Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Ο μηχανισμός εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ενόψει του δημοψηφίσματος για την αποχώρηση ή όχι του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Brexit) στις 23 Ιουνίου 2016, κρίνεται αναγκαίο να αναλυθεί η διαδικασία με την οποία ένα κράτος – μέλος της Ένωσης μπορεί εκούσια να αποχωρήσει από αυτήν.

Η σχετική πρόνοια εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο Άρθρο 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο επιτρέπει σε κράτος – μέλος της Ένωσης να την ενημερώσει ότι αποσύρεται από αυτήν. Το Άρθρο 50 υποχρεώνει, παράλληλα, την Ένωση να προβεί σε διαπραγμάτευση ‘συμφωνίας αποχώρησης.’

Συγκεκριμένα, το σχετικό Άρθρο της Συνθήκης υπαγορεύει την γνωστοποίηση της πρόθεσης αποχώρησης από το κράτος – μέλος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την υποχρέωση της Ένωσης να προβεί σε διαπραγματεύσεις και να συνάψει με το εν λόγω κράτος συμφωνία που να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποχώρησή του, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο των μελλοντικών του σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία εκείνη συνάπτεται εξ ονόματος της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, μετά από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Με την σύναψη της συμφωνίας αποχώρησης, οι Ευρωπαϊκής Συνθήκες παύουν να ισχύουν όσον αφορά το κράτος που αποχωρεί από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας αποχώρησης, ή σε περίπτωση που αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται στη συμφωνία, δύο χρόνια μετά.

Υπάρχει η δυνατότητα παράτασης της παύσης ισχύος των Συνθηκών, σε περίπτωση ομόφωνης απόφασης για παράταση της προθεσμίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και το εν λόγω κράτους που αποχωρεί. Νοείται ότι στις συζητήσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τα θέματα αποχώρησης, ο αντιπρόσωπος του κράτους που αποχωρεί δεν συμμετέχει ούτε στις συζητήσεις, ούτε στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σε περίπτωση που το κράτος που αποχώρησε επιθυμεί να ξαναγίνει μέλος της Ένωσης, ακολουθείται η συνηθισμένη διαδικασία προσχώρησης στην Ένωση, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 49 της Συνθήκης. Υπενθυμίζεται ότι η επίκληση του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν και η διαδικασία δοκιμάζεται για πρώτη φόρα.

Ειδικότερα, αυτό που παραμένει αδιευκρίνιστο από το Άρθρο 50 και την όλη διαδικασία που προβλέπεται εκεί είναι η έκταση και το εύρος της συμφωνίας αποχώρησης, το οποίο αφήνεται στην διακριτική ευχέρεια των μερών (Συμβουλίου και κράτους που αποχωρεί), όπως θα παρουσιαστεί στην διάρκεια των διαπραγματεύσεων της εν λόγω συμφωνίας αποχώρησης. Θεωρείται πιθανόν ότι πέραν των εμπορικών συμφωνιών που έχει συνομολογήσει το Ηνωμένο Βασίλειο με 53 χώρες, όλα τα υπόλοιπα που προβλέπονται από τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να τύχουν ξανά διαπραγμάτευσης (π.χ. ελευθερία διακίνησης, υπηρεσίες, γεωργία κ.ο.κ.).

Τονίζεται επίσης ότι κανένα από τα υφιστάμενα μοντέλα συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Νορβηγία, Ελβετία) δεν φαίνεται να ικανοποιεί απόλυτα το Ηνωμένο Βασίλειο, τουλάχιστον ως προς την επιθυμία του για την μέγιστη δυνατή πρόσβαση στην ενιαία αγορά και τον μέγιστο δυνατό έλεγχο στα θέματα της μετανάστευσης. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα πρέπει να αναμένουμε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου, ενώ παράλληλα θα πρέπει να γίνονται ασκήσεις επί χάρτου για τα σενάρια της επόμενης μέρας, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

 

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού
Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
LL.B Law (Bristol),
Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent),
Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ο πρώτος γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών που διεξήχθη στις 23 Απριλίου 2017 σηματοδοτεί, ουσιαστικά, την απαρχή μιας νέας τάξης πραγμάτων στη Γαλλία. Το πλέον σημαντικό γεγονός είναι ότι για πρώτη φορά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας, κανένα από τα υφιστάμενα μεγάλα κόμματα που κυριαρχούσαν τις τελευταίες δεκαετίες...

24/04/2017 13:28

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το οριακό αποτέλεσμα του τουρκικού δημοψηφίσματος υπέρ του Ναι με ποσοστό 51,41% έναντι 48,59% του Όχι οριοθετεί τη νέα τάξη πραγμάτων που δημιουργείται στην Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει επιτύχει μια πύρρειο νίκη, η οποία δημιουργεί πλέον μια αβέβαια κατάσταση, με την χώρα να βρίσκεται πλήρως διχασμένη και ιδιαίτερα πολωμένη. Η ανάγνωση...

