Κωνσταντίνος Κωσταντή
Συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εάν και εφόσον

Χωρίς αμφιβολία οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) αποτελούν καινοτόμες λύσεις χρηματοδότησης, εφόσον στηρίζονται σε δεσμεύσεις ενός ιδιωτικού φορέα να προσφέρει ένα έργο που μπορεί να συνδεθεί με τεχνικά, καθώς και περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, ενώ παράλληλα, δίνουν κεντρικό ρόλο στον ιδιωτικό τομέα στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών για σημαντικά προγράμματα στους τομείς της βιομηχανίας, του εμπορίου και των υποδομών. 

Εάν οι ΣΔΙΤ χρησιμοποιηθούν με σοφία, θα μπορούσαν να συμβάλλουν ιδιαίτερα σε πολλά επίπεδα:

  • Στη βελτίωση της σχέσης ποιότητας/τιμής των υποδομών, αξιοποιώντας την αποτελεσματικότητα και το δυναμικό καινοτομίας του ανταγωνιστικού ιδιωτικού τομέα, είτε ως προς το κόστος, είτε ως προς την επίτευξη καλύτερης ποιότητας. 
  • Στην κατανομή του κόστους χρηματοδότησης των υποδομών σε όλη τη διάρκεια ζωής του περιουσιακού στοιχείου. 
  • Στη βελτίωση του καταμερισμού των κινδύνων μεταξύ των ιδιωτών και του δημοσίου, ο οποίος ιδεατά μειώνει το συνολικό κόστος των έργων. 
  • Στην ενίσχυση των προσπαθειών σε επίπεδο διατηρησιμότητας, καινοτομίας και έρευνας και ανάπτυξης για την πραγματοποίηση των αναγκαίων τομών όσον αφορά την εξεύρεση νέων λύσεων για τις κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις της κοινωνίας. 
  • Στην προώθηση καινοτομιών (από απόψεως εξοπλισμού ή συστημάτων) που εξασφαλίζουν ένα ανταγωνιστικό προβάδισμα.


Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ταυτιστούν οι ΣΔΙΤ με συγκεκριμένες μεθόδους ανάθεσης έργων, αντίθετα πρέπει να ακολουθούν τη βέλτιστη κάθε φορά διαδικασία για την εξασφάλιση των κριτηρίων που τίθενται εξαρχής, με αναφορά σε παραμέτρους ποιότητας και αντίκτυπου σε κοινωνία, οικονομία και περιβάλλον.

Για παράδειγμα, η χρήση της μεθοδολογίας design&build πιθανόν να μετριάζει το ρίσκο και να περιορίζει τις αλλαγές και απαιτήσεις του εργολάβου κατά τη φάση της κατασκευής, όμως πώς καλύπτει το κριτήριο της συνολικής σύλληψης και αρχιτεκτονικής ταυτότητας του κτηρίου, το οποίο αποτελεί και σημαντικό επιχείρημα στην προσέλκυση ενός επενδυτή;

Είναι συνεπώς απαραίτητο να μελετηθούν όλα τα είδη και μέθοδοι υλοποίησης και χρηματοδότησης έργων και να κωδικοποιηθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους ανάλογα, έτσι ώστε να ετοιμαστεί ένα συμφωνημένο και τεκμηριωμένο πλαίσιο επιλογής, το οποίο να κατευθύνει το Δημόσιο για να μην γίνεται κάθε φορά κατά το δοκούν επιλογή της μεθόδου, χωρίς απαραίτητα να είναι η ενδεδειγμένη για την περίπτωση.

Ήδη, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) συνεργάζεται με το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για τη δημιουργία αυτού του πλαισίου, αλλά και με το Γενικό Λογιστήριο για τη βελτίωση των διαδικασιών προκήρυξης, ανάθεσης και υλοποίησης των δημόσιων έργων.

Στόχος είναι, όποια και αν είναι η μέθοδος που επιλέγεται κάθε φορά, ανάλογα με την κλίμακα, τα χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές κάθε έργου, να παραμένουν ως σταθερές αξίες η διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας των έργων, καθώς και η προστασία των δημοσίων αγαθών και συμφέροντος.

