Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Ο μηχανισμός εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ενόψει του δημοψηφίσματος για την αποχώρηση ή όχι του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Brexit) στις 23 Ιουνίου 2016, κρίνεται αναγκαίο να αναλυθεί η διαδικασία με την οποία ένα κράτος – μέλος της Ένωσης μπορεί εκούσια να αποχωρήσει από αυτήν.

Η σχετική πρόνοια εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο Άρθρο 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο επιτρέπει σε κράτος – μέλος της Ένωσης να την ενημερώσει ότι αποσύρεται από αυτήν. Το Άρθρο 50 υποχρεώνει, παράλληλα, την Ένωση να προβεί σε διαπραγμάτευση ‘συμφωνίας αποχώρησης.’

Συγκεκριμένα, το σχετικό Άρθρο της Συνθήκης υπαγορεύει την γνωστοποίηση της πρόθεσης αποχώρησης από το κράτος – μέλος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την υποχρέωση της Ένωσης να προβεί σε διαπραγματεύσεις και να συνάψει με το εν λόγω κράτος συμφωνία που να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποχώρησή του, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο των μελλοντικών του σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία εκείνη συνάπτεται εξ ονόματος της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μετά από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Με την σύναψη της συμφωνίας αποχώρησης, οι Ευρωπαϊκής Συνθήκες παύουν να ισχύουν όσον αφορά το κράτος που αποχωρεί από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας αποχώρησης, ή σε περίπτωση που αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται στη συμφωνία, δύο χρόνια μετά.

Υπάρχει η δυνατότητα παράτασης της παύσης ισχύος των Συνθηκών, σε περίπτωση ομόφωνης απόφασης για παράταση της προθεσμίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και το εν λόγω κράτους που αποχωρεί. Νοείται ότι στις συζητήσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τα θέματα αποχώρησης, ο αντιπρόσωπος του κράτους που αποχωρεί δεν συμμετέχει ούτε στις συζητήσεις, ούτε στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σε περίπτωση που το κράτος που αποχώρησε επιθυμεί να ξαναγίνει μέλος της Ένωσης, ακολουθείται η συνηθισμένη διαδικασία προσχώρησης στην Ένωση, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 49 της Συνθήκης. Υπενθυμίζεται ότι η επίκληση του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν και η διαδικασία δοκιμάζεται για πρώτη φόρα.

Ειδικότερα, αυτό που παραμένει αδιευκρίνιστο από το Άρθρο 50 και την όλη διαδικασία που προβλέπεται εκεί είναι η έκταση και το εύρος της συμφωνίας αποχώρησης, το οποίο αφήνεται στην διακριτική ευχέρεια των μερών (Συμβουλίου και κράτους που αποχωρεί), όπως θα παρουσιαστεί στην διάρκεια των διαπραγματεύσεων της εν λόγω συμφωνίας αποχώρησης. Θεωρείται πιθανόν ότι πέραν των εμπορικών συμφωνιών που έχει συνομολογήσει το Ηνωμένο Βασίλειο με 53 χώρες, όλα τα υπόλοιπα που προβλέπονται από τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να τύχουν ξανά διαπραγμάτευσης (π.χ. ελευθερία διακίνησης, υπηρεσίες, γεωργία κ.ο.κ.).

Τονίζεται επίσης ότι κανένα από τα υφιστάμενα μοντέλα συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Νορβηγία, Ελβετία) δεν φαίνεται να ικανοποιεί απόλυτα το Ηνωμένο Βασίλειο, τουλάχιστον ως προς την επιθυμία του για την μέγιστη δυνατή πρόσβαση στην ενιαία αγορά και τον μέγιστο δυνατό έλεγχο στα θέματα της μετανάστευσης. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα πρέπει να αναμένουμε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου, ενώ παράλληλα θα πρέπει να γίνονται ασκήσεις επί χάρτου για τα σενάρια της επόμενης μέρας, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

 

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
LL.B Law (Bristol),
Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent),
Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Send to Facebook

Κώστα Κώστα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας, εδώ και 4 μήνες, σε 5 συνεδρίες της, συζήτησε τα σοβαρά προβλήματα...

12/01/2017 10:07

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Επ’ αφορμή των συζητήσεων που υπάρχουν πρωτίστως στο εσωτερικό σε σχέση με τις συνομιλίες στη Γενεύη και το μείζον...

11/01/2017 11:58

Νεοκλή Συλικιώτη

Βρισκόμαστε ίσως στην πιο κρίσιμη φάση του Κυπριακού, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θετική κατάληξη. Ωστόσο ο δρόμος για...

