Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Υπό επιτήρηση και κηδεμονία η τοπική αυτοδιοίκηση

 Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες της υποσκάπτονται από το κεντρικό κράτος

Άκρως ανησυχητικά και απογοητευτικά, για τον τρόπο λειτουργίας και το επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, είναι όσα καταγράφει σε Έκθεσή της η Επιτροπή Παρακολούθησης του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερικών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η Επιτροπή, αντιπροσωπεία της οποίας επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο, έχει την ευθύνη να παρακολουθεί την εξέλιξη της εφαρμογής, από τα κράτη-μέλη, της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Κύπρο: 

  • Δεν ρυθμίζουν και δεν διαχειρίζονται ένα σημαντικό μέρος των δημοσίων υποθέσεων υπό δική τους ευθύνη.
  • Δεν έχουν την πλήρη διακριτική ευχέρεια να αναλάβουν πρωτοβουλίες για θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων τους. Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί δεν είναι πλήρεις και αποκλειστικές και υποσκάπτονται ή περιορίζονται από το κεντρικό κράτος. Συχνά τα ίδια καθήκοντα δεν διακρίνονται με σαφή τρόπο γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο ως προς την ανάληψη ευθυνών, όσο και προς την ξεκάθαρη επικοινωνία με τους πολίτες.
  • Ο κεντρικός κυβερνητικός έλεγχος που ασκείται από τα αρμόδια υπουργεία, την Ελεγκτική Υπηρεσία, τους Έπαρχους αλλά και από το Κοινοβούλιο δεν περιορίζεται στη νομική εποπτεία. Στην πραγματικότητα, μέσω των εποπτικών εξουσιών, οι κεντρικές Αρχές ασκούν μείζονα επιρροή στις καθημερινές εργασίες καθώς και τις στρατηγικές αποφάσεις των τοπικών συμβουλίων.
  • Ο κεντρικός οικονομικός προγραμματισμός δεν στηρίζεται στην προσεκτική αξιολόγηση των τοπικών αναγκών και κατ’ επέκταση οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν είναι αποτελεσματικές. Οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν προσαρμόζονται στις πραγματικές τοπικές ανάγκες. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία εγγύηση για επαρκή χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης που να είναι ανάλογη προς τις υποχρεωτικές λειτουργίες των δήμων και των κοινοτήτων, όπως αυτές καταγράφονται στο νόμο.

 

Με άλλα λόγια, η Επιτροπή υποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση στη Κύπρο δεν είναι αυτοδιοικούμενη. Ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, τόσο οικονομικά όσο και διοικητικά, από το κεντρικό κράτος. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν δημιουργεί απλώς σωρεία δυσλειτουργιών και προβλημάτων, αλλά και σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.

Ένα υγιές δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στην αρχή ότι οι πολίτες εκλέγουν και ο κάθε εκλελεγμένος αξιωματούχος είναι υπόλογος προς αυτούς που τον εξέλεξαν για τις αποφάσεις και για το έργο του. Το έλλειμμα στην τοπική αυτοδιοίκηση δημιουργείται διότι πολλές από τις μεγάλες και σημαντικές αποφάσεις για κάθε δήμο δεν λαμβάνονται εξολοκλήρου από το άτομο ή το σώμα που οι δημότες ψήφισαν (και κατ’ επέκταση θα κρίνουν και θα αξιολογήσουν στο τέλος της θητείας του), άλλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από το κεντρικό κράτος, τη Βουλή ή και ανεξάρτητους θεσμούς του Κράτους.

Η αποτελεσματική λειτουργία, στην πράξη, της τοπικής αυτοδιοίκησης, προϋποθέτει ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων και εξουσιών μεταξύ τοπικών Αρχών και Κεντρικού Κράτους. Επιβάλλεται άμεσα να αυξηθούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες των δήμων, με αποκλειστικό, ξεκάθαρο και ολοκληρωμένο τρόπο. Δηλαδή οι αποφάσεις που θα λαμβάνει το δημοτικό συμβούλιο, στο πλαίσιο των εξουσιών που θα του παρέχει ο νόμος, δεν πρέπει να επηρεάζονται από άλλα σώματα ή όργανα του κράτους. 

