένα από τα υφιστάμενα μεγάλα κόμματα που κυριαρχούσαν τις τελευταίες δεκαετίες...

24/04/2017 13:28

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το οριακό αποτέλεσμα του τουρκικού δημοψηφίσματος υπέρ του Ναι με ποσοστό 51,41% έναντι 48,59% του Όχι οριοθετεί τη νέα τάξη πραγμάτων που δημιουργείται στην Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει επιτύχει μια πύρρειο νίκη, η οποία δημιουργεί πλέον μια αβέβαια κατάσταση, με την χώρα να βρίσκεται πλήρως διχασμένη και ιδιαίτερα πολωμένη. Η ανάγνωση...

19/04/2017 12:18

Καθηγητής Κωνσταντίνος Χριστοφίδης

Δευτέρα απόγευμα βρέθηκα στο Παρίσι για την 83η συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της «Παγκόσμιας Ένωσης Πανεπιστημίων» (ΙΑU). Είχα μερικές ελεύθερες ώρες και αποφάσισα να επισκεφτώ το Επιστημονικό Εργαστήριο του μουσείου του Λούβρου με το οποίο είχα συνεργαστεί στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων στο παρελθόν.  Συνάντησα...

12/04/2017 12:34

Αγγελικής Λοΐζου

Η προμήθεια αποτελεί σημαντικό κομμάτι του προϋπολογισμού μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού, επομένως δεν θα ήταν καλύτερα αν οι προμήθειες να γίνονταν στοχεύοντας στην αειφορία και στη βιωσιμότητα; Το νέο πρότυπο που εκπονείται στοχεύει να βοηθήσει τους οργανισμούς να πετύχουν την αυτή την αειφορία στην προμήθεια.  Οι αποφάσεις...

07/04/2017 09:23

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υπογραφή Κοινής Διακήρυξης στο Τελ Αβίβ στις 3 Μαρτίου 2017 από τους Υπουργούς Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου EastMed αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στους ενεργειακούς σχεδιασμούς για την ευρύτερη περιοχή της νοτιονατολικής Μεσογείου. Το γεγονός μάλιστα ότι στην...

04/04/2017 13:28

Νίκος Α. Ρολάνδης

Στις 7 το πρωί της Τρίτης, 31ης Μαρτίου 1998, δηλαδή πριν 19 ακριβώς χρόνια, καθόμουν στο γραφείο του προέδρου Γλαύκου Κληρίδη. Είχα διορισθεί Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ένα μήνα πριν. Το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας ανήκε στο Υπουργείο μου. Το θέμα της πιθανής ύπαρξης πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αποκλειστική...

31/03/2017 09:36

Λευτέρη Χριστοφόρου

Ο Πατριωτισμός στην Κύπρο είναι παρεξηγημένη έννοια. Δυστυχώς, από πολλούς πολλές φορές μετριέται ο Πατριωτισμός από τη πληθώρα των συνθημάτων, από το μέγεθος της Δημαγωγίας και του Λαϊκισμού και από τις σκιαμαχίες κάποιων στο εσωτερικό για εσωτερική κατανάλωση. Αυτός είναι ένας πεπλανημένος και εικονικός Πατριωτισμός άνευ...

28/03/2017 09:42

Back to Top