Ένα έργο δεν ολοκληρώνεται σίγουρα με τον σχεδιασμό και την ανάθεσή του, ούτε καν με την παραλαβή του. Για αυτό τον λόγο πρέπει στη συζήτηση να συμπεριλάβουμε παραμέτρους όπως ο κύκλος ζωής του έργου, η εξασφάλιση της βιωσιμότητάς του και τα χαμηλά λειτουργικά του έξοδα, ακόμη και όταν αυτό θα συνεπάγεται αύξηση του αρχικού κόστους επένδυσης.

Για την ιδανική προσέγγιση θα ήταν πιθανόν να συνδυάσουμε τις μεθοδολογίες και να κρατήσουμε από την κάθε μία -στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό– τα θετικά της χαρακτηριστικά, ανάλογα με το στάδιο που εκείνη εφαρμόζεται:

  • Design Concept και βασικές παράμετροι για τον σχεδιασμό από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό 
  • Διαφύλαξη ασφάλειας, ποιότητας, αισθητικής, λειτουργικότητας, περιβαλλοντικών επιδόσεων, ενεργειακών επιδόσεων, ένταξης στο δομημένο περιβάλλον, κυκλοφοριακών επιπτώσεων μέσω της διαδικασίας ανάθεσης στον κατασκευαστή 
  • Δέσμευση του ανάδοχου ότι θα ακολουθήσει τον σχεδιασμό του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού (αφήνοντάς του περιθώρια καινοτομίας) και τους όρους των διαδικασιών, κυρίως εάν θα αναλάβει τη συντήρηση ή λειτουργία του έργου ΣΔΙΤ.

Η ποιότητα στην αρχιτεκτονική αποτελεί αίτημα δημοσίου συμφέροντος και ως εκ τούτου θα έπρεπε να είναι ζήτημα παιδείας. Δυστυχώς, σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, τα επιχειρήματα υπέρ μιας οικονομικής και ωφελιμιστικής προσέγγισης βρίσκουν πρόσφορο έδαφος.

Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, η κρίση αξιών καραδοκεί και χρειάζεται να είμαστε διπλά προσεκτικοί. Οι οργανωμένοι φορείς οφείλουν να υιοθετήσουν πρακτικές που διασφαλίζουν την αρχιτεκτονική ποιότητα και προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον. Οφείλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στην άνθηση του αρχιτεκτονικού διαλόγου στα θέματα του δημόσιου χώρου μέσα από διαδικασίες συμπερίληψης και διαφάνειας που να επιτρέπουν και στους νέους δημιουργούς να συμμετέχουν ισότιμα.

Τα έργα δημόσιας χρήσης, αποτελούν στοιχείο δημόσιου πλούτου, έκφραση πολιτισμού και κληροδοτήματα με κοινωνικές προεκτάσεις.

Κωνσταντίνος Κωσταντή
Αρχιτέκτονας
Α’ Αντιπρόεδρος ΕΤΕΚ

Send to Facebook

Ελίζας Στασοπούλου

Το Χρηματιστήριο ξεκίνησε τη λειτουργία του στην Κύπρο από το 1996. Μέσα από την πάροδο των ετών, καταγράφηκαν πολλές εξελίξεις, θετικές και αρνητικές για τις επιχειρήσεις και την Κυπριακή Οικονομία καθώς και θεσμικές εξελίξεις στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ταυτόχρονα έθεσαν τα θεμέλια για διαφοροποίηση Νόμων, Κανονισμών,...

15/12/2017 08:33

Νίκος Ιωάννου

Με μια εντυπωσιακή κίνηση το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (Κ.Κ.Κ) διοργάνωσε πρόσφατα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πολιτικών κόμματων που έγινε ποτέ, με την παρουσία σχεδόν 300 κομμάτων από 160 χώρες της υφηλίου. Η σύναξη πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες μετά το 19ο Συνέδριο του Κ.Κ.Κ. δίνοντας έτσι μεγαλύτερη σημασία στο γεγονός. Είναι...

13/12/2017 13:02

Σοφοκλής Μούσουλος

Στις 1 Δεκεμβρίου 2017, πριν λίγες μέρες, η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά Κυπριακής γης (κοντά στο Ζύγι) που βρισκόταν στην κυριότητα του Ην. Βασιλείου έναντι του ποσού των € 8,6 εκ. Τη συμφωνία αυτή υπέγραψαν εκ μέρους των αγοραστών ο κ. Μάριος Δημητριάδης, Υπουργός Μεταφορών του κ. Αναστασιάδη και...

