Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Ο μηχανισμός εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ενόψει του δημοψηφίσματος για την αποχώρηση ή όχι του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Brexit) στις 23 Ιουνίου 2016, κρίνεται αναγκαίο να αναλυθεί η διαδικασία με την οποία ένα κράτος – μέλος της Ένωσης μπορεί εκούσια να αποχωρήσει από αυτήν.

Η σχετική πρόνοια εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο Άρθρο 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο επιτρέπει σε κράτος – μέλος της Ένωσης να την ενημερώσει ότι αποσύρεται από αυτήν. Το Άρθρο 50 υποχρεώνει, παράλληλα, την Ένωση να προβεί σε διαπραγμάτευση ‘συμφωνίας αποχώρησης.’

Συγκεκριμένα, το σχετικό Άρθρο της Συνθήκης υπαγορεύει την γνωστοποίηση της πρόθεσης αποχώρησης από το κράτος – μέλος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την υποχρέωση της Ένωσης να προβεί σε διαπραγματεύσεις και να συνάψει με το εν λόγω κράτος συμφωνία που να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποχώρησή του, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο των μελλοντικών του σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία εκείνη συνάπτεται εξ ονόματος της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μετά από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Με την σύναψη της συμφωνίας αποχώρησης, οι Ευρωπαϊκής Συνθήκες παύουν να ισχύουν όσον αφορά το κράτος που αποχωρεί από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας αποχώρησης, ή σε περίπτωση που αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται στη συμφωνία, δύο χρόνια μετά.

Υπάρχει η δυνατότητα παράτασης της παύσης ισχύος των Συνθηκών, σε περίπτωση ομόφωνης απόφασης για παράταση της προθεσμίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και το εν λόγω κράτους που αποχωρεί. Νοείται ότι στις συζητήσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τα θέματα αποχώρησης, ο αντιπρόσωπος του κράτους που αποχωρεί δεν συμμετέχει ούτε στις συζητήσεις, ούτε στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σε περίπτωση που το κράτος που αποχώρησε επιθυμεί να ξαναγίνει μέλος της Ένωσης, ακολουθείται η συνηθισμένη διαδικασία προσχώρησης στην Ένωση, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 49 της Συνθήκης. Υπενθυμίζεται ότι η επίκληση του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν και η διαδικασία δοκιμάζεται για πρώτη φόρα.

Ειδικότερα, αυτό που παραμένει αδιευκρίνιστο από το Άρθρο 50 και την όλη διαδικασία που προβλέπεται εκεί είναι η έκταση και το εύρος της συμφωνίας αποχώρησης, το οποίο αφήνεται στην διακριτική ευχέρεια των μερών (Συμβουλίου και κράτους που αποχωρεί), όπως θα παρουσιαστεί στην διάρκεια των διαπραγματεύσεων της εν λόγω συμφωνίας αποχώρησης. Θεωρείται πιθανόν ότι πέραν των εμπορικών συμφωνιών που έχει συνομολογήσει το Ηνωμένο Βασίλειο με 53 χώρες, όλα τα υπόλοιπα που προβλέπονται από τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να τύχουν ξανά διαπραγμάτευσης (π.χ. ελευθερία διακίνησης, υπηρεσίες, γεωργία κ.ο.κ.).

Τονίζεται επίσης ότι κανένα από τα υφιστάμενα μοντέλα συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Νορβηγία, Ελβετία) δεν φαίνεται να ικανοποιεί απόλυτα το Ηνωμένο Βασίλειο, τουλάχιστον ως προς την επιθυμία του για την μέγιστη δυνατή πρόσβαση στην ενιαία αγορά και τον μέγιστο δυνατό έλεγχο στα θέματα της μετανάστευσης. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα πρέπει να αναμένουμε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου, ενώ παράλληλα θα πρέπει να γίνονται ασκήσεις επί χάρτου για τα σενάρια της επόμενης μέρας, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

 

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
LL.B Law (Bristol),
Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent),
Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το τελευταίο τρομοκρατικό κτύπημα στο Λονδίνο την 22α Μαρτίου 2017, ένα ακριβώς χρόνο μετά τα τρομοκρατικά κτυπήματα στις Βρυξέλλες, έφερε ξανά τον τρόμο και στην επιφάνεια το ζήτημα των ασύμμετρων απειλών που προέρχονται από τις νέες μορφές που λαμβάνει η σύγχρονη τρομοκρατία. Η ασύμμετρη δράση της τρομοκρατίας λαμβάνει σήμερα...

