Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Υπό επιτήρηση και κηδεμονία η τοπική αυτοδιοίκηση

 Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες της υποσκάπτονται από το κεντρικό κράτος

Άκρως ανησυχητικά και απογοητευτικά, για τον τρόπο λειτουργίας και το επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Κύπρο, είναι όσα καταγράφει σε Έκθεσή της η Επιτροπή Παρακολούθησης του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερικών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Η Επιτροπή, αντιπροσωπεία της οποίας επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο, έχει την ευθύνη να παρακολουθεί την εξέλιξη της εφαρμογής, από τα κράτη-μέλη, της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Κύπρο: 

  • Δεν ρυθμίζουν και δεν διαχειρίζονται ένα σημαντικό μέρος των δημοσίων υποθέσεων υπό δική τους ευθύνη.
  • Δεν έχουν την πλήρη διακριτική ευχέρεια να αναλάβουν πρωτοβουλίες για θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων τους. Πολλές από τις αρμοδιότητες και εξουσίες που τους έχουν παραχωρηθεί δεν είναι πλήρεις και αποκλειστικές και υποσκάπτονται ή περιορίζονται από το κεντρικό κράτος. Συχνά τα ίδια καθήκοντα δεν διακρίνονται με σαφή τρόπο γεγονός που έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο ως προς την ανάληψη ευθυνών, όσο και προς την ξεκάθαρη επικοινωνία με τους πολίτες.
  • Ο κεντρικός κυβερνητικός έλεγχος που ασκείται από τα αρμόδια υπουργεία, την Ελεγκτική Υπηρεσία, τους Έπαρχους αλλά και από το Κοινοβούλιο δεν περιορίζεται στη νομική εποπτεία. Στην πραγματικότητα, μέσω των εποπτικών εξουσιών, οι κεντρικές Αρχές ασκούν μείζονα επιρροή στις καθημερινές εργασίες καθώς και τις στρατηγικές αποφάσεις των τοπικών συμβουλίων.
  • Ο κεντρικός οικονομικός προγραμματισμός δεν στηρίζεται στην προσεκτική αξιολόγηση των τοπικών αναγκών και κατ’ επέκταση οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν είναι αποτελεσματικές. Οι κεντρικές επιχορηγήσεις δεν προσαρμόζονται στις πραγματικές τοπικές ανάγκες. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται καμία εγγύηση για επαρκή χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης που να είναι ανάλογη προς τις υποχρεωτικές λειτουργίες των δήμων και των κοινοτήτων, όπως αυτές καταγράφονται στο νόμο.

 

Με άλλα λόγια, η Επιτροπή υποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση στη Κύπρο δεν είναι αυτοδιοικούμενη. Ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό, τόσο οικονομικά όσο και διοικητικά, από το κεντρικό κράτος. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν δημιουργεί απλώς σωρεία δυσλειτουργιών και προβλημάτων, αλλά και σοβαρό έλλειμμα δημοκρατίας.

Ένα υγιές δημοκρατικό πολίτευμα στηρίζεται στην αρχή ότι οι πολίτες εκλέγουν και ο κάθε εκλελεγμένος αξιωματούχος είναι υπόλογος προς αυτούς που τον εξέλεξαν για τις αποφάσεις και για το έργο του. Το έλλειμμα στην τοπική αυτοδιοίκηση δημιουργείται διότι πολλές από τις μεγάλες και σημαντικές αποφάσεις για κάθε δήμο δεν λαμβάνονται εξολοκλήρου από το άτομο ή το σώμα που οι δημότες ψήφισαν (και κατ’ επέκταση θα κρίνουν και θα αξιολογήσουν στο τέλος της θητείας του), άλλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από το κεντρικό κράτος, τη Βουλή ή και ανεξάρτητους θεσμούς του Κράτους.

