Θεραπεύτικαν τα ποντίκια
Έλληνες επιστήμονες καταπολέμησαν το Πάρκινσον σε πειραματόζωα

Αν και σε προκλινικό ακόμη στάδιο, η ανακάλυψη μπορεί μελλοντικά να αποτελέσει μια θεραπευτική οδό για τη συγκεκριμένη νευροεκφυλιστική πάθηση, από την οποία πάσχουν εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο.

Έλληνες επιστήμονες ανακάλυψαν μια ουσία με την οποία πέτυχαν να θεραπεύσουν σε σημαντικό βαθμό πειραματόζωα (ποντίκια) που έπασχαν από το αντίστοιχο της νόσου Πάρκινσον. Αν και σε προκλινικό ακόμη στάδιο, η ανακάλυψη μπορεί μελλοντικά να αποτελέσει μια θεραπευτική οδό για τη συγκεκριμένη νευροεκφυλιστική πάθηση, από την οποία πάσχουν εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ερευνητή Δημήτρη Βασιλάτη του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS).

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν επίσης άλλοι ερευνητές του ΙΙΒΕΑΑ (Α. Σπαθής, Δ. Ζιάβρα, Θ. Καράμπελας, Ζ. Κούρνια, Π. Aλεξάκος. Κ. Ταμβακόπουλος), καθώς επίσης του Τμήματος Επιστήμης Υλικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Δημοσθένης Φωκάς και Ξενοφών Ασβός), του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών (Σταύρος Τοπούζης) και του Τμήματος Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών (Χριστίνα Δάλλα).

Στη νόσο Πάρκινσον, μια προοδευτικά επιδεινούμενη νευροεκφυλιστική νόσο, σταδιακά εκφυλίζονται οι νευρώνες του εγκεφάλου που παράγουν ντοπαμίνη, με συνέπεια την εκδήλωση των χαρακτηριστικών συμπτωμάτων, όπως του τρέμουλου, της αστάθειας, της ακαμψίας κ.ά.

Τα υπάρχοντα φάρμακα δεν αντιμετωπίζουν την ίδια τη διαδικασία της νευροεκφύλισης, αλλά προσπαθούν να αυξήσουν την ποσότητα ντοπαμίνης που λείπει από τον εγκέφαλο. Αυτό όμως με το πέρασμα του χρόνου είτε είναι αναποτελεσματικό, είτε προκαλεί σοβαρές κινητικές και άλλες παρενέργειες σχεδόν σε όλους τους ασθενείς. Θεραπείες που να προστατεύουν τους ίδιους τους νευρώνες που παράγουν ντοπαμίνη, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής, με συνέπεια η νόσος να παραμένει ανίατη, παρά τις μεγάλες προόδους στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας της.

Οι ερευνητές εστίασαν την προσοχή τους σε μια πρωτεΐνη (Nurr1:RXRα) που απαιτείται για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη. Σχεδίασαν έτσι -μετά από πολλούς υπολογισμούς- ένα νέο χημικό μόριο με την ονομασία BRF110, το οποίο, ενεργοποιώντας την εν λόγω πρωτεΐνη, αυξάνει την παραγόμενη ντοπαμίνη στον εγκέφαλο.

Όπως έδειξαν τα πειράματα με τα ποντίκια, η θεραπεία όχι μόνο βελτιώνει τα συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον χωρίς τις σημερινές παρενέργειες των φαρμάκων, αλλά ταυτόχρονα αποτρέπει την εκφύλιση των ίδιων των νευρώνων. Σύμφωνα με τους Έλληνες επιστήμονες, αυτό δημιουργεί ελπίδες για μια μελλοντική -τόσο νευροπροστατευτική όσο και συμπτωματική- θεραπεία, η οποία αφενός θα εμποδίζει την επιδείνωση της νόσου και αφετέρου θα απαλύνει τα συμπτώματα.

