Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Υπό επιτήρηση και κηδεμονία η τοπική αυτοδιοίκηση

 Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες της υποσκάπτονται από το κεντρικό κράτος

Άκρως ανησυχητικά και απογοητευτικά, για τον τρόπο λειτουργίας και το επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, είναι όσα καταγράφει σε Έκθεσή της η Επιτροπή Παρακολούθησης του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερικών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η Επιτροπή, αντιπροσωπεία της οποίας επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο, έχει την ευθύνη να παρακολουθεί την εξέλιξη της εφαρμογής, από τα κράτη-μέλη, της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Κύπρο: 

  • Δεν ρυθμίζουν και δεν διαχειρίζονται ένα σημαντικό μέρος των δημοσίων υποθέσεων υπό δική τους ευθύνη.
  • Δεν έχουν την πλήρη διακριτική ευχέρεια να αναλάβουν πρωτοβουλίες για θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων τους. Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί δεν είναι πλήρεις και αποκλειστικές και υποσκάπτονται ή περιορίζονται από το κεντρικό κράτος. Συχνά τα ίδια καθήκοντα δεν διακρίνονται με σαφή τρόπο γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο ως προς την ανάληψη ευθυνών, όσο και προς την ξεκάθαρη επικοινωνία με τους πολίτες.
  • Ο κεντρικός κυβερνητικός έλεγχος που ασκείται από τα αρμόδια υπουργεία, την Ελεγκτική Υπηρεσία, τους Έπαρχους αλλά και από το Κοινοβούλιο δεν περιορίζεται στη νομική εποπτεία. Στην πραγματικότητα, μέσω των εποπτικών εξουσιών, οι κεντρικές Αρχές ασκούν μείζονα επιρροή στις καθημερινές εργασίες καθώς και τις στρατηγικές αποφάσεις των τοπικών συμβουλίων.
  • Ο κεντρικός οικονομικός προγραμματισμός δεν στηρίζεται στην προσεκτική αξιολόγηση των τοπικών αναγκών και κατ’ επέκταση οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν είναι αποτελεσματικές. Οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν προσαρμόζονται στις πραγματικές τοπικές ανάγκες. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία εγγύηση για επαρκή χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης που να είναι ανάλογη προς τις υποχρεωτικές λειτουργίες των δήμων και των κοινοτήτων, όπως αυτές καταγράφονται στο νόμο.

 

Με άλλα λόγια, η Επιτροπή υποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση στη Κύπρο δεν είναι αυτοδιοικούμενη. Ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, τόσο οικονομικά όσο και διοικητικά, από το κεντρικό κράτος. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν δημιουργεί απλώς σωρεία δυσλειτουργιών και προβλημάτων, αλλά και σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.

Ένα υγιές δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στην αρχή ότι οι πολίτες εκλέγουν και ο κάθε εκλελεγμένος αξιωματούχος είναι υπόλογος προς αυτούς που τον εξέλεξαν για τις αποφάσεις και για το έργο του. Το έλλειμμα στην τοπική αυτοδιοίκηση δημιουργείται διότι πολλές από τις μεγάλες και σημαντικές αποφάσεις για κάθε δήμο δεν λαμβάνονται εξολοκλήρου από το άτομο ή το σώμα που οι δημότες ψήφισαν (και κατ’ επέκταση θα κρίνουν και θα αξιολογήσουν στο τέλος της θητείας του), άλλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από το κεντρικό κράτος, τη Βουλή ή και ανεξάρτητους θεσμούς του Κράτους.

Η αποτελεσματική λειτουργία, στην πράξη, της τοπικής αυτοδιοίκησης, προϋποθέτει ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων και εξουσιών μεταξύ τοπικών Αρχών και Κεντρικού Κράτους. Επιβάλλεται άμεσα να αυξηθούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες των δήμων, με αποκλειστικό, ξεκάθαρο και ολοκληρωμένο τρόπο. Δηλαδή οι αποφάσεις που θα λαμβάνει το δημοτικό συμβούλιο, στο πλαίσιο των εξουσιών που θα του παρέχει ο νόμος, δεν πρέπει να επηρεάζονται από άλλα σώματα ή όργανα του κράτους. 

Γι’ αυτό επιβάλλεται άμεσα να αλλάξουν οι νομοθεσίες που θέλουν τις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων να εξαρτώνται από επιπρόσθετες εγκρίσεις από οποιοδήποτε υπουργείο, ανεξάρτητο θεσμό του κράτους ή τη Βουλή.

Αυτό δεν ισοδυναμεί ούτε και σημαίνει απουσία ελέγχου. Ασφαλώς και πρέπει να υπάρχει έλεγχος. Όμως, έλεγχος της νομιμότητας των αποφάσεων και όχι του περιεχομένου τους.  Οι πολιτικές, στρατηγικές και άλλες αποφάσεις κρίνονται εκ των αποτελεσμάτων τους από τους δημότες.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων, όπως αναφέρει και η Επιτροπή, πρέπει να είναι επαρκής και δεδομένη και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες. Πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην τοπική Αρχή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε όλες τις ευθύνες της που πηγάζουν από το νόμο.

