Δρ Σπυρίδων Τζούνακας
Τα Λατινικά στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

Είναι γνωστό ότι για διάφορους λόγους το ενδιαφέρον των μαθητών Λυκείου για τις κλασικές γλώσσες (Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά) έχει υποχωρήσει αισθητά τα τελευταία χρόνια, με εμφανείς συνέπειες στη γλωσσική και γενικότερη φιλολογική τους κατάρτιση. Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στην περίπτωση του μαθήματος των Λατινικών.

Παρότι το μάθημα αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο όχι μόνο σε όσους ενδιαφέρονται να σπουδάσουν στη Φιλοσοφική Σχολή αλλά και σε ένα μεγάλο εύρος γνωστικών πεδίων (π.χ. Νομική, ξένες γλώσσες και φιλολογίες, ευρωπαϊκές σπουδές, ανθρωπιστικές επιστήμες κ.ά.), επιλέγεται πλέον από περιορισμένο αριθμό μαθητών, καθώς δεν ορίσθηκε ως υποχρεωτικώς εξεταζόμενο μάθημα για την εισαγωγή σε κάποια Σχολή, ακόμη και στη Φιλοσοφική! Έτσι, ενώ παλαιότερα θεωρούνταν αυτονόητο ότι οι πρωτοετείς φοιτητές Κλασικών Σπουδών αλλά και της Νομικής διέθεταν στοιχειώδη γνώση της λατινικής γλώσσας, τα πράγματα έχουν πλέον αλλάξει κατά πολύ.

Το πρόβλημα που η πολιτεία δημιούργησε στα προγράμματα της Φιλοσοφικής Σχολής με την εισαγωγή φοιτητών που γνωρίζουν και φοιτητών που δεν γνωρίζουν Λατινικά δεν ήταν δυνατόν να διαιωνίζεται. Προσαρμοζόμενο στα νέα δεδομένα το Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου αποφάσισε να αναδιαμορφώσει την πολιτική του και το πρόγραμμά του με στόχο την ομαλότερη ένταξη των νέων φοιτητών. Η λατινική γλώσσα (βασικό λεξιλόγιο, γραμματική και συντακτικό) διδάσκεται πλέον εξαρχής και χωρίς να προϋποτίθεται προγενέστερη γνώση της. Αυτό όχι μόνο διασφαλίζει τη δυνατότητα όλων των φοιτητών μας να ξεκινήσουν τις σπουδές τους χωρίς αίσθημα μειονεξίας και προβλήματα έλλειψης των απαιτούμενων γνώσεων, αλλά επιτρέπει και σε φοιτητές άλλων προγραμμάτων (λ.χ. της Νομικής) να επιλέξουν το μάθημα και να μάθουν Λατινικά.

Το εισαγωγικό τρίωρο μάθημα του πρώτου εξαμήνου, που επικεντρώνεται στη γνωριμία με τη λατινική γλώσσα, τους μηχανισμούς της και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, συνοδεύεται πλέον από υποχρεωτικό τρίωρο φροντιστήριο, όπου με τις κατάλληλες γλωσσικές ασκήσεις επιδιώκεται η εμπέδωση των βασικών γνώσεων. Τα ακροατήρια είναι μικρά, ώστε να επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη διδασκαλία. Διδακτορικοί φοιτητές έχουν ορισθεί από το Τμήμα για να παρέχουν επιπρόσθετη βοήθεια, όπου αυτή χρειάζεται.

Η εξοικείωση με τη λατινική γλώσσα συνεχίζεται και κατά το δεύτερο εξάμηνο με την εύστοχη επιλογή κειμένων από ρωμαίους ιστορικούς που θα βοηθήσουν τους φοιτητές να διασφαλίσουν τη γλωσσική τους επάρκεια. Η έμφαση δεν δίδεται αποκλειστικά στο κλιτικό σύστημα της λατινικής ή τις συντακτικές της ιδιαιτερότητες, αλλά παράλληλα επιδιώκεται να αναδειχθεί η συγγένειά της τόσο με την αρχαία ελληνική όσο και με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές γλώσσες καθώς και να φωτισθούν οι επιβιώσεις της στη νέα ελληνική. Ας σημειωθεί ότι ανάλογα μέτρα έχουν – τηρουμένων των αναλογιών – ληφθεί και για τα Αρχαία Ελληνικά, όπου επίσης το επίπεδο γνώσεων των φοιτητών είναι, παρά τα έξι χρόνια διδασκαλίας στη Μέση Εκπαίδευση, πολύ χαμηλό.