Η αποτελεσματική λειτουργία, στην πράξη, της τοπικής αυτοδιοίκησης, προϋποθέτει ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων και εξουσιών μεταξύ τοπικών Αρχών και Κεντρικού Κράτους. Επιβάλλεται άμεσα να αυξηθούν οι εξουσίες και αρμοδιότητες των δήμων, με αποκλειστικό, ξεκάθαρο και ολοκληρωμένο τρόπο. Δηλαδή οι αποφάσεις που θα λαμβάνει το δημοτικό συμβούλιο, στο πλαίσιο των εξουσιών που θα του παρέχει ο νόμος, δεν πρέπει να επηρεάζονται από άλλα σώματα ή όργανα του κράτους. 

Γι’ αυτό επιβάλλεται άμεσα να αλλάξουν οι νομοθεσίες που θέλουν τις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων να εξαρτώνται από επιπρόσθετες εγκρίσεις από οποιοδήποτε υπουργείο, ανεξάρτητο θεσμό του κράτους ή τη Βουλή.

Αυτό δεν ισοδυναμεί ούτε και σημαίνει απουσία ελέγχου. Ασφαλώς και πρέπει να υπάρχει έλεγχος. Όμως, έλεγχος της νομιμότητας των αποφάσεων και όχι του περιεχομένου τους.  Οι πολιτικές, στρατηγικές και άλλες αποφάσεις κρίνονται εκ των αποτελεσμάτων τους από τους δημότες.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των δήμων, όπως αναφέρει και η Επιτροπή, πρέπει να είναι επαρκής και δεδομένη και να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες. Πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην τοπική Αρχή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε όλες τις ευθύνες της που πηγάζουν από το νόμο.

Χωρίς να αποφεύγω τη συζήτηση για την ανάγκη μείωσης του αριθμού των δήμων, η θέση μου επί της οποίας είναι ξεκάθαρα υπέρ, πιστεύω ότι οι κύριοι στόχοι της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι η διοικητική ανεξαρτησία και η οικονομική αυτοτέλεια και επάρκεια των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης
Δήμαρχος Λευκωσίας

 

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών που διεξήχθη στις 23 Απριλίου 2017 σηματοδοτεί, ουσιαστικά, την απαρχή μιας νέας τάξης πραγμάτων στη Γαλλία. Το πλέον σημαντικό γεγονός είναι ότι για πρώτη φορά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας, κανένα από τα υφιστάμενα μεγάλα κόμματα που κυριαρχούσαν τις τελευταίες δεκαετίες...

24/04/2017 13:28

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το οριακό αποτέλεσμα του τουρκικού δημοψηφίσματος υπέρ του Ναι με ποσοστό 51,41% έναντι 48,59% του Όχι οριοθετεί τη νέα τάξη πραγμάτων που δημιουργείται στην Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει επιτύχει μια πύρρειο νίκη, η οποία δημιουργεί πλέον μια αβέβαια κατάσταση, με την χώρα να βρίσκεται πλήρως διχασμένη και ιδιαίτερα πολωμένη. Η ανάγνωση...

19/04/2017 12:18

Καθηγητής Κωνσταντίνος Χριστοφίδης

Δευτέρα απόγευμα βρέθηκα στο Παρίσι για την 83η συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της «Παγκόσμιας Ένωσης Πανεπιστημίων» (ΙΑU). Είχα μερικές ελεύθερες ώρες και αποφάσισα να επισκεφτώ το Επιστημονικό Εργαστήριο του μουσείου του Λούβρου με το οποίο είχα συνεργαστεί στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων στο παρελθόν.  Συνάντησα...

12/04/2017 12:34

Αγγελικής Λοΐζου

Η προμήθεια αποτελεί σημαντικό κομμάτι του προϋπολογισμού μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού, επομένως δεν θα ήταν καλύτερα αν οι προμήθειες να γίνονταν στοχεύοντας στην αειφορία και στη βιωσιμότητα; Το νέο πρότυπο που εκπονείται στοχεύει να βοηθήσει τους οργανισμούς να πετύχουν την αυτή την αειφορία στην προμήθεια.  Οι αποφάσεις...