05/12/2017 09:27

Φάνη Φιλοθέου

«Μην απαξιώνετε την πολιτικήν διότι θα υποστείτε την μέγιστην τιμωρίαν να καταλήξετε να σας κυβερνούν κατώτεροι σας», Πλάτων. Κύπρος 2017! Τίποτα δεν είναι πιο κατατοπιστικό για να περιγράψει κανείς τη σημερινή κυπριακή πραγματικότητα. Τα σλόγκαν «όλοι είναι το ίδιο», «δεν ασχολούμαι με πολιτικά», «δεν με ενδιαφέρει, ας...

04/12/2017 13:10

Νάταλη Περικλέους και Άννα Δράκου

Το σκεπτικό πίσω από το Movember CyprusΗ εκστρατεία Movember Cyprus εγκαθιδρύθηκε στην Κύπρο το 2013, παρόλο που η ιδέα ξεκίνησε στην Αυστραλία το 2003 από μία παρέα νέων που ήθελαν να επαναφέρουν το παλιό στυλ των ανδρών με μουστάκι, μέχρι που αποφάσισαν να το κάνουν για καλό σκοπό. Η ιδέα στην Κύπρο είχε ξεκινήσει από την λέσχη...

28/11/2017 14:30

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τα ενεργειακά ζητήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επιβεβαιώνουν την ορθή πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση όσον αφορά στην προώθηση και αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της χώρας μας. Οι τριμερείς συνεργασίες που έχουν συναφθεί μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ και Κύπρου – Ελλάδας –...

28/11/2017 13:06

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω, ότι στη πολιτική αλλά και σε κάθε έκφανση της ζωής, το αποτέλεσμα είναι που μετρά και όχι τα κενού περιεχομένου συνθήματα και φωνασκίες. Άλλωστε αποτελεί αξίωμα ότι τα έργα είναι ικανότερα των λόγων. Μέσα στη δίνη της προεκλογικής κυριαρχούν οι μεγαλοστομίες, οι γενικολογίες, οι απεραντολογίες των θα και η ισοπέδωση...

24/11/2017 08:24

Δέσπω Φάττα-Κάσινου

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων. Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται...

24/11/2017 06:39

Στέφανος Στεφάνου

Μια αναφορά του Προέδρου της ΕΔΕΚ κ. Σιζόπουλου άνοιξε ξανά το θέμα της βάσης λύσης του Κυπριακού. Είπε ο κ. Σιζόπουλος ότι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία (ΔΔΟ) αποτελεί τη χειρότερη μορφή διχοτόμησης. Και σ’ αυτό, πρόσθεσε, συμφωνεί ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος. Συμφωνεί ή όχι ο κ. Παπαδόπουλος δεν βγήκε να το ξεδιαλύνει. Κρύβεται,...

21/11/2017 10:28

Χρυσόστομος Μωυσέως

Είναι θλιβερό και την ίδια ώρα εξοργιστικό να παρακολουθεί κανείς την κατρακύλα στην οποία οδηγείται ο δημόσιος διάλογος για το κυπριακό από το επιτελείο Ν. Παπαδόπουλου. Δύσκολα μπορεί να διανοηθεί κανείς το πόση σκοπιμότητα χρειάζεται για να επιμένει σε τέτοιο βαθμό στην επανάληψη ψεμάτων, κάλπικων κινδυνολογιών, κενών συνθηματολογιών...

20/11/2017 09:08

Λευτέρης Χριστοφόρου

Καθημερινά διεξάγονται συζητήσεις και από κάποιους επιχειρείται προεκλογική ένταση και σύγχυση, με αποτέλεσμα ο Κύπριος Πολίτης να μην αποκομίζει πάντοτε την ορθή και αντικειμενική εικόνα. Οφείλουμε λοιπόν να παρουσιάσουμε τις Απλές Αλήθειες στο λαό, οι οποίες είναι αδιαμφισβήτητες και είναι απτές και κατανοητές για τον...

16/11/2017 12:59

Ελένης Φτιάκα

Ασπάζεστε αυτή την άποψη; Εγώ ποτέ μου δεν την ασπάστηκα! Γιατί αν την ασπαζόμουν, θα έπρεπε να συμφωνήσω ότι μπορεί κανείς να είναι αδίστακτος στο κυνήγι του στόχου του, μπορεί να δημιουργήσει πτώματα, να πατήσει επί αυτών των πτωμάτων, παράπλευρες απώλειες τα λένε τώρα, να κάνει ‘ότι θέλει και όπως θέλει, και μετά να έρθει και...

16/11/2017 06:38

Back to Top