Χωρίς να αποφεύγω τη συζήτηση για την ανάγκη μείωσης του αριθμού των δήμων, η θέση μου επί της οποίας είναι ξεκάθαρα υπέρ, πιστεύω ότι οι κύριοι στόχοι της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι η διοικητική ανεξαρτησία και η οικονομική αυτοτέλεια και επάρκεια των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Δήμαρχος Λευκωσίας

 

Send to Facebook

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Δρ. Κωνσταντίνος Α. Ιακώβου

Η κάθε τροφή έχει τη δική της ξεχωριστή λειτουργία στον οργανισμό μας. ΄Ολοι πρέπει να γνωρίζουμε τις επιδράσεις που θα έχουν στον οργανισμό μας ακόμα και οι καλύτερες τροφές και αυτό επειδή ακόμα και αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν με λάθος τρόπο. Κάποιες δίνουν ενέργεια, άλλες δύναμη, κάποιες ακόμα θερμότητα, ενώ άλλες επιδιορθώνουν...

18/05/2018 06:36

Παρασκευή Κιννή, Παναγιώτης Κουής

Πρόσφατες εκθέσεις επιστημονικών οργανισμών, όπως η Επιτροπή Lancet 2015 για την Υγεία και την Κλιματική Αλλαγή και η Διακυβερνητική Ομάδα για την Κλιματική Αλλαγή, κατατάσσουν το συνεχιζόμενο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη ως μια από τις σημαντικότερες παγκόσμιες απειλές για την υγεία στον 21ο αιώνα. Ειδικότερα, για...

17/05/2018 13:32

Πάνος Δανός

Στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και ισχυρή συνεισφορά στο ΑΕΠ σε ορίζοντα δεκαετίας μπορεί να οδηγήσουν επενδυτικά σχέδια με θέμα Ενέργεια, Logistics, Τουρισμός, Υποδομές και Κατασκευές - μεγάλα Ιδιωτικά Έργα, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΑΝΟΣ / BNP Paribas Real Estate, κ. Πάνος Δανός. Τα έργα που οδηγούν τις εξελίξεις είναι...

16/05/2018 07:06

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Τις προάλλες και εν μέσω ποικίλων και αντιφατικών μεταξύ τους αντιδράσεων από διάφορους συμπολίτες μας, εντόπισα τον Δήμαρχο Πάφου, σε σχετική ανάρτηση να δηλώνει στομφωδώς και με περηφάνια την προσεχή ρύθμιση του πλαισίου το οποίο, «εντός του μέτρου και της λογικής», όπως ο ίδιος ισχυρίζεται, θα ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία...

15/05/2018 08:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Οι πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν στα ζητήματα που προκύπτουν από την διεκδίκηση μεριδίου από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Αφροδίτη» στο Οικόπεδο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, είναι καθοριστικές ως προς την επίλυση της διαφοράς μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ για το εν λόγω ζήτημα. Σε πρόσφατες του δηλώσεις,...

04/05/2018 08:46

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πρόσφατη πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας από την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας εις απάντηση της κατ’ ισχυρισμόν, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητο οργανισμό, χρήσης χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ εναντίον πολιτών στην πόλη Ντούμα της Ανατολικής...

18/04/2018 10:08

Κωνσταντίνος Φελλά

Τα τυχερά παιχνίδια φαντάζουν στα μάτια του χειμαζόμενου από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών Κύπριου, ως μια διέξοδος στα προβλήματα της καθημερινότητας του, ενώ του επιτρέπουν να ελπίζει στην άκοπη αποκατάσταση των οικονομικών του νοικοκυριού του. Αυτό ήταν ένα από τα συμπεράσματα παγκύπριας ποσοτικής έρευνας...

04/04/2018 07:06

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης

Ο ρόλος της Λευκωσίας ως διοικητικό κέντρο πρέπει να ενισχύεται και όχι να αμφισβητείται Στο όνομα μιας δήθεν «καλοπροαίρετης» αποκέντρωσης, λαμβάνονται αποφάσεις οι οποίες περιορίζουν τις προοπτικές της. Η Λευκωσία, ως πρωτεύουσα της Κύπρου είναι το διοικητικό κέντρο του κράτους. Στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας και στο...

31/03/2018 20:21

Σάβια Ορφανίδου

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) είναι η Τράπεζας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει στα 28 Κράτη Μέλη (η Κύπρος συμμετέχει με ποσοστό 0.111%). Η ΕΤΕπ δημιουργήθηκε το 1958 και προσμετρά ήδη 60 χρόνια εμπειρίας σε χρηματοδοτήσεις έργων εντός και εκτός της Ευρώπης, για περίπου 450 έργα ετησίως σε περισσότερες...

29/03/2018 08:53

Χάρης Φ. Σοφοκλέους

Έτσι όπως μελετούσα την εξέλιξη της εκλογικής συμπεριφοράς σε Αμερική και Ευρώπη, όπως αυτή βαίνει τα τελευταία τουλάχιστον 70 χρόνια και καταγράφεται μέσα από τη θεωρία της πολιτικής επικοινωνίας και της σχετικής επιστημονικής γραφής, με λύπη μου διαπίστωσα ότι στην Κύπρο η ανάλογη εξέλιξη κινείται κυκλικά πλην στατικά, από...

28/03/2018 09:29

Νίκος Α. Ρολάνδης

Ο Νίκος Αναστασιάδης υπήρξε δυο φορές άτυχος μέσα από την επιτυχία του: Το 2013 παρέλαβε την Κύπρο μέσα σε οικονομικό κρημνό – και την ανόρθωσε. Το 2018 πρέπει να χειρισθεί το κυπριακό και το ενεργειακό πρόβλημα σε κατάσταση κατάρρευσης. Για το 2013 (οικονομία) ο Πρόεδρος δεν ευθυνόταν καθόλου για όσα προηγήθηκαν. Για...

26/03/2018 06:59

Back to Top