Ο κ. Βασιλάτης εξήγησε στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων τη σημασία και τους στόχους της έρευνάς του:

Ερ.: Τι ακριβώς είναι αυτό που πέτυχε η ερευνητική ομάδα σας;

Απ.: Η ερευνητική μου ομάδα στις ΗΠΑ, σε συνεργασία με το τμήμα νευρολογίας του Baylor College of Medicine, ήταν η πρώτη που ανακάλυψε μεταλλάξεις, οι οποίες καταστέλλουν το γονίδιο Nurr1 σε ασθενείς με νόσο Πάρκινσον. Η έρευνα του εργαστηρίου μου στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια επικεντρώθηκε στην απάντηση του ερωτήματος εάν η ενεργοποίηση του Nurr1 μπορεί να είναι θεραπευτική σε ζωικά μοντέλα της νόσου Πάρκινσον. Επειδή στους ντοπαμινεργικούς νευρώνες το Nurr1 δημιουργεί ετεροδιμερή με το RXRα, αποφασίσαμε να στοχεύσουμε χημικά το Nurr1:RXRα.

Σε συνεργασία με τον δρα Δημοσθένη Φωκά του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ανακαλύψαμε διάφορες χημικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων το BRF110, το οποίο ενεργοποιεί επιλεκτικά το Nurr1:RXRα. Στο εργαστήριό μου στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, με τον συνεργάτη μου δρα Αθανάσιο Σπαθή, δείξαμε ότι το BRF110 όχι μόνον έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει ντοπαμινεργικούς νευρώνες από τον εκφυλισμό αλλά και να βελτιώσει τα συμπτώματα ζωικών μοντέλων της νόσου Πάρκινσον.

Ερ.: Ποια είναι η σημασία της ανακάλυψής σας σε σχέση με άλλες έρευνες που γίνονται διεθνώς σχετικά με τη νόσο Πάρκινσον;

Απ.: Ο σταδιακός εκφυλισμός των ντοπαμινεργικών νευρώνων που χαρακτηρίζει την νόσο Πάρκινσον, οδηγεί στην έλλειψη ντοπαμίνης η οποία είναι υπεύθυνη για τα κινητικά συμπτώματα της νόσου. Οι υπάρχουσες φαρμακευτικές αγωγές αναπληρώνουν την έλλειψη ντοπαμίνης και βελτιώνουν τα κινητικά συμπτώματα των ασθενών.

Όμως δεν σταματούν τον εκφυλισμό των νευρώνων και η μακροχρόνια χρήση τους προξενεί δυσκινησίες, που αναιρούν την ευεργετική τους δράση. Οι δε προσπάθειες ανακάλυψης νευροπροστατευτικών παραγόντων προσκρούουν στην αξιόπιστη αξιολόγησή τους σε κλινικές δοκιμές εν μέρει λόγω της αδυναμίας τους να προσφέρουν βελτίωση των συμπτωμάτων των ασθενών.

Τα πειράματά μας δείχνουν ότι η ενεργοποίηση του Nurr1 μέσω του BRF110 σε προ-κλινικά ζωικά μοντέλα είναι ταυτόχρονα και νευροπροστατευτική αλλά και αναπληρώνει την έλλειψη ντοπαμίνης, βελτιώνοντας άμεσα τα συμπτώματά τους. Επιπλέον, η μακροχρόνια χρήση του BRF110 δεν προξενεί δυσκινησίες.

Ερ.: Ποια θα είναι τα επόμενα ερευνητικά βήματά σας; Πόσο πιθανό είναι να υπάρξουν τελικά κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους και σε πόσα περίπου χρόνια;

Απ.: Τα ερωτήματα που απορρέουν από τα πειράματά μας, είναι πολλά και η έρευνα που απαιτείται, είναι πολυδιάστατη, περιλαμβάνοντας βασική και μεταφραστική έρευνα. Η ανακάλυψη φαρμάκων είναι μακρόχρονη και πολυσταδιακή διαδικασία και εμείς βρισκόμαστε στο προ-κλινικό στάδιο.