Έχοντας αποκτήσει επαρκή γνώση της λατινικής γλώσσας κατά το εντατικό πρόγραμμα του πρώτου έτους, στα επόμενα έτη οι φοιτητές έρχονται σταδιακά σε επαφή με ορισμένα από τα αριστουργήματα της λατινικής λογοτεχνίας (π.χ. τους ρητορικούς λόγους του Κικέρωνα, την Αινειάδα του Βεργιλίου, τις Ωδές του Ορατίου, την ελεγειακή ερωτική ποίηση). Τα διδασκόμενα κείμενα προέρχονται από ποικιλία λογοτεχνικών ειδών και περιόδων σε διαβαθμισμένη κλίμακα εξειδίκευσης αναλόγως του έτους φοίτησης.

Χωρίς να παραγνωρίζονται θέματα γλώσσας και γενικότερα μορφολογικά και υφολογικά ζητήματα, η έμφαση δίδεται πλέον στο περιεχόμενο των κειμένων και στην ερμηνεία της σκέψης των συγγραφέων. Με σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις διερευνώνται, μεταξύ άλλων, ζητήματα δομής, τεχνικής, πηγών και καινοτομίας, διακειμενικότητας και λογοτεχνικού στοχασμού, η σύνδεση των κειμένων με τις ιστορικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής τους, η επίδρασή τους στη μεταγενέστερη λογοτεχνία, τη σύγχρονη σκέψη και τον κινηματογράφο, η συμβολή τους στην ιστορία των ιδεών.

Με παρόμοιο τρόπο αντιμετωπίζουν ανάλογες προκλήσεις και μεγάλα ευρωπαϊκά και αμερικανικά πανεπιστήμια. Στα εκεί Τμήματα Κλασικών Σπουδών εγγράφονται φοιτητές χωρίς προηγούμενη γνώση Αρχαίων Ελληνικών ή Λατινικών, οι οποίοι μέσω ταχύρρυθμων εντατικών μαθημάτων κατά το πρώτο έτος των σπουδών τους κατορθώνουν να ολοκληρώσουν επαρκώς την κατάρτισή τους στις κλασικές γλώσσες και στη συνέχεια προσεγγίζουν και ερμηνεύουν έργα της κλασικής λογοτεχνίας με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Αναμένουμε ότι η υιοθέτηση της προσέγγισης αυτής θα  αποδώσει καρπούς και στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Και βέβαια δεν παύουμε να ελπίζουμε ότι και η πολιτεία θα προβεί με τη σειρά της στις αναγκαίες αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια που προκαλεί στρεβλώσεις και δυναμιτίζει – στο όνομα της ευκολίας – την ομαλή μετάβαση από το Λύκειο στο Πανεπιστήμιο και εντέλει τις μελλοντικές σπουδές των αποφοίτων του δημόσιου σχολείου.

 

Δρ Σπυρίδων Τζούνακας
Επίκουρος Καθηγητής της Λατινικής Φιλολογίας
Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας
Πανεπιστήμιο Κύπρου

Send to Facebook

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η υποβολή της έκθεσης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο στα πλαίσια των καλών του υπηρεσιών αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός που καταδεικνύει την κατάσταση του Κυπριακού την περίοδο 21 Μαϊου 2018 έως 5 Οκτωβρίου 2018. Η έκθεση είναι σημαντική γιατί σε αυτήν περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα των συναντήσεων που είχε η ειδική...

17/10/2018 12:43

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η δραστηριοποίηση του πλοίου - γεωτρύπανου στην νοτιοανατολική Μεσόγειο βρίσκεται προ των πυλών και η διαδικασία για την πρώτη του γεώτρηση, εν μέσω πολλών αναβολών λόγω κυρίως έλλειψης τεχνογνωσίας από το τοπικό προσωπικό. Οι προθέσεις της Τουρκίας καθίστανται πλέον προφανείς, ειδικά αν αναλογιστούμε την ανακοίνωση αγοράς...

07/11/2018 11:48

Θεόδωρου Μάντη

Αντιλαμβανόμενες τον έντονο ανταγωνισμό που επικρατεί σήμερα στον επιχειρηματικό κόσμο, πληθώρα εταιρειών έχει προχωρήσει στην προσφορά ενός ευρέως φάσματος Παροχών σε Είδος (χρήση εταιρικών και ιδιωτικών αυτοκινήτων, σχέδια αγοράς μετοχών, χρήση περιουσιακών στοιχείων, γεύματα, δώρα, έξοδα μετεγκατάστασης, ταξίδια, κ.α), αποσκοπώντας...

12/10/2018 07:46

Λάμπρος Λάμπρου

Για να χρησιμοποιήσουμε μια πολύ γνωστή ρήση των στελεχών του ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης, ο καθένας πρέπει να κρίνεται από το αποτέλεσμα της πολιτικής του.  Ποιο είναι το αποτέλεσμα των πολιτικών της κυβέρνησης όσον αφορά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας; Το κόστος ανεβαίνει συνεχώς, δεν υπάρχει στον ορίζοντα καμία προοπτική...