09/01/2017 16:17

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η επίθεση με φορτηγό στην χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου σε συνδυασμό με την άνανδρη δολοφονία του Ρώσου Πρέσβη στην Τουρκία συνθέτουν το σκηνικό τις μέρες αυτές. Οι επιπτώσεις τους στις ευρύτερες εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και δεν μπορούν εύκολα να προσδιοριστούν. Το γεγονός παραμένει ότι η ασύμμετρη απειλή της...

21/12/2016 12:22

Αθηνά Δανού

Μετά από πάρα πολύ σκέψη και αφού εκτίμησα όλες τις παραμέτρους μιας τέτοιας απόφασης, υποβάλω την υποψηφιότητα μου για μια θέση στο Δημοτικό Συμβούλιο Στροβόλου. Ελπίζω ότι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν το πάθος και η επιθυμία μου για προσφορά  στα κοινά του Δήμου Στροβόλου, αλλά και η μέχρι τώρα συνεισφορά μου. Ως...

14/12/2016 07:10

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αδυσώπητη τουρκική στάση έκανε και πάλι το θαύμα της. Όχι πως θα ανέμενε κανείς κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που έχει επισυμβεί στο Μον Πελεράν, κατά την διάρκεια του δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων στο ελβετικό θέρετρο. Τελικά, από το βουνό του προσκυνητή δεν βγήκε άσπρος καπνός όσον αφορά στη σύγκλιση των δυο πλευρών...

23/11/2016 13:24

Πάνος Δανός

Από το 1990 έως το 2008 η μεγέθυνση του ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν κατά μέσο όρο υψηλότερη από αυτόν του μέσου όρου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, από το 2009 → ύφεση…και μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει ως αποτέλεσμα μιας δεκαετίας Κεϊνσιανών πολιτικών δανεισμού, το 3ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ και εξακολουθεί να έχει υπερβάλλον δημόσιο χρέος.

22/11/2016 12:21

Ελένη Θεοχάρους

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχικά δήλωσε δημόσια ότι θα τον συνοδεύσει στην Ελβετία το Εθνικό Συμβούλιο. Αυτή άλλωστε ήταν και προεκλογική του δέσμευση. Το Κυπριακό έλεγε δεν είναι προσωπική υπόθεση. Μετά, τού  «απαγόρευσε» η Τουρκία και ο Ακιντζί την μετάβαση των πολιτικών αρχηγών στην Ελβετία. Γιατί; Τι φοβούνταν;...

16/11/2016 07:04

Χρίστος Χρίστου

Πόσο χρόνο προειδοποίησης απαιτείται να δώσει ο εργοδότης ή ο εργοδοτούμενος για τερματισμό της μεταξύ τους σύμβασης εργασίας; Η προειδοποίηση πρέπει να είναι γραπτή ή προφορική; Τι δικαιώματα έχει ο εργαζόμενος που βρίσκεται σε περίοδο προειδοποίησης και λαμβάνει προσφορά για νέα εργασία; Μεγάλος αριθμός ερωτημάτων που...

15/11/2016 12:12

Ελένη Φτιάκα

Θα πρέπει καταρχάς να αρχίσω αυτό το κομμάτι ζητώντας ταπεινά συγγνώμη από όλες τις ξανθιές της κυπριακής τηλεόρασης για τη σύγκριση αυτή που κάνω εδώ.  Κι αυτό διότι καμμιά, μα καμμιά ξανθιά μέχρι τώρα, δεν έχει εκστομίσει τις πατάτες που έχει εκσφενδονίσει κατά καιρούς ο αρχιεπίσκοπος.  Και καμμιά, μα καμμιά, δεν έχει κάνει ποτέ...

07/11/2016 09:44

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Στις 8 Νοεμβρίου 2016 οι Αμερικανοί πολίτες θα εκλέγουν τον 45ο Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε μια διαδικασία που ήδη θεωρείται ως η πιο πολωτική και η δυσκολότερη όλων των προεκλογικών αναμετρήσεων. Λίγες μέρες πριν τις εκλογές, κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν, για πρώτη φορά από τον Μάιο, τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων...

04/11/2016 07:43

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ενόψει της μετάβασης του Προέδρου της Δημοκρατίας και του ηγέτη της Τ/Κ κοινότητας στην Ελβετία στις 7 Νοεμβρίου για την συζήτηση του εδαφικού, κρίνεται σκόπιμο να επισημάνουμε κάποια συγκεκριμένα ζητήματα. Πρώτον, την κρισιμότητα της παρούσας φάσης των συνομιλιών. Δεύτερον, την κρισιμότητα του ζητήματος του εδαφικού. Τρίτον,...

01/11/2016 15:17

Back to Top