Θα θέλαμε να είμαστε οι πρώτοι που θα αξιολογούσαν ενεργοποιητές/αγωνιστές του Nurr1 σε κλινικές δοκιμές. Προς αυτήν την κατεύθυνση, συνεργαστήκαμε με τον Δρα Jens Schwamborn από το Centre for Systems Biomedicine του Πανεπιστημίου του Λουξεμβούργου και αξιολογήσαμε το BRF110 σε ντοπαμινεργικούς νευρώνες προερχόμενους από βλαστοκύτταρα ασθενούς με νόσο Πάρκινσον, με πολύ θετικά αποτελέσματα.

Τα επόμενα στάδια περιλαμβάνουν τη βελτίωση των υπαρχουσών χημικών ενώσεων σε υποψήφια κλινικά μόρια, τα οποία θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στα επόμενα δύο με τρία χρόνια.

Πηγή: amna

Send to Facebook

Επιστημονική μελέτη

Μία νέα επιστημονική μελέτη επιβεβαιώνει την προϋπάρχουσα θεωρία ότι υπάρχουν μεγάλες ποσότητες νερού κάτω από την επιφάνεια της Σελήνης. Το πόρισμα των επιστημόνων βασίζεται σε δορυφορικές παρατηρήσεις και υποστηρίζει ότι υπάρχουν αρχαίες ποσότητες νερού μέσα στο Φεγγάρι. Την ακαδημαϊκή έρευνα συνυπογράφουν ερευνητές...

25/07/2017 06:35

Έρευνα για την καταπολέμηση του εκφοβισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας που διεξήγαγε πρόσφατα η βρετανική οργάνωση για την καταπολέμηση του εκφοβισμού, Ditch the Label τα social media δημιουργούν επιπρόσθετο στρες στα νέα παιδιά. Η έρευνα διεξήχθη σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 10.000 νέων ηλικίας μεταξύ 12 και 20 ετών. Εκ των ερωτηθέντων, το 40% δήλωσε ότι αισθάνεται άσχημα όταν κανείς...

24/07/2017 06:53

Μόλυνση του περιβάλλοντος

Σύμφωνα με μεγάλη παγκόσμια ανάλυση για την παραγωγή πλαστικών ειδών περισσότεροι από εννέα δισεκατομμύρια τόνοι πλαστικού έχουν παραχθεί από τη δεκαετία του 1950, με το μεγαλύτερο μέρος τους να έχει απορριφθεί σε χωματερές ή στο περιβάλλον, προκαλώντας ζημιά στο οικοσύστημα και στην ανθρώπινη υγεία. Σχεδόν το 80% αυτού του...

21/07/2017 06:50

Και αποστολή αρχείων μέσω WhatsApp

Το WhatsApp, η γνωστή εφαρμογή μηνυμάτων, αποκτά ένα νέο χαρακτηριστικό που αναμένεται να ενθουσιάσει τους χρήστες της και να της φέρει κι άλλους. Μέχρι τώρα, οι χρήστες του WhatsApp μπορούσαν να στείλουν στους φίλους τους μέσω της εφαρμογής φωτογραφίες, βίντεο και GIFs. Ωστόσο, τώρα το πράγμα πάει ένα βήμα παραπέρα. Η νέα έκδοση της...

19/07/2017 06:35

H διάμετρος τους θα φτάσει τα 5χλμ

MARIN σημαίνει Maritime Research Institute Netherlands και είναι ο φορέας της Ολλανδίας που πειραματίζεται με το concept των τεχνητών νησιών. Ο σκοπός της δημιουργίας τεχνητών νησιών από την MARIN είναι να δημιουργήσουν επιπρόσθετο κατοικήσιμο χώρο επεκτείνοντας τα φυσικά γεωγραφικά όρια της χώρας, ενώ μία παρόμοια ιδέα εφαρμόστηκε και στην Ιταλία. Η...