09/10/2018 12:34

Σάβια Ορφανίδου

Ανήκω στη γενιά των Κυπρίων που δεν έχουν χαρεί μια ελεύθερη πατρίδα. Στον πολιτικό χώρο του Δημοκρατικού Συναγερμού, έχουμε μεγαλώσει με πρώτη και ασυμβίβαστη αρχή μας, τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής και διαίρεσης της πατρίδας μας, στο πλαίσιο μιας λογικής και βιώσιμης λύσης. Όλα αυτά τα χρόνια έκανα συνειδητή μου...

08/10/2018 13:41

Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Ελάχιστα μόνο εικοσιτετράωρα πριν από το δημοψήφισμα στα Σκόπια για την αποδοχή της Συμφωνίας των Πρεσπών, εντείνεται η εκστρατεία του στρατοπέδου του Πρωθυπουργού της χώρας Ζόραν Ζάεφ για την υπερψήφιση της Συμφωνίας, η οποία έχει διχάσει τόσο τα Σκόπια όσο και την Ελλάδα. Οι τάσεις και εκφάνσεις αλυτρωτισμού συνεχίζονται...

28/09/2018 06:33

Δρ Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αναφορά της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ζητήθηκε από την Δημοκρατία του Μαυρικίου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου για το ζήτημα που αφορά το αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό εξετάστηκε πρόσφατα από το Διεθνές Δικαστήριο με έδρα την Χάγη. Κατά την διάρκεια των προφορικών παραστάσεων ενώπιον...

11/09/2018 10:53

Στέλιου Κυθρεώτη

  Παιδεία: Nα γιατί δεν είμαστε στο πλευρό σας, φίλοι εκπαιδευτικοί, για την ακρίβεια, μας ενοχλεί που δεν κατανοείτε το γιατί...Του Στέλιου Κυθρεώτη Μεγάλος σάλος γίνεται τις τελευταίες μέρες με την Παιδεία και τον «εξορθολογισμό» που εισηγείται η κυβέρνηση. Στα χαρακώματα οι εκπαιδευτικοί γιατί «χάνουν τα κεκτημένα...

29/08/2018 09:22

Κώστας Μαυρίδης

Πριν μήνες, αναλύαμε την πρωτόγνωρη απόφαση της Τουρκίας να αποσύρει τον χρυσό (29 τόνους) που διατηρούσε στις ΗΠΑ ως αποθεματικά. Περιγράψαμε την κίνηση ως προληπτική ενόψει στοιχείων των ΗΠΑ που ενοχοποιούν τον Ερντογανικό περίγυρο. Οι πρόσφατες κυρώσεις των ΗΠΑ σε δύο Υπουργούς του Ερντογάν με κατάσχεση των περιουσιακών...

14/08/2018 07:06

Ανδρέα Δημητριάδη

Οι ενδείξεις γύρω από την φετινή τουριστική κίνηση πιστοποιούν ότι η δουλειά και οι ενέργειες προηγούμενων χρόνων έχουν αρχίσει σταδιακά να αποδίδουν καρπούς. Αδιαμφισβήτητα, οι επενδύσεις τόσο στην ξενοδοχειακή βιομηχανία όσο και άλλα μεγάλα αναπτυξιακά έργα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ώστε η Κύπρος όχι απλώς να αντέχει...

26/07/2018 10:25

Λευτέρης Χριστοφόρου

Πιστεύω ακράδαντα ότι η ψυχή κάθε χώρας και οι ρίζες της βρίσκονται στην Ύπαιθρο, βρίσκονται στην Περιφέρεια, βρίσκονται εκεί όπου συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται οι Αγρότες μας. Όση βιομηχανία, όση ανάπτυξη και να έχει κάποια χώρα εάν δεν έχει τον ζωτικό Αγροτικό Τομέα, είναι καταδικασμένη σε αργό θάνατο, είναι ελλειμματική...

22/06/2018 12:04

Αλέξανδρος Ελευθερίου

Με αφορμή τη σύλληψη των 2 κυβερνητικών ιατρών, φάνηκε στο προσκήνιο το ζήτημα αποποινικοποίησης της ιατρικής πράξης. Υπάρχει σχετική σύγχυση στον τρόπο προώθησης του αιτήματος των ιατρών. Αφενός, διευκρινίζουν στις δηλώσεις τους ότι δεν ζητούν ιατρική ασυλία. Αφετέρου, από τη γραπτή λίστα των 13 αιτημάτων που προωθήθηκε στα...

22/05/2018 07:47

Back to Top