Γι’ αυτό επιβάλλεται άμεσα να αλλάξουν οι νομοθεσίες που θέλουν τις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων να εξαρτώνται από επιπρόσθετες εγκρίσεις από οποιοδήποτε υπουργείο, ανεξάρτητο θεσμό του κράτους ή τη Βουλή.

Αυτό δεν ισοδυναμεί ούτε και σημαίνει απουσία ελέγχου. Ασφαλώς και πρέπει να υπάρχει έλεγχος. Όμως, έλεγχος της νομιμότητας των αποφάσεων και όχι του περιεχομένου τους.  Οι πολιτικές, στρατηγικές και άλλες αποφάσεις κρίνονται εκ των αποτελεσμάτων τους από τους δημότες.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων, όπως αναφέρει και η Επιτροπή, πρέπει να είναι επαρκής και δεδομένη και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες. Πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην τοπική Αρχή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε όλες τις ευθύνες της που πηγάζουν από το νόμο.

Χωρίς να αποφεύγω τη συζήτηση για την ανάγκη μείωσης του αριθμού των δήμων, η θέση μου επί της οποίας είναι ξεκάθαρα υπέρ, πιστεύω ότι οι κύριοι στόχοι της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι η διοικητική ανεξαρτησία και η οικονομική αυτοτέλεια και επάρκεια των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Δήμαρχος Λευκωσίας

 

Send to Facebook

Ελίζας Στασοπούλου

Το Χρηματιστήριο ξεκίνησε τη λειτουργία του στην Κύπρο από το 1996. Μέσα από την πάροδο των ετών, καταγράφηκαν πολλές εξελίξεις, θετικές και αρνητικές για τις επιχειρήσεις και την Κυπριακή Οικονομία καθώς και θεσμικές εξελίξεις στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ταυτόχρονα έθεσαν τα θεμέλια για διαφοροποίηση Νόμων, Κανονισμών,...

15/12/2017 08:33

Νίκος Ιωάννου

Με μια εντυπωσιακή κίνηση το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (Κ.Κ.Κ) διοργάνωσε πρόσφατα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πολιτικών κόμματων που έγινε ποτέ, με την παρουσία σχεδόν 300 κομμάτων από 160 χώρες της υφηλίου. Η σύναξη πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες μετά το 19ο Συνέδριο του Κ.Κ.Κ. δίνοντας έτσι μεγαλύτερη σημασία στο γεγονός. Είναι...

13/12/2017 13:02

Σοφοκλής Μούσουλος

Στις 1 Δεκεμβρίου 2017, πριν λίγες μέρες, η Κύπρος υπέγραψε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά Κυπριακής γης (κοντά στο Ζύγι) που βρισκόταν στην κυριότητα του Ην. Βασιλείου έναντι του ποσού των € 8,6 εκ. Τη συμφωνία αυτή υπέγραψαν εκ μέρους των αγοραστών ο κ. Μάριος Δημητριάδης, Υπουργός Μεταφορών του κ. Αναστασιάδη και...

05/12/2017 09:27

Φάνη Φιλοθέου

«Μην απαξιώνετε την πολιτικήν διότι θα υποστείτε την μέγιστην τιμωρίαν να καταλήξετε να σας κυβερνούν κατώτεροι σας», Πλάτων. Κύπρος 2017! Τίποτα δεν είναι πιο κατατοπιστικό για να περιγράψει κανείς τη σημερινή κυπριακή πραγματικότητα. Τα σλόγκαν «όλοι είναι το ίδιο», «δεν ασχολούμαι με πολιτικά», «δεν με ενδιαφέρει, ας...