19/04/2017 12:18

Καθηγητής Κωνσταντίνος Χριστοφίδης

Δευτέρα απόγευμα βρέθηκα στο Παρίσι για την 83η συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της «Παγκόσμιας Ένωσης Πανεπιστημίων» (ΙΑU). Είχα μερικές ελεύθερες ώρες και αποφάσισα να επισκεφτώ το Επιστημονικό Εργαστήριο του μουσείου του Λούβρου με το οποίο είχα συνεργαστεί στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων στο παρελθόν.  Συνάντησα...

12/04/2017 12:34

Αγγελικής Λοΐζου

Η προμήθεια αποτελεί σημαντικό κομμάτι του προϋπολογισμού μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού, επομένως δεν θα ήταν καλύτερα αν οι προμήθειες να γίνονταν στοχεύοντας στην αειφορία και στη βιωσιμότητα; Το νέο πρότυπο που εκπονείται στοχεύει να βοηθήσει τους οργανισμούς να πετύχουν την αυτή την αειφορία στην προμήθεια.  Οι αποφάσεις...

07/04/2017 09:23

Κωνσταντίνος Κωσταντή

Χωρίς αμφιβολία οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) αποτελούν καινοτόμες λύσεις χρηματοδότησης, εφόσον στηρίζονται σε δεσμεύσεις ενός ιδιωτικού φορέα να προσφέρει ένα έργο που μπορεί να συνδεθεί με τεχνικά, καθώς και περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, ενώ παράλληλα, δίνουν κεντρικό ρόλο στον ιδιωτικό τομέα...

05/04/2017 12:08

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υπογραφή Κοινής Διακήρυξης στο Τελ Αβίβ στις 3 Μαρτίου 2017 από τους Υπουργούς Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου EastMed αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στους ενεργειακούς σχεδιασμούς για την ευρύτερη περιοχή της νοτιονατολικής Μεσογείου. Το γεγονός μάλιστα ότι στην...

04/04/2017 13:28

Νίκος Α. Ρολάνδης

Στις 7 το πρωί της Τρίτης, 31ης Μαρτίου 1998, δηλαδή πριν 19 ακριβώς χρόνια, καθόμουν στο γραφείο του προέδρου Γλαύκου Κληρίδη. Είχα διορισθεί Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ένα μήνα πριν. Το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας ανήκε στο Υπουργείο μου. Το θέμα της πιθανής ύπαρξης πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αποκλειστική...

31/03/2017 09:36

Λευτέρη Χριστοφόρου

Ο Πατριωτισμός στην Κύπρο είναι παρεξηγημένη έννοια. Δυστυχώς, από πολλούς πολλές φορές μετριέται ο Πατριωτισμός από τη πληθώρα των συνθημάτων, από το μέγεθος της Δημαγωγίας και του Λαϊκισμού και από τις σκιαμαχίες κάποιων στο εσωτερικό για εσωτερική κατανάλωση. Αυτός είναι ένας πεπλανημένος και εικονικός Πατριωτισμός άνευ...

28/03/2017 09:42

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Το τελευταίο τρομοκρατικό κτύπημα στο Λονδίνο την 22α Μαρτίου 2017, ένα ακριβώς χρόνο μετά τα τρομοκρατικά κτυπήματα στις Βρυξέλλες, έφερε ξανά τον τρόμο και στην επιφάνεια το ζήτημα των ασύμμετρων απειλών που προέρχονται από τις νέες μορφές που λαμβάνει η σύγχρονη τρομοκρατία. Η ασύμμετρη δράση της τρομοκρατίας λαμβάνει σήμερα...

24/03/2017 13:13

Άθως Ελευθερίου

Συμπληρώνονται περίπου επτά χρόνια από την έναρξη των εργασιών των έξη εταιρειών Λεωφορείων (πέντε επαρχιακές και μια για τις διαστικές) και δέκα χρόνια από την έναρξη των συζητήσεων για τη διαμόρφωση ενός νέου αξιόπιστου, φθηνού και σύγχρονου συστήματος για τις Οδικές Επιβατικές Μεταφορές. Στόχος όπως δηλωνόταν από το Υπουργείο...

22/03/2017 10:17

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ενόψει της ιστορικής Συνόδου Κορυφής της Ρώμης που θα λάβει χώρα την 25η Μαρτίου 2017, εορτάζοντας την 60η επέτειο της Ευρώπης και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις που αφορούν στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά και την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου για έξοδο από την Ένωση των 28, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής...

08/03/2017 12:10

Γιάννος Μαυρόγιαννος

Σε οποιοδήποτε σύγχρονο και στοιχειωδώς ευνομούμενο κράτος, η γραπτή δήλωση και οι καταγγελίες του καταδικασθέντος Ρίκκου Ερωτοκρίτου αμέσως μετά την καταδίκη του σε φυλάκιση, θα προκαλούσαν το λιγότερο πολιτικό σεισμό και θα οδηγούσαν τον ίδιο σε διευκρινιστική κατάθεση για όσα ανέφερε. Μίλησε για παραθεσμικό κύκλωμα...

08/03/2017 07:11

Back to Top