Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Υπό επιτήρηση και κηδεμονία η τοπική αυτοδιοίκηση

 Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες της υποσκάπτονται από το κεντρικό κράτος

Άκρως ανησυχητικά και απογοητευτικά, για τον τρόπο λειτουργίας και το επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, είναι όσα καταγράφει σε Έκθεσή της η Επιτροπή Παρακολούθησης του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερικών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η Επιτροπή, αντιπροσωπεία της οποίας επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο, έχει την ευθύνη να παρακολουθεί την εξέλιξη της εφαρμογής, από τα κράτη-μέλη, της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Κύπρο: 

  • Δεν ρυθμίζουν και δεν διαχειρίζονται ένα σημαντικό μέρος των δημοσίων υποθέσεων υπό δική τους ευθύνη.
  • Δεν έχουν την πλήρη διακριτική ευχέρεια να αναλάβουν πρωτοβουλίες για θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων τους. Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί δεν είναι πλήρεις και αποκλειστικές και υποσκάπτονται ή περιορίζονται από το κεντρικό κράτος. Συχνά τα ίδια καθήκοντα δεν διακρίνονται με σαφή τρόπο γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο ως προς την ανάληψη ευθυνών, όσο και προς την ξεκάθαρη επικοινωνία με τους πολίτες.
  • Ο κεντρικός κυβερνητικός έλεγχος που ασκείται από τα αρμόδια υπουργεία, την Ελεγκτική Υπηρεσία, τους Έπαρχους αλλά και από το Κοινοβούλιο δεν περιορίζεται στη νομική εποπτεία. Στην πραγματικότητα, μέσω των εποπτικών εξουσιών, οι κεντρικές Αρχές ασκούν μείζονα επιρροή στις καθημερινές εργασίες καθώς και τις στρατηγικές αποφάσεις των τοπικών συμβουλίων.
  • Ο κεντρικός οικονομικός προγραμματισμός δεν στηρίζεται στην προσεκτική αξιολόγηση των τοπικών αναγκών και κατ’ επέκταση οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν είναι αποτελεσματικές. Οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν προσαρμόζονται στις πραγματικές τοπικές ανάγκες. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία εγγύηση για επαρκή χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης που να είναι ανάλογη προς τις υποχρεωτικές λειτουργίες των δήμων και των κοινοτήτων, όπως αυτές καταγράφονται στο νόμο.

 

Με άλλα λόγια, η Επιτροπή υποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση στη Κύπρο δεν είναι αυτοδιοικούμενη. Ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, τόσο οικονομικά όσο και διοικητικά, από το κεντρικό κράτος. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν δημιουργεί απλώς σωρεία δυσλειτουργιών και προβλημάτων, αλλά και σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.

Ένα υγιές δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στην αρχή ότι οι πολίτες εκλέγουν και ο κάθε εκλελεγμένος αξιωματούχος είναι υπόλογος προς αυτούς που τον εξέλεξαν για τις αποφάσεις και για το έργο του. Το έλλειμμα στην τοπική αυτοδιοίκηση δημιουργείται διότι πολλές από τις μεγάλες και σημαντικές αποφάσεις για κάθε δήμο δεν λαμβάνονται εξολοκλήρου από το άτομο ή το σώμα που οι δημότες ψήφισαν (και κατ’ επέκταση θα κρίνουν και θα αξιολογήσουν στο τέλος της θητείας του), άλλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από το κεντρικό κράτος, τη Βουλή ή και ανεξάρτητους θεσμούς του Κράτους.

Η αποτελεσματική λειτουργία, στην πράξη, της τοπικής αυτοδιοίκησης, προϋποθέτει ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων και εξουσιών μεταξύ τοπικών Αρχών και Κεντρικού Κράτους. Επιβάλλεται άμεσα να αυξηθούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες των δήμων, με αποκλειστικό, ξεκάθαρο και ολοκληρωμένο τρόπο. Δηλαδή οι αποφάσεις που θα λαμβάνει το δημοτικό συμβούλιο, στο πλαίσιο των εξουσιών που θα του παρέχει ο νόμος, δεν πρέπει να επηρεάζονται από άλλα σώματα ή όργανα του κράτους. 

Γι’ αυτό επιβάλλεται άμεσα να αλλάξουν οι νομοθεσίες που θέλουν τις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων να εξαρτώνται από επιπρόσθετες εγκρίσεις από οποιοδήποτε υπουργείο, ανεξάρτητο θεσμό του κράτους ή τη Βουλή.

Αυτό δεν ισοδυναμεί ούτε και σημαίνει απουσία ελέγχου. Ασφαλώς και πρέπει να υπάρχει έλεγχος. Όμως, έλεγχος της νομιμότητας των αποφάσεων και όχι του περιεχομένου τους.  Οι πολιτικές, στρατηγικές και άλλες αποφάσεις κρίνονται εκ των αποτελεσμάτων τους από τους δημότες.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων, όπως αναφέρει και η Επιτροπή, πρέπει να είναι επαρκής και δεδομένη και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες. Πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην τοπική Αρχή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε όλες τις ευθύνες της που πηγάζουν από το νόμο.