04/12/2017 13:10

Νάταλη Περικλέους και Άννα Δράκου

Το σκεπτικό πίσω από το Movember CyprusΗ εκστρατεία Movember Cyprus εγκαθιδρύθηκε στην Κύπρο το 2013, παρόλο που η ιδέα ξεκίνησε στην Αυστραλία το 2003 από μία παρέα νέων που ήθελαν να επαναφέρουν το παλιό στυλ των ανδρών με μουστάκι, μέχρι που αποφάσισαν να το κάνουν για καλό σκοπό. Η ιδέα στην Κύπρο είχε ξεκινήσει από την λέσχη...

28/11/2017 14:30

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τα ενεργειακά ζητήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας επιβεβαιώνουν την ορθή πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση όσον αφορά στην προώθηση και αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της χώρας μας. Οι τριμερείς συνεργασίες που έχουν συναφθεί μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ και Κύπρου – Ελλάδας –...

28/11/2017 13:06

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω, ότι στη πολιτική αλλά και σε κάθε έκφανση της ζωής, το αποτέλεσμα είναι που μετρά και όχι τα κενού περιεχομένου συνθήματα και φωνασκίες. Άλλωστε αποτελεί αξίωμα ότι τα έργα είναι ικανότερα των λόγων. Μέσα στη δίνη της προεκλογικής κυριαρχούν οι μεγαλοστομίες, οι γενικολογίες, οι απεραντολογίες των θα και η ισοπέδωση...

24/11/2017 08:24

Δέσπω Φάττα-Κάσινου

Η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων, λόγω του έντονου και συνεχούς προβλήματος λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερες χώρες, θεωρείται σήμερα παγκοσμίως ως κρίσιμη συνιστώσα της αειφόρου διαχείρισης των υδάτινων πόρων και των υδατικών ισοζυγίων. Η πρακτική της επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται...

24/11/2017 06:39

Στέφανος Στεφάνου

Μια αναφορά του Προέδρου της ΕΔΕΚ κ. Σιζόπουλου άνοιξε ξανά το θέμα της βάσης λύσης του Κυπριακού. Είπε ο κ. Σιζόπουλος ότι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία (ΔΔΟ) αποτελεί τη χειρότερη μορφή διχοτόμησης. Και σ’ αυτό, πρόσθεσε, συμφωνεί ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος. Συμφωνεί ή όχι ο κ. Παπαδόπουλος δεν βγήκε να το ξεδιαλύνει. Κρύβεται,...

21/11/2017 10:28

Χρυσόστομος Μωυσέως

Είναι θλιβερό και την ίδια ώρα εξοργιστικό να παρακολουθεί κανείς την κατρακύλα στην οποία οδηγείται ο δημόσιος διάλογος για το κυπριακό από το επιτελείο Ν. Παπαδόπουλου. Δύσκολα μπορεί να διανοηθεί κανείς το πόση σκοπιμότητα χρειάζεται για να επιμένει σε τέτοιο βαθμό στην επανάληψη ψεμάτων, κάλπικων κινδυνολογιών, κενών συνθηματολογιών...

20/11/2017 09:08

Λευτέρης Χριστοφόρου

Καθημερινά διεξάγονται συζητήσεις και από κάποιους επιχειρείται προεκλογική ένταση και σύγχυση, με αποτέλεσμα ο Κύπριος Πολίτης να μην αποκομίζει πάντοτε την ορθή και αντικειμενική εικόνα. Οφείλουμε λοιπόν να παρουσιάσουμε τις Απλές Αλήθειες στο λαό, οι οποίες είναι αδιαμφισβήτητες και είναι απτές και κατανοητές για τον...

16/11/2017 12:59

Ελένης Φτιάκα

Ασπάζεστε αυτή την άποψη; Εγώ ποτέ μου δεν την ασπάστηκα! Γιατί αν την ασπαζόμουν, θα έπρεπε να συμφωνήσω ότι μπορεί κανείς να είναι αδίστακτος στο κυνήγι του στόχου του, μπορεί να δημιουργήσει πτώματα, να πατήσει επί αυτών των πτωμάτων, παράπλευρες απώλειες τα λένε τώρα, να κάνει ‘ότι θέλει και όπως θέλει, και μετά να έρθει και...

16/11/2017 06:38

Back to Top