07/04/2017 09:23

Κωνσταντίνος Κωσταντή

Χωρίς αμφιβολία οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) αποτελούν καινοτόμες λύσεις χρηματοδότησης, εφόσον στηρίζονται σε δεσμεύσεις ενός ιδιωτικού φορέα να προσφέρει ένα έργο που μπορεί να συνδεθεί με τεχνικά, καθώς και περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, ενώ παράλληλα, δίνουν κεντρικό ρόλο στον ιδιωτικό τομέα...

05/04/2017 12:08

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υπογραφή Κοινής Διακήρυξης στο Τελ Αβίβ στις 3 Μαρτίου 2017 από τους Υπουργούς Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου EastMed αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στους ενεργειακούς σχεδιασμούς για την ευρύτερη περιοχή της νοτιονατολικής Μεσογείου. Το γεγονός μάλιστα ότι στην...

04/04/2017 13:28

Νίκος Α. Ρολάνδης

Στις 7 το πρωί της Τρίτης, 31ης Μαρτίου 1998, δηλαδή πριν 19 ακριβώς χρόνια, καθόμουν στο γραφείο του προέδρου Γλαύκου Κληρίδη. Είχα διορισθεί Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ένα μήνα πριν. Το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας ανήκε στο Υπουργείο μου. Το θέμα της πιθανής ύπαρξης πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αποκλειστική...

31/03/2017 09:36

Λευτέρη Χριστοφόρου

Ο Πατριωτισμός στην Κύπρο είναι παρεξηγημένη έννοια. Δυστυχώς, από πολλούς πολλές φορές μετριέται ο Πατριωτισμός από τη πληθώρα των συνθημάτων, από το μέγεθος της Δημαγωγίας και του Λαϊκισμού και από τις σκιαμαχίες κάποιων στο εσωτερικό για εσωτερική κατανάλωση. Αυτός είναι ένας πεπλανημένος και εικονικός Πατριωτισμός άνευ...

28/03/2017 09:42

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το τελευταίο τρομοκρατικό κτύπημα στο Λονδίνο την 22α Μαρτίου 2017, ένα ακριβώς χρόνο μετά τα τρομοκρατικά κτυπήματα στις Βρυξέλλες, έφερε ξανά τον τρόμο και στην επιφάνεια το ζήτημα των ασύμμετρων απειλών που προέρχονται από τις νέες μορφές που λαμβάνει η σύγχρονη τρομοκρατία. Η ασύμμετρη δράση της τρομοκρατίας λαμβάνει σήμερα...

24/03/2017 13:13

Άθως Ελευθερίου

Συμπληρώνονται περίπου επτά χρόνια από την έναρξη των εργασιών των έξη εταιρειών Λεωφορείων (πέντε επαρχιακές και μια για τις διαστικές) και δέκα χρόνια από την έναρξη των συζητήσεων για τη διαμόρφωση ενός νέου αξιόπιστου, φθηνού και σύγχρονου συστήματος για τις Οδικές Επιβατικές Μεταφορές. Στόχος όπως δηλωνόταν από το Υπουργείο...

22/03/2017 10:17

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ενόψει της ιστορικής Συνόδου Κορυφής της Ρώμης που θα λάβει χώρα την 25η Μαρτίου 2017, εορτάζοντας την 60η επέτειο της Ευρώπης και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που αφορούν στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά και την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου για έξοδο από την Ένωση των 28, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής...

08/03/2017 12:10

Γιάννος Μαυρόγιαννος

Σε οποιοδήποτε σύγχρονο και στοιχειωδώς ευνομούμενο κράτος, η γραπτή δήλωση και οι καταγγελίες του καταδικασθέντος Ρίκκου Ερωτοκρίτου αμέσως μετά την καταδίκη του σε φυλάκιση, θα προκαλούσαν το λιγότερο πολιτικό σεισμό και θα οδηγούσαν τον ίδιο σε διευκρινιστική κατάθεση για όσα ανέφερε. Μίλησε για παραθεσμικό κύκλωμα...

08/03/2017 07:11

Back to Top