Χωρίς να αποφεύγω τη συζήτηση για την ανάγκη μείωσης του αριθμού των δήμων, η θέση μου επί της οποίας είναι ξεκάθαρα υπέρ, πιστεύω ότι οι κύριοι στόχοι της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι η διοικητική ανεξαρτησία και η οικονομική αυτοτέλεια και επάρκεια των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Δήμαρχος Λευκωσίας

 

Send to Facebook

Κώστα Κώστα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας, εδώ και 4 μήνες, σε 5 συνεδρίες της, συζήτησε τα σοβαρά προβλήματα...

12/01/2017 10:07

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Επ’ αφορμή των συζητήσεων που υπάρχουν πρωτίστως στο εσωτερικό σε σχέση με τις συνομιλίες στη Γενεύη και το μείζον...

11/01/2017 11:58

Νεοκλή Συλικιώτη

Βρισκόμαστε ίσως στην πιο κρίσιμη φάση του Κυπριακού, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θετική κατάληξη. Ωστόσο ο δρόμος για...

09/01/2017 16:17

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η επίθεση με φορτηγό στην χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου σε συνδυασμό με την άνανδρη δολοφονία του Ρώσου Πρέσβη στην Τουρκία συνθέτουν το σκηνικό τις μέρες αυτές. Οι επιπτώσεις τους στις ευρύτερες εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και δεν μπορούν εύκολα να προσδιοριστούν. Το γεγονός παραμένει ότι η ασύμμετρη απειλή της...

21/12/2016 12:22

Αθηνά Δανού

Μετά από πάρα πολύ σκέψη και αφού εκτίμησα όλες τις παραμέτρους μιας τέτοιας απόφασης, υποβάλω την υποψηφιότητα μου για μια θέση στο Δημοτικό Συμβούλιο Στροβόλου. Ελπίζω ότι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν το πάθος και η επιθυμία μου για προσφορά  στα κοινά του Δήμου Στροβόλου, αλλά και η μέχρι τώρα συνεισφορά μου. Ως...

14/12/2016 07:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αδυσώπητη τουρκική στάση έκανε και πάλι το θαύμα της. Όχι πως θα ανέμενε κανείς κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που έχει επισυμβεί στο Μον Πελεράν, κατά την διάρκεια του δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων στο ελβετικό θέρετρο. Τελικά, από το βουνό του προσκυνητή δεν βγήκε άσπρος καπνός όσον αφορά στη σύγκλιση των δυο πλευρών...

23/11/2016 13:24

Πάνος Δανός

Από το 1990 έως το 2008 η μεγέθυνση του ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν κατά μέσο όρο υψηλότερη από αυτόν του μέσου όρου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, από το 2009 → ύφεση…και μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει ως αποτέλεσμα μιας δεκαετίας Κεϊνσιανών πολιτικών δανεισμού, το 3ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ και εξακολουθεί να έχει υπερβάλλον δημόσιο χρέος.

22/11/2016 12:21

Ελένη Θεοχάρους

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχικά δήλωσε δημόσια ότι θα τον συνοδεύσει στην Ελβετία το Εθνικό Συμβούλιο. Αυτή άλλωστε ήταν και προεκλογική του δέσμευση. Το Κυπριακό έλεγε δεν είναι προσωπική υπόθεση. Μετά, τού  «απαγόρευσε» η Τουρκία και ο Ακιντζί την μετάβαση των πολιτικών αρχηγών στην Ελβετία. Γιατί; Τι φοβούνταν;...

16/11/2016 07:04

Χρίστος Χρίστου

Πόσο χρόνο προειδοποίησης απαιτείται να δώσει ο εργοδότης ή ο εργοδοτούμενος για τερματισμό της μεταξύ τους σύμβασης εργασίας; Η προειδοποίηση πρέπει να είναι γραπτή ή προφορική; Τι δικαιώματα έχει ο εργαζόμενος που βρίσκεται σε περίοδο προειδοποίησης και λαμβάνει προσφορά για νέα εργασία; Μεγάλος αριθμός ερωτημάτων που...

15/11/2016 12:12

Ελένη Φτιάκα

Θα πρέπει καταρχάς να αρχίσω αυτό το κομμάτι ζητώντας ταπεινά συγγνώμη από όλες τις ξανθιές της κυπριακής τηλεόρασης για τη σύγκριση αυτή που κάνω εδώ.  Κι αυτό διότι καμμιά, μα καμμιά ξανθιά μέχρι τώρα, δεν έχει εκστομίσει τις πατάτες που έχει εκσφενδονίσει κατά καιρούς ο αρχιεπίσκοπος.  Και καμμιά, μα καμμιά, δεν έχει κάνει ποτέ...

07/11/2016 09:44

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Στις 8 Νοεμβρίου 2016 οι Αμερικανοί πολίτες θα εκλέγουν τον 45ο Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε μια διαδικασία που ήδη θεωρείται ως η πιο πολωτική και η δυσκολότερη όλων των προεκλογικών αναμετρήσεων. Λίγες μέρες πριν τις εκλογές, κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν, για πρώτη φορά από τον Μάιο, τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων...

04/11/2016 07:43

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ενόψει της μετάβασης του Προέδρου της Δημοκρατίας και του ηγέτη της Τ/Κ κοινότητας στην Ελβετία στις 7 Νοεμβρίου για την συζήτηση του εδαφικού, κρίνεται σκόπιμο να επισημάνουμε κάποια συγκεκριμένα ζητήματα. Πρώτον, την κρισιμότητα της παρούσας φάσης των συνομιλιών. Δεύτερον, την κρισιμότητα του ζητήματος του εδαφικού. Τρίτον,...

01/11/2016 15:17

Back to Top