24/03/2017 13:13

Άθως Ελευθερίου

Συμπληρώνονται περίπου επτά χρόνια από την έναρξη των εργασιών των έξη εταιρειών Λεωφορείων (πέντε επαρχιακές και μια για τις διαστικές) και δέκα χρόνια από την έναρξη των συζητήσεων για τη διαμόρφωση ενός νέου αξιόπιστου, φθηνού και σύγχρονου συστήματος για τις Οδικές Επιβατικές Μεταφορές. Στόχος όπως δηλωνόταν από το Υπουργείο...

22/03/2017 10:17

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ενόψει της ιστορικής Συνόδου Κορυφής της Ρώμης που θα λάβει χώρα την 25η Μαρτίου 2017, εορτάζοντας την 60η επέτειο της Ευρώπης και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που αφορούν στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά και την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου για έξοδο από την Ένωση των 28, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής...

08/03/2017 12:10

Γιάννος Μαυρόγιαννος

Σε οποιοδήποτε σύγχρονο και στοιχειωδώς ευνομούμενο κράτος, η γραπτή δήλωση και οι καταγγελίες του καταδικασθέντος Ρίκκου Ερωτοκρίτου αμέσως μετά την καταδίκη του σε φυλάκιση, θα προκαλούσαν το λιγότερο πολιτικό σεισμό και θα οδηγούσαν τον ίδιο σε διευκρινιστική κατάθεση για όσα ανέφερε. Μίλησε για παραθεσμικό κύκλωμα...

08/03/2017 07:11

Λευτέρης Χριστοφόρου

Στις διάφορες συζητήσεις που πραγματοποιούνται στο Ευρωκοινοβούλιο, σχετικά με την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας - Ε.Ε., από την αρχή θέσαμε σταθερά και ανυποχώρητα τη θέση ότι δεν νοείται αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης όσο η Τουρκία δεν εφαρμόζει την τελωνειακή ένωση ισότιμα σε όλες τις χώρες μέλη της Ε.Ε.. Επιπρόσθετα,...

07/03/2017 12:04

Γεάδης Γεάδη

Κάθομαι σε μία καρεκλά και στο βάθος αγναντεύω τον Πενταδάκτυλο, που στέκεται εκεί καρτερικά και μας προσμένει. Μας γνέφει με την παλάμη του, για να μην τον ξεχάσουμε. Μας κάνει σινιάλο με τα δάκτυλα του, για να μας θυμίζει ότι είναι εκεί και μας περιμένει, όσες ώρες, μέρες, χρόνια και αν περάσουν, όσες κακουχίες και αν υποστεί από...

07/03/2017 08:49

Νεοκλή Συλικιώτη

Συμπληρώνονται φέτος 50 χρόνια από το 1967 και τον πόλεμο των έξι ημερών. 50 χρόνια παράνομης ισραηλινής κατοχής της Παλαιστίνης. 50 χρόνια καταπάτησης του διεθνούς δικαίου και κάθε ανθρώπινου δικαιώματος του Παλαιστινιακού λαού. Παρά το ψήφισμα 242 του ΟΗΕ που καλεί το Ισραήλ να επιστρέψει τα κατεχόμενα εδάφη, και αναγνωρίζει...

28/02/2017 08:28

Γιάγκος Ζήνωνος

Εκτός απροόπτου, στις 24 Φεβρουαρίου 2017, η ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων, θα κληθεί να αποφασίσει αναφορικά με το νομοσχέδιο που αφορά τον έλεγχο του καπνίσματος. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έχει κατατεθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων από την κυβέρνηση για σκοπούς εναρμόνισης με το κοινοτικό κεκτημένο σε συγκεκριμένα θέματα,...

24/02/2017 09:28

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) εξέδωσε στις 22 Φεβρουαρίου 2007 την έκθεσή της σχετικά με την κατάσταση της δικαιοσύνης σε σχέση με τα παιδιά. Η έκθεση, που αφορά την οποιαδήποτε επαφή των παιδιών με τη δικαιοσύνη καταδεικνύει, δυστυχώς, ότι η επαφή αυτή δεν είναι φιλική προς τα παιδιά, είτε ως μάρτυρες, θύματα...

23/02/2017 09:41

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η πολυαναμενόμενη τελετή ορκωμοσίας και εγκατάστασης του νέου Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ που πραγματοποιήθηκε...

24/01/2017 13:06

Λευτέρης Χριστοφόρου

Το τελευταίο χρονικό διάστημα πραγματοποιούνται σημαντικές συζητήσεις για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη πορεία...

20/01/2017 11:54

Κώστα Κώστα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας, εδώ και 4 μήνες, σε 5 συνεδρίες της, συζήτησε τα σοβαρά προβλήματα...

12/01/2017 10:07

Back to Top