18/07/2017 07:08

Ψηφιακά δεδομένα

Η δημιουργία μιας ψηφιακής ενιαίας αγοράς στην Ευρώπη αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της εσθονικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, αλλά δεν μπορεί να δημιουργηθεί χωρίς την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών, δήλωσε σήμερα ο καθηγητής Alex Pentland (του ΜΙΤ των ΗΠΑ), ένας από τους πιο σημαντικούς επιστήμονες...

17/07/2017 19:36

Δορυφορική φωτογράφιση

«Εχουμε την πιο όμορφη εικόνα του κόσμου!» Αυτά είναι μερικά από τα σχόλια που κατακλύζουν τη δημοσίευση της σελίδας της Nasa Earth στο Facebook μετά την ανακοίνωση ότι ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός κατέγραψε το φαινόμενο Sunlight στα νερά του Αιγαίου. Το φαινόμενο του sunglint είναι θέμα οπτικής. Οι περιοχές όπου η επιφάνεια της θάλασσας...

14/07/2017 07:08

Press Association

Το βρετανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Press Association λαμβάνει χρηματοδότηση ύψους 706.000 ευρώ από τη Google για να χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τη γραφή μέχρι και 30.000 ειδήσεων τοπικού ενδιαφέροντος τον μήνα, σε συνεργασία με την Urbs Media. Όπως αναφέρει δημοσίευμα του βρετανικού Guardian, στο εγχείρημα αυτό θα βοηθήσουν δημοσιογράφοι....

12/07/2017 06:37

Νεότευκτη τεχνολογία

Στα ανοικτά μικρόφωνα ενός smart speaker αποδόθηκε η άμεση επέμβαση της αστυνομίας σε ένα σπίτι κοντά στην Αλμπουκέρκη στο Νέο Μεξικό των ΗΠΑ, την ώρα που ο σύζυγος απειλούσε τη σύζυγο με πιστόλι. Σύμφωνα με το ABC News, ο δράστης, Εδουάρδο Μπάρος φέρεται να είπε "Did you call the sheriffs?", ερώτηση που εισακούστηκε από το smart speaker και ελήφθη ως εντολή,...

11/07/2017 06:45

Ασφάλεια αεροσκαφών

Οι ιορδανικές αερογραμμές ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι πέτυχαν εξαίρεση από την απαγόρευση που επέβαλλαν οι ΗΠΑ για τη μεταφορά ηλεκτρονικών υπολογιστών και τάμπλετ στην καμπίνα των επιβατών, σε όλες τις πτήσεις της εταιρείας από το Αμάν. Η ανακοίνωση έρχεται τρεις μήνες μετά την επιβολή της σχετικής απαγόρευσης σε όλες...

10/07/2017 06:44

Πειραματικό στάδιο

Ερευνητές στις ΗΠΑ παρουσίασαν το πρώτο κινητό τηλέφωνο, το οποίο καταναλώνει τόση λίγη ενέργεια, που δεν χρειάζεται μπαταρία. Αν και πρόκειται για μια πειραματική συσκευή, χωρίς πολλές δυνατότητες (καμία σχέση με ένα smartphone!), θεωρείται ένα πρώτο βήμα για την μελλοντική απαλλαγή από το βάσανο της φόρτισης. Το τηλέφωνο χρειάζεται...

09/07/2017 06:52

Οι παλιοί ήταν αλλιώς

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν το μυστικό της συνταγής που καθιστούσε το ρωμαϊκό τσιμέντο απρόσβλητο από το χρόνο. Όπως γράφει ο Guardian οι κατασκευές των Ρωμαίων όπως για παράδειγμα οι κυματοθραύστες και τα λιμάνια τους αντέχουν ακόμη και έπειτα από δύο χιλιάδες χρόνια από την κατασκευή τους. Το γεγονός αυτό προκάλεσε το ενδιαφέρον...

07/07/2017 06:42

Back to Top